Bản án 155/2026/DS-PTTranh chấp quyền sử dụng đất

[1] Về thủ tục tố tụng: Nguyên đơn ông Nguyễn Văn M khởi kiện yêu cầu ông Nguyễn Ngọc N và ông Nguyễn Ngọc H chấm dứt hành vi cản trở trái pháp luật đối với thửa đất số 86, tờ bản đồ số 8, diện tích 148,7m2, tại thôn H, xã N, thành phố Q, tỉnh Bình Định (cũ), quá trình giải quyết, ông M thay đổi yêu cầu khởi kiện, yêu cầu công nhận thửa đất nêu trên thuộc quyền sử dụng của ông nên vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án theo quy định tại khoản 9 Điều 26, Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự. Tòa án cấp sơ thẩm đã thụ lý, giải quyết vụ án, xác định đúng quan hệ tranh chấp; xác định đúng và đầy đủ người tham gia tố tụng theo đúng quy định của pháp luật. Đơn kháng cáo của người kháng cáo trong hạn luật định và đã nộp tạm ứng án phí dân sự phúc thẩm nên được xem xét theo trình tự phúc thẩm. 8

[2] Xét kháng cáo của bị đơn ông Nguyễn Ngọc H và ông Nguyễn Ngọc N, thấy rằng: [2.1] Về nguồn gốc thửa đất, thấy: Theo nguyên đơn ông Nguyễn Văn M trình bày, nguồn gốc thửa đất tranh chấp thuộc phần đất có diện tích 455m2 do bố mẹ ông là cụ Nguyễn C1 và cụ Nguyễn Thị C2 khai hoang từ bãi hầm chông gai ấp chiến lược để canh tác, trồng trọt từ năm 1975. Trong quá trình sử dụng đất đã chuyển nhượng, tặng cho một phần, phần diện tích đất còn lại 148,7m2 (phần đất đang tranh chấp) thuộc thửa đất số 86, tờ bản đồ số 8, các thành viên trong gia đình đã thống nhất thỏa thuận phân chia di sản thừa kế cho ông được quyền sử dụng. Theo bị đơn ông Nguyễn Ngọc H và ông Nguyễn Ngọc N trình bày, nguồn gốc thửa đất hiện nay hai bên tranh chấp là do ông cố ông là cụ Nguyễn H3 khai thác, quản lý, sử dụng trước năm 1975. Sau khi ông cố chết để lại thửa đất đó cho ông, bà ngoại ông là ông Nguyễn S và bà Võ Thị C3 sử dụng, quản lý, canh tác trên thửa đất đó từ trước năm 1975. Đến năm 1965, ông S chết, năm 2004 bà C3 chết, không để lại di chúc, mẹ các ông là bà Nguyễn Thị B (chết năm 2013) và dì là bà Nguyễn Thị X (đã chết) đã quản lý, sử dụng, canh tác trồng hoa màu và có khai thác mở rộng thêm thửa đất đang tranh chấp trên. Để xác định rõ nguồn gốc của thửa đất nêu trên, Tòa án nhân dân khu vực 1 – Gia Lai đã có công văn yêu cầu cơ quan có thẩm quyền trả lời cụ thể về vấn đề này, phúc đáp công văn của Tòa án; Tại văn bản số 38/CT-UBND ngày 10/4/2025 của UBND xã N về việc phúc đáp công văn số 79/CV-TA thành phố Quy Nhơn thể hiện: “2. Về nguồn gốc sử dụng đất: Thửa đất số 86, tờ bản đồ số 8, diện tích 148,7m2 tại thôn H, xã N, thành phố Q, nguồn gốc đất ông Nguyễn C1 sử dụng trước năm 1975. Sau khi ông Nguyễn Chí C6, để lại cho các con là Nguyễn Văn H1, Nguyễn Thị M1 và Nguyễn Văn M. Hiện nay ông Nguyễn Văn M trực tiếp sử dụng.”