Bản án 14/2026/HS-STBản án 14/2026/HS-ST

Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu trong hồ sơ vụ án đã được tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định như sau:

[1] Về hành vi, quyết định tố tụng của Cơ quan điều tra Công an tỉnh T, Điều tra viên, Viện kiểm sát nhân dân khu vực 8 - Tuyên Quang, Kiểm sát viên trong quá trình điều tra, truy tố đã thực hiện đúng về thẩm quyền, trình tự, thủ tục theo quy định của Bộ luật tố tụng hình sự. Quá trình điều tra và tại phiên tòa, bị cáo và những người tham gia tố tụng không có ý kiến hoặc khiếu nại gì về hành vi, quyết định tố tụng của các cơ quan, người tiến hành tố tụng.

Do đó, các hành vi, quyết định tố tụng nêu trên là hợp pháp.

[2] Tại phiên tòa vắng mặt đồng đại diện bị hại theo ủy quyền ông Phàn Văn T1; vắng mặt một số người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan và người làm chứng có lý do và không có lý do. Xét thấy việc vắng mặt của họ đều đã có lời khai trong hồ sơ vụ án, quá trình điều tra đã được lấy lời khai đầy đủ, rõ ràng về nội dung liên quan; việc vắng mặt của họ không ảnh hưởng đến việc xác định sự thật khách quan của vụ án cũng như không làm ảnh hưởng đến việc giải quyết vụ án tại phiên tòa. Hội đồng xét xử xét thấy những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan vắng mặt chủ yếu tham gia tố tụng để làm rõ các nội dung liên quan đến quá trình cung cấp vật liệu, ký hồ sơ, tham gia thi công hoặc các thủ tục hành chính của công trình; không có tranh chấp về quyền, nghĩa vụ dân sự với bị cáo, không có yêu cầu độc lập và không giữ vai trò quyết định trong việc xác định hành vi phạm tội của bị cáo. Đối với những người làm chứng vắng mặt, lời khai của họ chủ yếu liên quan đến quá trình họp thôn, thi công công trình, việc ký hồ sơ, thanh toán hoặc các nội dung đã được các tài liệu, chứng cứ khác trong hồ sơ vụ án chứng minh đầy đủ, phù hợp với lời khai của bị cáo và những người tham gia tố tụng có mặt tại phiên tòa.

Do đó, căn cứ Điều 292, Điều 293 Bộ luật Tố tụng hình sự, Hội đồng xét xử quyết định tiếp tục xét xử vụ án vắng mặt những người nêu trên theo quy định của pháp luật.

[3] Tại phiên tòa, bị cáo Lò Trọng H khai nhận toàn bộ hành vi phạm tội của mình, lời khai nhận tội của bị cáo phù hợp với lời khai tại cơ quan điều tra, phù hợp với lời khai của người đại diện của bị hại và những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan, những người làm chứng, các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án, các kết luận giám định và các tài liệu khác đã được thẩm tra công khai tại phiên tòa. Như vậy, có đủ căn cứ kết luận: Thực hiện nhiệm vụ được giao theo Công văn số 11/CV- BQL ngày 06/10/2020 của Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện Q5 về việc hướng dẫn, tư vấn kỹ thuật đối với các công trình cộng đồng thuộc Dự án KFW8 trên địa bàn huyện Y (trước khi sáp nhập đơn vị hành chính), bị cáo Lò Trọng H đã lạm dụng chức vụ, quyền hạn được giao, trực tiếp tổ chức thi công công trình phụ trợ tại nhà văn hóa thôn L, xã D, huyện Y, tỉnh Hà Giang (cũ) gồm: Nhà bếp, nhà vệ sinh, cổng, tường rào, sân bê tông và rãnh thoát nước. Trong quá trình thực hiện, bị cáo đã tự ý lập khống hồ sơ, nâng khống giá trị hợp đồng nhân công, hợp đồng vật liệu xây dựng, lập hồ sơ thanh toán không đúng thực tế để chiếm đoạt số tiền 45.043.314 đồng của Ban Q6; đồng thời thi công công trình không đúng hồ sơ thiết kế được phê duyệt, gây thiệt hại cho công trình số tiền 19.931.172 đồng. Hành vi 11 của bị cáo là nguy hiểm cho xã hội, đã trực tiếp xâm phạm đến hoạt động đúng đắn của cơ quan, tổ chức trong lĩnh vực quản lý đầu tư xây dựng, xâm phạm quyền sở hữu tài sản của thôn L, gây mất lòng tin của nhân dân đối với đội ngũ cán bộ thực hiện nhiệm vụ được giao tại địa phương. Bị cáo là người có đầy đủ năng lực trách nhiệm hình sự, nhận thức được hành vi của mình là vi phạm pháp luật nhưng vì động cơ vụ lợi vẫn cố ý thực hiện hành vi phạm tội.

