Bản án 39/2026/DS-STTranh chấp quyền sử dụng đất
Tóm tắt nhanh
Trích nguyên văn đoạn đầu phần Quyết định
1. Về quan hệ tranh chấp: Chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của bà Ngô Thị X. Xác định đường ranh giới giữa thửa đất số 239, tờ bản đồ số 26, địa chỉ: Thôn V, xã T, huyện K, tỉnh Hải Dương-Nay là tổ dân phố V, phường P, thành phố Hải Phòng; đã được cấp GCNQSD đất mang tên ông Trịnh Đ2 và bà Ngô Thị X và thửa đất số 233, tờ bản đồ số 26, địa chỉ: Thôn V, xã T, huyện K, tỉnh Hải Dương-Nay là tổ dân phố V, phường P…
Nhận định của Tòa án
Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên toà, Hội đồng xét xử nhận định:
[1]. Về thủ tục tố tụng. [1.1]. Về quan hệ tranh chấp: Theo đơn khởi kiện và các tại liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án thì tranh chấp giữa các đương sự là “Tranh chấp ranh giới quyền sử dụng đất”. Tranh chấp này được Bộ luật Dân sự điều chỉnh nên thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án theo quy định tại khoản 9 Điều 26 Bộ luật Tố tụng dân sự. [1.2]. Về sự vắng mặt của đương sự tại phiên tòa: Bà Ngô Thị X, bà Vũ Thị T, bà Trịnh Thị L, bà Trịnh Thị L1, bà Trịnh Thị Đ1, ông Trịnh Văn C và bà Trịnh Thị H vắng mặt nhưng có mặt người đại diện, căn cứ khoản 2 Điều 228 Bộ luật Tố tụng dân sự, Tòa án xét xử vắng mặt bà X, bà T, bà L, bà L1, bà Đ1, ông C và bà H.
[2]. Về nội dung [2.1]. Năm 2010, vợ chồng ông Đ2, bà X trúng đấu giá Lô đất số 2-Là thửa đất số 239, tờ bản đồ số 26, diện tích 199m2, địa chỉ: Khu dân cư M-huyện K; đã được UBND huyện K cấp GCNQSD đất vào ngày 18/11/2010. Sau khi trúng đấu giá do chưa có nhu cầu sử dụng nên vợ chồng ông Đ2, bà X chưa xây dựng công trình gì trên đất để xác định ranh giới đối với các thửa liền kề. [2.2]. Năm 2012, vợ chồng ông Đ, bà T trúng đấu giá Lô đất số 1-thửa đất số 233, tờ bản đồ số 26, diện tích 193m2, địa chỉ: Khu dân cư M-huyện K; đã được UBND huyện K cấp GCNQSDĐ vào ngày 08/05/2012. Thửa đất của ông Đ, bà T giáp ranh với thửa đất của ông Đ2, bà X về phía Đông. Sau khi trúng đấu giá và nhận bàn giao đất, vợ chồng ông Đ, bà T tiến hành xây dựng nhà và các công trình trên đất. Theo đó, trên đường ranh giới giáp ranh với thửa đất của bà X, vợ chồng ông Đ đã xây dựng bức tường gạch đỏ. Theo ông Đ xác định khi xây dựng bức tường này có gọi ông Đ2, bà X ra để xác định ranh giới. [2.3]. Năm 2024, bà X và các hàng thừa kế thứ nhất của cụ Đ2 làm thủ tục tặng cho anh Trịnh Tuấn A thửa đất số 239 nhưng khi đo đạc để làm thủ tục cấp đổi lại GCNQSD đất thì phát hiện diện tích thực tế thửa đất bị thiếu so với bìa đỏ khoảng 16m2, cụ thể: Cạnh phía Nam (giáp đường) của thửa đất bị thiếu 1,02m, cạnh phía Bắc (giáp mương) của thửa đất bị thiếu 0,73m. Theo nguyên đơn xác định nguyên nhân là do vợ chồng ông Đ, bà T đã xây dựng công trình lần sang đất của gia đình mình. [2.4]. Kết quả thu thập chứng cứ xác định (Theo sơ đồ Bản án): (1). Thửa đất số 239 của gia đình bà X hiện vẫn bỏ trống, chưa sử dụng. Cạnh phía Tây của thửa 8 đất giáp với thửa đất của vợ chồng ông Đ, bà T; đường ranh giới thể hiện trên sơ đồ là đoạn A10-A7-A6 gia đình ông Đ đã xây dựng bức tường gạch chỉ. Cạnh phía Đông giáp với đất do UBND xã quản lý nhưng không có mốc giới hoặc công trình để xác định, đường ranh giới canh phía