Bản án 84/2026/HS-STBản án 84/2026/HS-ST

Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu trong hồ sơ vụ án đã được tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định như sau:

[1] Về tính hợp pháp của các hành vi, quyết định tố tụng: Trong quá trình điều tra, truy tố, Cơ quan, người tiến hành tố tụng đã thực hiện đúng về thẩm quyền, trình tự, thủ tục quy định của BLTTHS. Quá trình điều tra và tại phiên tòa, các bị cáo không có ý kiến hoặc khiếu nại về hành vi, quyết định của Cơ quan, người tiến hành tố tụng.

Do đó, các hành vi, quyết định tố tụng của Cơ quan, người tiến hành tố tụng đã thực hiện đều hợp pháp.

[2] Về nội dung: Quá trình điều tra cũng như tại phiên tòa các bị cáo đều khai nhận: Từ tháng 08/2022 đến tháng 09/2024, Hoàng Thị L cùng Nguyễn Văn N1 lợi dụng tư cách pháp nhân của Công ty T11 để xuất bán trái phép 116 hóa đơn GTGT cho 04 Công ty, số tiền L được hưởng lợi từ việc bán hoá đơn GTGT khống là 356.160.935đ. Ngoài ra, L còn giúp ông N1 liên hệ để mua 114 hoá đơn GTGT khống với mặt hàng là dầu diesel từ Công ty D3 về để cân đối số hoá đơn đã bán cho các cá nhân khác. Từ tháng 8/2022 đến tháng 9/2024, Bùi Xuân T1, Giám đốc Công ty D2 đã mua 66 hóa đơn GTGT khống của Công ty T11 để hợp thức hóa nguồn gốc hàng hóa mua vào là đất silic, đất giàu sắt không có hóa đơn hợp pháp, T1 đã sử dụng các hóa đơn này để kê khai khấu trừ thuế GTGT, hạch toán chi phí nhằm 9 làm giảm nghĩa vụ thuế phải nộp cho nhà nước, số tiền T1 trốn thuế là 9.521.998.892đ. Từ tháng 6/2024 đến tháng 9/2024, Vũ Thân Thương H đã trực tiếp mua 20 hoá đơn khống của Công ty T11, đồng thời giới thiệu nguồn hàng, liên hệ nguồn hoá đơn, lập nhóm Z để trao đổi, thông báo khối lượng giúp Lã Nguyên N mua 14 hoá đơn khống của Công ty T11. Như vậy số hoá đơn khống H phải chịu trách nhiệm hình sự là 34 số. Ngoài ra, Thương H đã sử dụng 20 hoá đơn khống mua từ Công ty T11 để hợp thức hóa nguồn gốc hàng hóa mua vào là đá bazan không có hóa đơn hợp pháp, Thương H đã sử dụng các hóa đơn này để kê khai khấu trừ thuế GTGT, hạch toán chi phí nhằm làm giảm nghĩa vụ thuế phải nộp nhà nước, số tiền Thương H trốn thuế là 407.907.173đ. Từ tháng 6/2024 đến tháng 9/2024, Lã Nguyên N đã trực tiếp mua 14 hoá đơn khống của Công ty T11 và sử dụng số hoá đơn này để hợp thức hóa nguồn gốc hàng hóa mua vào là đá bazan không có hóa đơn hợp pháp, sử dụng các hóa đơn này để kê khai khấu trừ thuế GTGT, hạch toán chi phí nhằm làm giảm nghĩa vụ thuế phải nộp nhà nước, số tiền N trốn thuế là 228.979.102đ. Từ tháng 5/2023 đến tháng 7/2024, Trần Thị T6 đã có hành vi xuất khống 114 hoá đơn GTGT cho Công ty T11, số tiền T6 thu lợi bất chính 2.590.373.449đ. Từ tháng 5/2023 đến tháng 7/2024, Nguyễn Thị Y1 đã có hành vi giúp sức bằng việc cho Trần Thị T6 mượn tài khoản ngân hàng của mình để nhận và chuyển tiền mua bán 114 hoá đơn GTGT khống theo yêu cầu của T6 để hưởng hoa hồng, số tiền Y1 thu lợi bất chính 287.819.272đ. Từ tháng 6/2024 đến tháng 9/2024, Lê Thị H1 đã môi giới cho Thương H mua 20 hoá đơn khống và N mua 14 hoá đơn khống của Công ty T11, được hưởng lợi số tiền 31.844.314đ. Ngày 22/7/2024 (sau khi ông N1 chết), Nguyễn Văn H2 (con trai N1) đã cùng Hoàng Thị L xuất 17 hoá đơn GTGT khống của Công ty T11 bán cho Bùi Xuân T1, Vũ Thân T10 H và Lã Nguyên N thu lợi bất chính số tiền 95.811.939đ. Từ cuối tháng 7/2023 đến tháng 3/2024, Nguyễn Thế H4, Giám đốc Công ty K đã mua 16 hóa đơn GTGT khống của Công ty T11 để hợp thức hóa nguồn gốc hàng hóa mua vào là đất đá nhập cho các nhà máy xi măng. Lời khai nhận tội của các bị cáo tại Cơ quan điều tra cũng như tại phiên tòa phù hợp với nhau, phù hợp lời khai của người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan, lời khai của người làm chứng về thời gian, địa điểm, thủ đoạn, mục đích, động cơ phạm tội và hậu quả do tội phạm gây ra, cùng các tang vật đã thu giữ, các tài liệu chứng cứ khác được thu thập khách quan đúng pháp luật có trong hồ sơ vụ án. Hội đồng xét xử có đủ cơ sở kết luận: Hành vi nêu trên của các bị cáo đã đủ dấu hiệu cấu thành các tội cụ thể: Bùi Xuân T1 về tội “Trốn thuế” và tội “Mua bán trái phép hoá đơn thu nộp ngân sách nhà nước” theo quy định tại 10 khoản 3 Điều 200 và điểm d khoản 2 Điều 203 của BLHS; bị cáo Vũ Thân Thương H về tội “Trốn thuế” và tội “Mua bán trái phép hoá đơn thu nộp ngân sách nhà nước” theo quy định tại điểm b khoản 2 Điều 200 và điểm d khoản 2 Điều 203 của BLHS; bị cáo Lã Nguyên N về tội “Trốn thuế” và tội “Mua bán trái phép hoá đơn thu nộp ngân sách nhà nước” theo quy định tại điểm d khoản 1 Điều 200 và khoản 1 Điều 203 của BLHS; các bị cáo Hoàng Thị L, Trần Thị T6 và Nguyễn Thị Y1 về tội: “Mua bán trái phép hoá đơn thu nộp ngân sách nhà nước” theo quy định tại điểm d, đ khoản 2 Điều 203 của BLHS; bị cáo Lê Thị H1 về tội “Mua bán trái phép hoá đơn thu nộp ngân sách nhà nước” theo điểm d khoản 2 Điều 203 của BLHS; các bị cáo Nguyễn Văn H2 và Nguyễn Thế H4 về tội “Mua bán trái phép hoá đơn thu nộp ngân sách nhà nước” theo khoản 1 Điều 203 của BLHS, như đề nghị của Đại diện Viện kiểm sát là có căn cứ, đúng pháp luật. Đối với Nguyễn Văn N1, Giám đốc Công ty T11 đã chết nên không đề cập xử lý hình sự. Đối với một số Công ty, cá nhân liên quan, do thời hạn điều tra đã hết nhưng chưa đủ căn cứ xử lý trong cùng vụ án hoặc không đủ căn cứ xử lý nên Cơ quan công an tiếp tục xác minh, xử lý theo thẩm quyền; xem xét xử lý hành chính theo quy định hoặc tách hành vi để tiếp tục xác minh, xử lý bằng vụ việc khác là có cơ sở.