Do đó, có đủ căn cứ kết luận hành vi của bị cáo Lò Trọng H đã phạm vào tội “Lạm dụng chức vụ, quyền hạn chiếm đoạt tài sản” quy định tại khoản 1 Điều 355 Bộ luật Hình sự như Cáo trạng của Viện kiểm sát nhân dân khu vực 8 - Tuyên Quang truy tố là có căn cứ, đúng người, đúng tội, đúng pháp luật.

[4] Xét tính chất, mức độ hành vi phạm tội của bị cáo thấy rằng: Bị cáo phạm tội thuộc trường hợp nghiêm trọng. Hành vi của bị cáo được thực hiện với lỗi cố ý trực tiếp, lạm dụng nhiệm vụ được giao và sự thiếu hiểu biết của người dân để chiếm đoạt tài sản, đồng thời gây thiệt hại cho công trình cộng đồng được đầu tư từ nguồn vốn tài trợ phục vụ lợi ích của nhân dân địa phương. Vì vậy cần áp dụng hình phạt tương xứng với tính chất, mức độ hành vi phạm tội nhằm giáo dục riêng đối với bị cáo và phòng ngừa chung.

[5] Xét về tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự: Bị cáo không có tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự. Quá trình điều tra, truy tố bị cáo đã tự nguyện khắc phục toàn bộ hậu quả; thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải; bị cáo có nhiều thành tích trong công tác, được Ủy ban nhân dân huyện Y, tỉnh Hà Giang (trước sáp nhập) tặng thưởng nhiều danh hiệu Chiến sỹ thi đua cơ sở và Lao động tiên tiến, được Bộ trưởng Bộ Q7 tặng thưởng huy hiệu trí thức trẻ tình nguyện. Bị cáo có bố đẻ được Chủ tịch nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam tặng Huân chương kháng chiến hạng ba và đã tham gia dân công hoả tuyến; đại diện bị hại có đơn xin giảm nhẹ hình phạt cho bị cáo.

Do đó, cần cho bị cáo được hưởng các tình tiết giảm nhẹ theo quy định tại điểm b, s, v khoản 1, khoản 2 Điều 51 Bộ luật Hình sự.

[6] Về nhân thân: Không

[7]

Căn cứ vào nhân thân của bị cáo, các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự trên cơ sở cân nhắc đầy đủ, toàn diện tính chất và mức độ nguy hiểm cho xã hội của hành vi phạm tội của bị cáo, Hội đồng xét xử nhận thấy, bị cáo có nơi cư trú rõ ràng, có nhiều tình tiết giảm nhẹ, đã chủ động khắc phục toàn bộ hậu quả, có khả năng tự cải tạo ngoài xã hội nên không cần thiết phải cách ly bị cáo khỏi xã hội mà giao bị cáo cho chính quyền địa phương giám sát, giáo dục cũng đủ tác dụng giáo dục riêng và phòng ngừa chung.

Vì vậy, Hội đồng xét xử áp dụng Điều 65 Bộ luật Hình sự cho bị cáo được hưởng án treo như đề nghị của đại diện Viện kiểm sát là phù hợp.

