Bản án 313/2025/HNGĐ-STVụ án ly hôn về mâu thuẫn gia đình

[1] Về quan hệ pháp luật tranh chấp: Chị Thèn Thị N và anh L Văn C về chung sống với nhau từ ngày 17/01/2010 (Âm lịch) nhưng không đăng ký kết hôn, quá trình chung sống phát sinh mâu thuẫn, chị N khởi kiện yêu cầu Tòa án nhân dân Khu vực 1 - Tuyên Quang giải quyết không công nhận chị và anh C là vợ chồng, đồng thời đề nghị Tòa án giải quyết con chung của chị và anh Lù Văn C. Do vậy, xác định quan hệ pháp luật tranh chấp của anh, chị là: "Không công nhận quan hệ vợ chồng; tranh chấp về nuôi con của nam, nữ chung sống với nhau như vợ chồng mà không đăng ký kết hôn" theo quy định tại Điều 9, Điều 14, Điều 53 Luật hôn nhân và gia đình; khoản 7 Điều 28, Điều 35 Bộ luật Tố tụng dân sự.

[2] Về thẩm quyền giải quyết của Tòa án: Anh Lù Văn C có hộ khẩu thường trú và nơi ở tại thôn K, xã K, huyện Y, tỉnh Tuyên Quang nay là xã T, tỉnh Tuyên Quang.

Vì vậy, căn cứ khoản 1 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự, Tòa án có thẩm quyền giải quyết vụ án là Tòa án nhân dân Khu vực 1 - Tuyên Quang.

[3] Về tố tụng: Tại phiên tòa chị Thèn Thị N và anh Lù Văn C đều vắng mặt nhưng đã có văn bản thể hiện anh, chị xin xét xử vắng mặt, việc xin xét xử vắng mặt của chị N và anh C có lý do chính đáng.

Vì vậy, Tòa án tiến hành xét xử vắng mặt các đương sự là phù hợp với quy định tại Điều 228, 238 Bộ luật Tố tụng dân SỰ.

[4] Xét yêu cầu khởi kiện của chị Thèn Thị N: [4.1] Về quan hệ hôn nhân: Chị Thèn Thị N và anh L Văn C về chung sống với nhau từ ngày 17/01/2010 (Âm lịch) trên cơ sở tự nguyện, được tự do tìm hiểu, được hai bên gia đình tổ chức lễ cưới, nhưng không làm thủ tục đăng ký kết hôn theo quy định của pháp luật. Quá trình chung sống anh, chị chung sống hạnh phúc nhưng đến tháng 4/2024, anh và chị xảy ra mâu thuẫn, bất đồng quan điểm sống nên anh, chị đã chính thức sống ly thân, không còn quan hệ tình cảm và kinh tế với nhau, mặc dù anh chị đã được hai bên gia đình hòa giải nhiều lần nhưng không thành. Anh, chị thống nhất đề nghị Tòa án giải quyết không công nhận anh, chị là vợ chồng. Căn cứ kết quả xác minh tại địa phương cho thấy: Qua kiểm tra hệ thống sổ sách, dữ liệu tại Ủy ban nhân dân xã T thể hiện không có trường hợp nào đăng ký kết hôn có tên vợ là Thèn Thị N, sinh năm 1991 và tên chồng là Lù Văn C, sinh năm 1988; cùng nơi ĐKHKTT và nơi ở: Thôn K, xã K, huyện Y nay là xã T, tỉnh Tuyên Quang. Căn cứ quy định khoản 1 Điều 9 Luật Hôn nhân và gia đình: 'Việc kết hôn phải được đăng ký và do cơ quan nhà nước có thâm quyền thực hiện theo quy định của Luật này và pháp luật về hộ tịch. Việc kết hôn không được đăng ký theo quy định tại khoản này thì không có giá trị pháp lý". Do vậy cân chấp nhận yêu cầu khởi kiện của chị Thèn Thị N vê việc không công nhận chị Thèn Thị N và anh L Văn C là vợ chồng. 4 [4.2] Về con chung: Quá trình chung sống chị Thèn Thị N và anh Lù Văn C có 03 con chung là cháu Lù Thị H Y, sinh ngày 04/04/2010; Lù Thị K N1, sinh ngày 02/11/2011 và Lù Trọng P, sinh ngày 21/11/2016. Đối với cháu Lù Thị H Y hiện đang sống cùng chị N, cháu Y cũng có nện ng à à cùng n ngà Tnn hê à dà Tr đ ế nà đg đảm bảo quyền lợi mọi mặt cho con chung chưa thành niên, đảm bảo môi trường sống không bị xáo trộn, cần chấp nhận yêu cầu của chị N và anh C là giao cháu Lù Thị H Y cho chị Thèn Thị N trực tiếp nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục; giao cháu Lù Thị K N1 và Lù Trọng P cho anh L Văn C người trực tiếp nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục. Các bên không phải cấp dưỡng nuôi con chung cho nhau và được quyền đi lại thăm nom con chung không ai được cản trở. Vì lợi ích của con chung, Tòa án có thể thay đổi người trực tiếp nuôi con và cấp dưỡng nuôi con khi có yêu cầu. [4.3] Vê tài sản chung: Anh, chị đêu xác định tự thỏa thuận không đê nghị Tòa án giải quyêt nên Hội đông xét xử không xem xét, giải quyêt. Nêu các đương sự không thỏa thuận được với nhau về tài sản chung thì các đương sự có quyền khởi kiện bằng vụ án khác. [4.4] Về nợ chung: Chị Thèn Thị N và anh Lù Văn C xác định không có, không đề nghị Toà án giải quyết nên Hội đồng xét xử không xem xét.

[5] Về án phí và quyền kháng cáo: Chị Thèn Thị N phải nộp toàn bộ án phí ly hôn sơ thẩm theo quy định của pháp luật. Anh Lù Văn C không phải nộp án phí. Các đương sự có quyền kháng cáo bản án theo quy định của pháp luật.