. (bút lục số 338 – 339) Như vậy, có căn cứ xác định nguồn gốc thửa đất số 86, tờ bản đồ số 8 diện tích 148,7 m2 là của cụ Nguyễn C1 và cụ Nguyễn Thị C2 tạo lập như đúng lời trình bày của nguyên đơn. Đối với ý kiến của bị đơn cho rằng tại Biên bản làm việc trả lời đơn ông Nguyễn Văn H1, Nguyễn Văn M và ông Nguyễn Ngọc H, ông Nguyễn Ngọc N ghi ngày 29/06/2017 của UBND xã N (bút lục số 451 – 454) và tại Biên bản hòa giải tranh chấp đất đai giữa ông (bà) Nguyễn Văn M với ông (bà) Nguyễn Ngọc N, Nguyễn Ngọc H ghi ngày 30/7/2020 của UBND xã N (bút lục số 85 – 86) có kết luận thửa đất nêu trên là của ông bà cố các ông, tuy nhiên đây là các biên bản hòa giải không thành vì hai bên gia đình không thống nhất nguồn gốc thửa đất, nên ý kiến của bị đơn là không có căn cứ chấp nhận. - Mặt khác, thấy rằng: Ông N, ông H cho rằng đất do ông cố để lại, tuy nhiên các chứng cứ có trong hồ sơ thể hiện các ông không xác định được thời 9 điểm giao, diện tích, giới cận của phần đất mà các ông cho rằng ông C7 giao lại, lời trình bày của ông N, ông H là chưa đủ căn cứ để chấp nhận. Bên cạnh đó, ngoài công văn phúc đáp của UBND xã N nên trên thì các nhân chứng như ông Nguyễn Phi L, ông Nguyễn Văn M3 là những người sống lâu năm và ông L (Nguyên Bí thư xã P) đều xác định đất do ông Nguyễn C1 khai phá sử dụng và giao lại cho các con. Các lời khai của nhân chứng bà Hà Thị M4, bà Hà Thị L1 là những người làm chứng đứng về phía bị đơn là chưa đủ căn cứ để tin cậy vì các mối quan hệ huyết thống và nhân thân. Do vậy, có căn cứ xác định nguồn gốc của thửa đất có tranh chấp trên là của cụ Nguyễn C1 và cụ Nguyễn Thị C2 tạo lập như đúng lời trình bày của nguyên đơn. [2.2] Về quá trình sử dụng thửa đất, thấy: Nguyên đơn ông Nguyễn Văn M trình bày, sau khi cụ Nguyễn C1 và cụ Nguyễn Thị C2 khai hoang phần đất có diện tích 455m2, quá trình sử dụng có tặng cho và chuyển nhượng một phần thửa đất, cụ thể: Năm 1978, cụ Chí T3 cho bà Nguyễn Thị M1 phần đất có diện tích 40m2. Năm 1989, cụ Chí C6, các anh chị em thống nhất để ông được quyền sử dụng phần đất có diện tích 87,1m2, tài sản gắn liền với phần đất là một căn nhà. Năm 1990, các anh, chị, em thống nhất chuyển nhượng hai phần đất với tổng diện tích 160m2 cho ông Nguyễn L3 và ông Trần Văn N3. Năm 2007, gia đình ông cho cháu là bà Nguyễn Thị Bích N1 phần đất có diện tích 20m2. Phần diện tích đất còn lại có diện tích 148,7m2 thuộc thửa đất số 86, tờ bản đồ số 8, các thành viên trong gia đình đã thống nhất thỏa thuận phân chia di sản thừa kế cho ông được quyền sử dụng. Bị đơn ông Nguyễn Ngọc H và ông Nguyễn Ngọc N cho rằng nguồn gốc các thửa đất tại các hồ sơ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất không đúng như ý kiến trình bày của nguyên đơn, cụ thể: Thửa đất số 89, tờ bản đồ số 8 của bà Nguyễn Thị M1 có nguồn gốc do cha khai hoang từ trước năm 1960, đến năm 1990 cho bà M1 không có giấy tờ (bút lục số 272); thửa đất số 108, tờ bản đồ số 08 của ông Nguyễn Văn M có nguồn gốc do ông M và bà H2 khai hoang từ trước năm 1993 (bút lục số 101); thửa đất số 90, tờ bản đồ số 8 của ông Nguyễn Thanh T4 và bà Phạm Thị Bích N4 có nguồn gốc do ông Nguyễn L3 và bà Đoàn Thị Kim C4 khai hoang từ trước năm 1975 (bút lục số 282); thửa đất số 131, tờ bản đồ số 08 của ông Trần Thanh B2 có nguồn gốc do ông Trần Văn N3 và bà Nguyễn Thị D sử dụng và xây nhà ở từ trước ngày 15/10/1993 (bút lục số 312 – 313).