[8] Về hình phạt bổ sung: Xét thấy hành vi phạm tội của bị cáo liên quan trực tiếp đến hoạt động quản lý dự án, đầu tư xây dựng nên cần áp dụng khoản 5 Điều 355 Bộ luật Hình sự, cấm bị cáo đảm nhiệm chức vụ liên quan đến công tác đầu tư xây dựng trong một thời gian nhất định nhằm phòng ngừa vi phạm. Không áp dụng hình phạt tiền, tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản đối với bị cáo. 12

[9] Về trách nhiệm dân sự:

Xét thấy, quá trình điều tra, đại diện theo ủy quyền của người bị hại đề nghị bị cáo phải bồi thường số tiền đã chiếm đoạt và gây thiệt hại cho thôn L là 70.000.000 đồng. Tuy nhiên quá trình điều tra đã làm rõ hành vi phạm tội của bị cáo đã gây thiệt hại thực tế cho dự án thôn L là 19.931.172 đồng và chiếm đoạt số tiền 45.043.314 đồng. Tại phiên tòa, đại diện của bị hại cũng đồng ý và buộc bị cáo phải trả lại số tiền đã chiếm đoạt là 45.043.314 đồng và bồi thường thiệt hại cho thôn L theo kết luận cơ quan có thẩm quyền là 19.931.172 đồng, yêu cầu này có căn cứ nên được chấp nhận.

[10] Về việc giao, quản lý và sử dụng khoản tiền bồi thường: Hội đồng xét xử xét thấy người đại diện tham gia tố tụng của bị hại chỉ thực hiện quyền và nghĩa vụ tố tụng theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự, không phải là chủ sở hữu riêng đối với khoản tiền bồi thường. Khoản tiền bị chiếm đoạt và thiệt hại trong vụ án có nguồn gốc từ Quỹ phát triển thôn bản thôn L, được hình thành từ nguồn vốn của Dự án KFW8 nhằm phục vụ lợi ích chung của cộng đồng dân cư thôn L.

Do đó, khoản tiền được bồi thường không thuộc quyền quản lý, sử dụng riêng của bất kỳ cá nhân nào mà phải được quản lý, sử dụng đúng mục đích, đúng đối tượng thụ hưởng là cộng đồng dân cư thôn L, xã D, tỉnh Tuyên Quang. [10.1] Hội đồng xét xử xét thấy Ban quản lý dự án KFW8 thôn L được thành lập để phục vụ việc triển khai Dự án KFW8 tại địa phương; đến nay dự án đã kết thúc, Ban quản lý dự án không còn hoạt động.

Vì vậy, để bảo đảm thuận lợi cho công tác thi hành án, phù hợp với thực tế quản lý ở địa phương và bảo đảm quyền lợi hợp pháp của cộng đồng dân cư thôn L, cần giao khoản tiền bồi thường cho cộng đồng dân cư thôn L thông qua Trưởng thôn Lũng Dầm tại thời điểm thi hành án tiếp nhận, quản lý theo quy định của pháp luật. [10.2] Trường hợp tại thời điểm thi hành án thôn L đã được sáp nhập với thôn khác theo quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền thì khoản tiền trên được giao cho Trưởng thôn của thôn sau sáp nhập tại thời điểm thi hành án tiếp nhận, quản lý. Trưởng thôn có trách nhiệm mở sổ theo dõi, quản lý riêng khoản tiền này, không được nhập chung vào các nguồn quỹ khác của thôn sau sáp nhập. [10.3] Việc quản lý, sử dụng khoản tiền nêu trên do cộng đồng dân cư thôn L bàn bạc, biểu quyết và quyết định thông qua cuộc họp cộng đồng dân cư thôn L theo quy định của Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở và các quy định pháp luật có liên quan. [10.4]

Xét thấy, cần giao Ủy ban nhân dân xã D có trách nhiệm hướng dẫn, kiểm tra và giám sát việc tiếp nhận, quản lý, sử dụng khoản tiền nêu trên theo quy định của pháp luật.