[3] Về tính chất vụ án, vai trò, các tình tiết tăng nặng giảm nhẹ: Tính chất vụ án là nghiêm trọng, các bị cáo đã lợi dụng nhu cầu hợp thức hóa chứng từ kế toán của các doanh nghiệp để thực hiện hành vi mua bán trái phép hóa đơn giá trị gia tăng khống nhằm hợp thức hóa chứng từ đầu vào, phục vụ việc kê khai khấu trừ thuế, qua đó thu lợi bất chính và làm giảm nghĩa vụ thuế phải nộp cho Nhà nước. Trong vụ án này, các bị cáo liên hệ, cùng nhau thực hiện hành vi phạm tội dưới dạng đồng phạm giải đơn. Trong đó mỗi bị cáo phải chịu trách nhiệm về hành vi cụ thể của mình. Bị cáo Hoàng Thị L cùng Nguyễn Văn N1 cùng nhau thực hiện việc lập, ký và xuất bán trái phép nhiều hóa đơn giá trị gia tăng cho các doanh nghiệp. Sau khi ông N1 chết, bị cáo Nguyễn Văn H2 tiếp tục cùng bị cáo L thực hiện việc lập, ký và xuất hóa đơn khống để hoàn tất các giao dịch mà L và N1 đã thỏa thuận trước đó.