Đông-đoạn A8-A9 là do gia đình bà X xác định mang tính chất tương đối. (2). Hiện trạng thửa đất số 233 của vợ chồng ông Đ, bà T có sự biến động tăng lên về kích thước, hình thể và diện tích so với bìa đỏ. Cụ thể: Cạnh phía Đông-giáp đất nhà bà X tăng 0,59m; cạnh phía Tây giáp đường giao thông nội đồng tăng 0,65m; cạnh phía Nam-giáp đường khu dân cư tăng 1,02m; cạnh phía Bắc-giáp mương nước tăng 0,95m; diện tích thửa đất tăng 24,8m2. Nguyên nhân của sự biến động theo UBND phường P xác định là do gia đình ông Đ xây dựng không đúng ranh giới đất. Phía ông Đ xác định là do khi xây dựng các công trình có thể không rõ ranh giới nên đã lấn ra đường giao thông nội đồng phía Tây và mương nước phía sau thửa đất. [2.5]. Do cạnh phía Đông thửa đất của gia đình bà X không có ranh giới để xác định, còn cạnh phía Tây thửa đất nhà ông Đ giáp với đường, mương nước có trong Bản đồ quy hoạch khu dân cư mới rồi giáp thửa đất của gia đình ông Đỗ Văn M1 đã sử dụng ổn định. Để có căn cứ giải quyết vụ án, Hội đồng xét xử tiến hành phân tích, ghép bìa từ thửa đất của gia đình ông M1. Căn cứ kết quả xem xét, thẩm định tại chỗ, Bản đồ quy hoạch chi tiết khu dân cư mới xã T-K, Biên bản giao đất ngày 27/12/2004 cho gia đình ông Đỗ Văn M1; hồ sơ địa chính qua các thời kỳ và GCNQSD đất đã cấp cho gia đình bà X, gia đình ông Đ và gia đình ông M1, trên cơ sở phân tích, ghép bìa đỏ được thể hiện trên “Sơ đồ hiện trạng kèm theo Bản án” xác định thửa của gia đình ông Đỗ Văn M1 là hình thể được giới hạn bởi các điểm B3, B4, B5, B6, trong đó: Cạnh B4, B5 là bức tường ranh giới do gia đình ông M1 xây dưng từ lâu, không có tranh chấp với hộ liền kề. Tiếp giáp với cạnh phía Đông thửa đất của gia đình ông M1 là đường rộng 2m (B2, B3, B6, B7), tiếp giáp với đường 2m về phía Đông theo quy hoạch là mương rộng 2m (B1, B2, B7, B8), tiếp giáp với mương rộng 2m về phía Đông là đường giao thông nội đồng rộng 2m (A2, B1, B8, A3). Cạnh A2, A3 cũng chính là ranh giới hiện trạng thửa đất của vợ chồng ông Đỗ Văn Đ với đường giao thông. Như vậy, HĐXX có đủ căn cứ để xác định khi xây dựng các công trình trên đất, vợ chồng ông Đ đã xây dựng tường ngôi nhà 02 tầng, tường lán tôn đúng với ranh giới cạnh phía Tây của thửa đất (A2, A3, A4), không lấn chiếm ra đường giao thông nội đồng. Trên cơ sở đó có căn cứ xác định quyền sử dụng đất hợp pháp đối với đất số 233 của vợ chồng ông Đ là hình thể được giới hạn bởi các điểm A2, A3, A11, A1 và quyền sử dụng đất hợp pháp đối với thửa đất số 239 của gia đình bà X là hình thể được giới hạn bởi các điểm A1, A11, A7, A8, A9; đường ranh giới giữa hai thửa đất là đoạn A1-A11 nhưng hiện trạng sử dụng đất của gia đình ông Đ đến cạnh A10-A7 đã lấn sang phần của gia đình bà X. 9
Do đó, có căn cứ để xác định khi xây dựng bức tường gạch đỏ, do xác định không đúng ranh giới nên vợ chồng ông Đ, bà T đã xây dựng lấn sang phần đất của gia đình bà X, phần diện tích đất lấn chiếm là 18,5m2 được giới hạn bởi các điểm A1, A11, A7, A10. Trên phần đất lấn chiếm vợ chồng ông Đ đã xây dựng: Một phần trụ cổng, tường, sân gạch ceramic và trồng một số cây cối nhỏ. Việc ông Đ, bà T xây dựng công trình lấn sang đất của gia đình bà X đã làm thay đổi quy hoạch các lô đất, dẫn đến việc gia đình bà X không thể làm thủ tục cấp đổi lại GCNQSD đất. [2.6].