Tuy nhiên, tại văn bản số 38/CT-UBND ngày 10/4/2025 của UBND xã N về việc phúc đáp công văn số 79/CV-TA thành phố Q thể hiện: “3. Về xác nhận nguồn gốc sử dụng đất đã cấp GCNQSD đất đối với hộ bà Nguyễn Thị M1; hộ ông Nguyễn Văn M; hộ ông Nguyễn Thanh T4: Về nguồn gốc đất là đất của vợ ông chồng ông Nguyễn C1 sử dụng xây dựng nhà ở trước năm 1975. Sau năm 1975 ông Chí C6 để lại cho các con ông H1, bà M1 và ông M tiếp tục sử dụng, xây dựng nhà ở và bán một phần đất cho 10 ông Nguyễn L3 là cha ông tường sử dụng xây dựng nhà ở trước ngày 15/10/1993. (đối với 03 hộ được cấp GCNQSD đất, tuy trong nội dung xác nhận nguồn gốc chủ sử dụng đất ở chưa đồng nhất với nhau, nhưng nội dung xã xác nhận việc thời gian hình thành sử dụng đất ở là trước ngày 15/10/1993).”. (bút lục số 338 – 339). Như vậy, nội dung UBND xã N xác nhận về nguồn gốc đất là xác nhận việc thời gian hình thành sử dụng đất ở là trước ngày 15/10/1993 là phù hợp với ý kiến trình bày của nguyên đơn. - Xét các chứng cứ có trong hồ sơ vụ kiện thấy rằng: Quá trình sử dụng đất đối với phần đất của ông Nguyễn C1, các đương sự đã nhiều lần thực hiện việc cho tặng con, cháu, chuyển nhượng cho ông Nguyễn L3, ông Trần Văn N3, phía bị đơn có biết nhưng không có ý kiến gì. Các phần diện tích này hiện đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Việc ông N cho rằng khi ông H1 bán đất cho ông N3 thì bà ngoại ông có tranh chấp và được ông H1 hứa cho 0,5 chỉ vàng nhưng ông không có căn cứ chứng minh. Do vậy, có căn cứ xác định quá trình sử dụng của phần diện tích đất trên thuộc ông Nguyễn C1 và các con. Tại văn bản số 571/UBND-KTHTĐT ngày 08/9/2025 của UBND phường Q thì toàn bộ diện tích 148,7m2 thuộc thửa đất số 86, tờ bản đồ số 08, tại khu phố H, phường Q, tỉnh Gia Lai đang tranh chấp không thuộc diện quy hoạch, giải tỏa; có thể xem xét cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Do đó, Tòa án cấp sơ thẩm chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông Nguyễn Văn M là có căn cứ. [2.3] Đối với yêu cầu phản tố của bị đơn, thấy: Bị đơn cho rằng có nộp đơn phản tố ghi ngày 28/9/2023 cho Tòa án thông qua dịch vụ bưu chính. Tuy nhiên qua kiểm tra các tài liệu có trong hồ sơ vụ án do Tòa án cấp sơ thẩm thu thập, không thể hiện việc đã nhận được đơn phản tố ghi ngày 28/9/2023, bị đơn cũng không đưa ra được tài liệu, chứng cứ về việc đã gửi đơn cho Tòa án cấp sơ thẩm. Trong hồ sơ vụ án chỉ thể hiện Đơn phản tố ghi ngày 07/5/2025 của bị đơn ông H và ông N, có đóng dấu công văn đến của TAND thành phố Quy Nhơn vào số 5335 ngày 09/5/2025.

Tuy nhiên, tại phiên họp công khai chứng cứ và hòa giải diễn ra vào lúc 14 giờ ngày 09/5/2025, tại mục “THẨM PHÁN XEM XÉT CÁC Ý KIẾN, GIẢI QUYẾT CÁC YÊU CẦU CỦA ĐƯƠNG SỰ VÀ QUYẾT ĐỊNH CỦA TÒA ÁN” sau khi Thẩm phán hỏi các đương sự có yêu cầu phản tố, yêu cầu độc lập hay không thì ông H trình bày về việc không đồng ý với yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn và không có yêu cầu phản tố. Đối với bị đơn ông N có mặt tại phiên họp nhưng tại phần trình bày ông cũng chỉ trình bày về việc không đồng ý với yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn và không có yêu cầu phản tố. Như vậy, Tòa án cấp sơ thẩm không xem xét thụ lý yêu cầu phản tố của bị đơn là đúng quy định của pháp luật. 11

Từ những phân tích nêu trên, không có căn cứ chấp nhận toàn bộ yêu cầu kháng cáo của bị đơn ông Nguyễn Ngọc N và ông Nguyễn Ngọc H.

[3] Về án phí Do yêu cầu kháng cáo của bị đơn không được chấp nhận nên bị đơn phải chịu án phí dân sự phúc thẩm.