Do đó, xác định bị cáo Hoàng Thị L là người giúp sức tích cực cho Nguyễn Văn N1 và Nguyễn Văn H2. Đối với các bị cáo Bùi Xuân T1, Vũ Thân Thương H, Lã Nguyên N và Nguyễn Thế H4, là những người đại diện cho các doanh nghiệp đã liên hệ mua hóa đơn giá trị gia tăng khống nhằm hợp thức hóa chứng từ đầu vào phục vụ hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp mình. Trong đó, các bị cáo T1, Thương H và N còn sử dụng các hóa đơn khống này để kê khai thuế nhằm làm giảm nghĩa vụ thuế phải nộp cho Nhà nước, thực hiện hành vi trốn thuế với số tiền lớn.

Do đó, các bị cáo phải chịu trách nhiệm hình sự tương xứng với tính chất, mức độ hành vi phạm tội và vai trò của từng bị cáo trong vụ án. 11 Đối với các bị cáo Trần Thị T6, Nguyễn Thị Y1 và Lê Thị H1 các bị cáo tham gia vào quá trình thực hiện hành vi mua bán hóa đơn trái phép với các vai trò khác nhau như xuất hóa đơn khống, giúp sức trong việc luân chuyển dòng tiền, kết nối giữa các doanh nghiệp có nhu cầu mua hóa đơn với Công ty T11 nhằm thu lời bất chính. Hành vi phạm tội của các bị cáo là nguy hiểm cho xã hội, đã xâm phạm đến chế độ quản lý của Nhà nước trong lĩnh vực thuế và hóa đơn, chứng từ thu nộp ngân sách Nhà nước được pháp luật bảo vệ, làm ảnh hưởng đến trật tự quản lý kinh tế, từ đó dẫn đến gây thiệt hại nguồn thu của ngân sách Nhà nước. Việc đưa các bị cáo ra xét xử là cần thiết nhằm xử lý nghiêm minh theo quy định của pháp luật, nhằm răn đe, giáo dục và phòng ngừa chung. Khi quyết định hình phạt cần xem xét tính chất, mức độ hành vi, vai trò phạm tội của từng bị cáo trong vụ án để áp dụng mức, loại hình phạt phù hợp. Về tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự: Các bị cáo không phải chịu tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự và đều có nhân thân tốt, chưa có tiền án tiền sự (trừ bị cáo Thế H4). Tại Cơ quan điều tra cũng như tại phiên toà các bị cáo đều thành khẩn khai báo và ăn năn hối cải; sau khi phạm tội các bị cáo đã nộp toàn bộ số tiền trốn thuế, tiền thu lợi bất chính là các tình tiết giảm nhẹ quy định tại điểm b, s khoản 1 Điều 51 của BLHS (trừ bị cáo Thế H4 không được áp dụng điểm b khoản 1 Điều 51 của BLHS). Các bị cáo Lã Nguyên N, Nguyễn Văn H2 và Nguyễn Thế H4 phạm tội lần đầu và thuộc trường hợp ít nghiêm trọng là tình tiết giảm nhẹ quy định tại điểm i khoản 1 Điều 51 của BLHS. Bị cáo T6, Y1 là phụ nữ có thai khi phạm tội, xét xử là tình tiết giảm nhẹ quy định tại điểm n khoản 1 Điều 51 của BLHS. Ngoài ra, bị cáo T1, L và T6 đã tự nguyện ra đầu thú; bị cáo T1 và Y1 có bố mẹ là người có công được nhà nước tặng thưởng H7, Huy chương; bị cáo T6 có chú ruột là liệt s . Đây là các tình tiết để giảm nhẹ trách nhiệm hình sự theo quy định tại khoản 2 Điều 51 của BLHS. Bị cáo L là người giúp sức tích cực, trực tiếp thực hiện hành vi phạm tội, là đầu mối cùng Nguyễn Văn N1 tổ chức việc xuất bán trái phép 116 hóa đơn giá trị gia tăng khống của Công ty TNHH T11 trong thời gian dài, thu lợi bất chính số tiền lớn.