Từ những phân tích, đánh giá nêu trên, HĐXX có đủ căn cứ để chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của bà Ngô Thị X. Buộc vợ chồng ông Đ, bà T phải tháo dỡ, di dời các tài sản trên đất để trả lại nguyên trạng phần diện tích đất 18,5m2 đã lấn của gia đình bà X. Chấp nhận sự tự nguyện của anh Trịnh Tuấn A về việc hỗ trợ gia đình ông Đỗ Văn Đ số tiền 15.000.000đ để tháo dỡ các tài sản trên đất.
[3]. Về chi phí xem xét thẩm định tại chỗ, chi phí định giá tài sản: Tổng chi phí xem xét, thẩm định tại chỗ và định giá tài sản mà nguyên đơn đã nộp tạm ứng là 9.500.000đ. Do yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn được chấp nhận toàn bộ, theo quy định tại các điều 157, 158, 165, 166 của Bộ luật Tố tụng dân sự, bị đơn phải có nghĩa vụ hoàn trả nguyên đơn số tiền này.
[4]. Về án phí: Yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn được chấp toàn bộ nên bị đơn phải chịu án phí dân sự theo quy định của pháp luật.
Quyết định
Căn cứ: Khoản 9 Điều 26, điểm a khoản 1 Điều 35, điểm c khoản 1 Điều 39; các điều: 157, 158, 165, 166 Bộ luật Tố tụng dân sự; các điều 166, 174, 175, 176 Bộ luật Dân sự năm 2015; các điều 137, 236 Luật Đất đai năm 2024; Điều 6, Điều 26, điểm đ Điều 12 của ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc Hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án. Xử:
1. Về quan hệ tranh chấp: Chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của bà Ngô Thị X. Xác định đường ranh giới giữa thửa đất số 239, tờ bản đồ số 26, địa chỉ: Thôn V, xã T, huyện K, tỉnh Hải Dương-Nay là tổ dân phố V, phường P, thành phố Hải Phòng; đã được cấp GCNQSD đất mang tên ông Trịnh Đ2 và bà Ngô Thị X và thửa đất số 233, tờ bản đồ số 26, địa chỉ: Thôn V, xã T, huyện K, tỉnh Hải Dương-Nay là tổ dân phố V, phường P, thành phố Hải Phòng; đã được cấp GCNQSD đất mang tên của vợ chồng ông Đỗ Văn Đ và bà Vũ Thị T là đoạn thẳng A1, A11. 10 Xác định diện tích đất 18,5m2, được giới hạn bởi các điểm A1, A11, A7 và A10 là diện tích đất hợp pháp của gia đình bà Ngô Thị X mà ông Đỗ Văn Đ và bà Vũ Thị T đã lấn. Buộc ông Đỗ Văn Đ và bà Vũ Thị T có trách nhiệm tháo dỡ, di dời các tài sản trên đất để trả lại cho gia đình bà Đỗ Thị X1. Chấp nhận sự tự nguyện của anh Trịnh Tuấn A về việc hỗ trợ gia đình ông Đỗ Văn Đ số tiền 15.000.000đ để tháo dỡ các tài sản trên đất. Trường hợp ông Đỗ Văn Đ và bà Vũ Thị T không tự nguyện tháo dỡ thì bà Ngô Thị X có quyền yêu cầu Cơ quan thi hành án dân sự có thẩm quyền giải quyết theo quy định của pháp luật.
2. Về chi phí xem xét, thẩm định và chi phí định giá tài sản: Buộc vợ chồng ông Đỗ Văn Đ và bà Vũ Thị T phải có nghĩa vụ hoàn trả bà Đỗ Thị X1 số tiền 9.500.000đ.
3. Về án phí: Bà Ngô Thị X không phải nộp án phí dân sự sơ thẩm. Buộc vợ chồng ông Đỗ Văn Đ và bà Vũ Thị T phải nộp 5.087.500đ án phí dân sự sơ thẩm.
4. Về quyền kháng cáo: Căn cứ các điều 271 và 273 của Bộ luật Tố tụng dân sự. Nguyên đơn, bị đơn có quyền kháng cáo bản án; người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có quyền kháng cáo phần bản án trực tiếp liên quan đến quyền, nghĩa vụ của mình trong hạn 15 (Mười lăm) ngày, kể từ ngày tuyên án, ngày 25/5/2026./. Trường hợp bản án, quyết định được thi hành theo quy định tại Điều 2 của Luật Thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thoả thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các điều 6, 7 và 9 Luật Thi hành án dân sự; thời hiệu yêu cầu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật Thi hành án dân sự./.