[11] Đối với những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan: Quá trình điều tra và thẩm tra tại phiên tòa xác định Nguyễn Việt B, Lý Văn D, Hoàng Minh T2, Nguyễn Thị T4, Hoàng Thị N, Nguyễn Đình Q2, Nguyễn Đức N1, Ngô Văn T6, Vi Trung T7 là những người tham gia hoặc có liên quan đến quá trình lập, ký xác nhận, thẩm định, phê duyệt, quản lý, kiểm tra, giám sát hồ sơ đầu tư xây dựng công trình; đối với La Văn T3, Nguyễn Văn L1, Đỗ Hải L2, Công ty TNHH D5, Công ty Cổ phần P4, Công ty Cổ phần T26 là các cá nhân, tổ chức có liên quan đến việc thi công, cung cấp vật tư, lập hồ sơ thiết kế, dự toán hoặc thực hiện các giao dịch phục vụ việc 13 đầu tư xây dựng công trình; đối với anh Tẩn Văn C, Lý Văn T8, Tẩn Văn N2, Phàn Văn S1 là thành viên Ban quản lý dự án KFW8 thôn L, tham gia quản lý, sử dụng nguồn vốn của dự án tại địa phương. Các cá nhân, tổ chức nêu trên được xác định tham gia tố tụng với tư cách người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan do có tham gia vào các hoạt động quản lý, lập hồ sơ, thi công, cung cấp vật tư, nghiệm thu, thanh toán hoặc quản lý nguồn kinh phí của dự án; quyền và nghĩa vụ của họ có liên quan đến việc xem xét, đánh giá chứng cứ, xác định bản chất các giao dịch, hợp đồng, chứng từ thanh toán và giải quyết trách nhiệm dân sự trong vụ án.

Tuy nhiên, kết quả điều tra, truy tố, xét xử không có căn cứ xác định những người này đã bàn bạc, thống nhất ý chí hoặc giúp sức cho bị cáo Lò Trọng H thực hiện hành vi lạm dụng chức vụ, quyền hạn để chiếm đoạt tài sản; không biết việc bị cáo lập khống hồ sơ, nâng khống giá trị hợp đồng, thi công sai thiết kế nhằm chiếm đoạt tài sản và gây thiệt hại cho công trình; đồng thời không được hưởng lợi từ hành vi phạm tội của bị cáo. Đối với một số cá nhân có thiếu sót trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, trách nhiệm quản lý hoặc ký xác nhận hồ sơ thì những thiếu sót này chưa đủ yếu tố cấu thành tội phạm theo quy định của Bộ luật Hình sự.

Vì vậy, Cơ quan điều tra không xem xét xử lý hình sự đối với các cá nhân, tổ chức nêu trên là có căn cứ, đúng quy định pháp luật. Hội đồng xét xử không đề cập xem xét giải quyết.

[12] Về vật chứng: Đối với toàn bộ hồ sơ, tài liệu liên quan đến đầu tư, thi công xây dựng công trình đã được lưu trong hồ sơ vụ án nên không đặt ra xem xét xử lý.

[13] Về án phí: Bị cáo phải chịu án phí hình sự sơ thẩm. Đối với phần án phí dân sự sơ thẩm:

Xét thấy, sau khi thực hiện hành vi phạm tội, trước khi mở phiên tòa xét xử, bị cáo đã tự nguyện nộp toàn bộ số tiền phải bồi thường và số tiền đã chiếm đoạt để khắc phục hậu quả do hành vi phạm tội gây ra. Việc nộp tiền là hoàn toàn tự nguyện, không phải do cơ quan tiến hành tố tụng cưỡng chế thi hành. Tại phiên tòa, đại diện bị hại không có yêu cầu bồi thường gì thêm. Hội đồng xét xử xét thấy bị cáo đã chủ động khắc phục toàn bộ hậu quả trước khi xét xử nên không cần thiết buộc bị cáo phải chịu án phí dân sự sơ thẩm đối với phần trách nhiệm dân sự đã tự nguyện thi hành.

[14] Về quyền kháng cáo: Bị cáo, đại diện bị hại, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có quyền kháng cáo theo quy định của pháp luật.