Vì vậy, cần áp dụng mức hình phạt nghiêm khắc, nhằm giáo dục, răn đe và phòng ngừa chung.

Tuy nhiên, bị cáo phạm tội có nhiều tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự, không có tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự, đã tự nguyện nộp toàn bộ số tiền thu lợi bất chính, có nơi cư trú rõ ràng nên xét giảm nhẹ một phần hình phạt và cho bị cáo được cải tạo tại địa phương cũng đủ sức răn đe, giáo dục và phòng ngừa chung. Ngoài ra cần căn cứ khoản 3 Điều 203 của BLHS phạt bổ sung bị cáo một khoản tiền để sung vào ngân sách nhà nước. Các bị cáo T1, Thương H, N và H2 đều là người đại diện cho các Công ty, doanh nghiệp cùng các bị cáo L, T6, Y1 và H1 phạm tội lần đầu, có nhân thân 12 tốt, có nơi cư trú rõ ràng. Bị cáo Thế H4 nhân thân đã từng bị kết án nhưng về tội không cùng loại; bị xử phạt hành chính nhưng thời gian đã rất lâu, lần phạm tội này thuộc trường hợp ít nghiêm trọng. Trong quá trình điều tra và chuẩn bị xét xử tất cả các bị cáo đã hưởng lợi bất chính hoặc trốn thuế đều đã tự nguyện khắc phục toàn bộ số tiền thiệt hại. Các bị cáo đều thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải, được áp dụng nhiều tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự và không phải chịu tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự. Hành vi phạm tội của các bị cáo thuộc trường hợp ít nghiêm trọng và nghiêm trọng, thuộc nhóm tội xâm phạm lĩnh vực thuế và tài chính, khung hình phạt chính mà điều luật quy định có thể áp dụng hình phạt tiền.

Xét thấy, nếu không bắt các bị cáo phải chấp hành hình phạt tù thì cũng không gây nguy hiểm cho xã hội, không gây ảnh hưởng xấu đến công cuộc đấu tranh phòng chống tội phạm nói chung. Mặt khác, tại phiên tòa các bị cáo T1, Thương H, N, T6, Y1, H1, H2 và H đều khai nhận có tài sản riêng, có thu nhập ổn định.

Do đó, cần áp dụng Điều 35 của BLHS, áp dụng hình phạt chính là phạt tiền đối với các bị cáo T1, Thương H, N, T6, Y1, H1, H2 và H, mức phạt tiền trong khung hình phạt đối với mỗi bị cáo trên cơ sở vai trò và các tình tiết giảm nhẹ tương ứng mà mỗi bị cáo được hưởng như quan điểm đề nghị của đại diện Viện kiểm sát là phù hợp với chính sách xử lý đối với tội phạm kinh tế trong giai đoạn hiện nay.

[4] Về vật chứng: Tịch thu sung vào ngân sách nhà nước của các bị cáo, cụ thể: Thương số tiền trốn thuế 9.521.998.892đ (đã tự nguyện nộp 11.277.481.780); Thương H số tiền trốn thuế 407.907.173đ (đã tự nguyện nộp 1.004.073.390đ); N số tiền trốn thuế 228.979.102đ (đã tự nguyện nộp đủ); L tiền thu lợi 356.160.935đ (đã tự nguyện nộp đủ); T6 tiền thu lợi 2.590.373.449đ (đã tự nguyện nộp đủ); Y1 tiền thu lợi 287.819.272đ (đã tự nguyện nộp đủ); H1 tiền thu lợi 31.844.314đ (đã tự nguyện nộp 34.000.000đ); H2 tiền thu lợi 95.811.939đ (đã tự nguyện nộp 96.000.000đ). Trả lại cho các bị cáo số tiền đã nộp nhiều hơn số tiền trốn thuế (nhưng cần tạm giữ để đảm bảo thi hành án): Thương 1.755.482.000đ; Thương H 596.130.000đ (làm tròn số). Đối với bị cáo H1 và H2 số tiền nộp thừa tự nguyện sung vào ngân sách nhà nước nên tịch thu sung vào ngân sách nhà nước toàn bộ số tiền H1 và H2 đã nộp. Tịch thu tiêu hủy: 02 con dấu; 01 USB là công cụ dùng vào việc phạm tội.

[5] Về án phí: Các bị cáo phải chịu án phí HSST.