Bản án 496/2026/DS-PTTranh chấp hợp đồng tặng cho tài sản

Căn cứ vào các tài liệu, chứng cứ đã được xem xét tại phiên tòa, kết quả tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Về sự vắng mặt của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan Văn phòng Công chứng A, Ủy ban nhân dân phường A: Tòa án đã triệu tập hợp lệ Văn phòng Công chứng A và Ủy ban nhân dân phường A lần thứ hai để tham gia phiên tòa phúc thẩm nhưng vắng mặt và cũng không có kháng cáo.

Do đó, căn cứ khoản 3 Điều 296 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, Hội đồng xét xử tiến hành phiên tòa phúc thẩm xét xử vụ án.

[2] Về tính hợp pháp của đơn kháng cáo: Đơn kháng cáo của ông Trần Bé N và bà Lữ Cẩm N đều đảm bảo về hình thức và nội dung, đúng người có quyền kháng cáo, còn trong thời hạn kháng cáo theo quy định tại các Điều 271, Điều 272 và Điều 273 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 nên hợp lệ, đủ điều kiện để xem xét, giải quyết theo trình tự phúc thẩm.

[3] Xét kháng cáo của ông N và bà N, Hội đồng xét xử phúc thẩm nhận thấy:

[4] Trong quá trình giải quyết vụ án, bà T và ông D đều trình bày thống nhất là bà T có lập hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất cho ông D thửa số 1076, tờ bản đồ số 02, diện tích 4.930m2, tọa lạc tại khu vực Tân Xuân, phường Trường Lạc, quận A, thành phố Cần Thơ, theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số AI 925112, do Ủy ban nhân dân quận A cấp ngày 19/10/2007, được Văn phòng Công chứng A công chứng ngày 23/4/2022, số công chứng 2765, quyển số 01/2022/TP/CC-SCC/HĐGD và được Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai quận A cập nhật chỉnh lý sang tên ông D vào ngày 13/5/2022. Ông N và bà N không có yêu cầu Tòa án xem xét đối với hợp đồng tặng cho này.

[5] Theo yêu cầu khởi kiện của ông N và bà N, hai người này yêu cầu Tòa án tuyên bố hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất lập ngày 25/9/2023 giữa bà T với ông D, được công chứng tại Văn phòng Công chứng A, đối với thửa đất số 500, tờ bản đồ số 65, diện tích 11.066m2, theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất số DE 868782, do Ủy ban nhân dân quận A cấp ngày 31/8/2022 vô hiệu, với lý do bà T tặng cho ông D để nhằm trốn tránh nghĩa vụ trả tiền của bà đối với ông N, bà N.

[6] Theo các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ thể hiện, thửa đất số 500, tờ bản đồ số 65, diện tích 11.066m2, tọa lạc tại khu vực A, phường B, quận A, thành phố Cần Thơ, Ủy ban nhân dân quận A cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất số DE 868782 5 ngày 31/8/2022 cho bà T. Đến ngày 25/9/2023, bà T lập hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất toàn bộ diện tích thửa đất này cho ông D, được Văn phòng Công chứng A công chứng cùng ngày, số công chứng 6872, quyển số 01/2023/TP/CC-SCC/HĐGD và được Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai quận A chỉnh lý sang tên ông D ngày 08/10/2023.

[7] Mặc dù, hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất thửa đất số 500 giữa bà T với ông D được công chứng theo quy định của pháp luật.

Tuy nhiên, trước đó ông N, bà N với bà T đã có tranh chấp với nhau về hợp đồng hợp tác. Tòa án nhân dân quận A thụ lý vụ án vào ngày 28/02/2022. Theo nội dung vụ án tranh chấp hợp đồng hợp tác thể hiện, ông N và bà N có yêu cầu bà T trả lại giá trị các cây trồng mà ông N, bà N đã trồng trên đất của bà T với số tiền 184.169.000 đồng. Vụ án đang trong quá trình Tòa án giải quyết thì đến ngày 25/9/2023, bà T đã lập hợp đồng tặng cho thửa đất số 500 cho ông D như đã nêu trên. Đến ngày 09/10/2023, Tòa án nhân dân quận A đã xét xử sơ thẩm, theo Bản án số 107/2023/DS-ST, bà T có nghĩa vụ trả cho ông N, bà N số tiền 184.169.000 đồng. Bà T kháng cáo. Tại Bản án số 161/2024/DS-PT ngày 22/4/2024 của Tòa án nhân dân thành phố Cần Thơ không chấp nhận kháng cáo của bà T, giữ nguyên bản án dân sự sơ thẩm.

[8] Như vậy, ngay trong quá trình Tòa án giải quyết vụ án tranh chấp hợp đồng hợp tác giữa bà T với ông N và bà N, bà T đã biết sẽ phát sinh nghĩa vụ trả tiền của bà đối với yêu cầu của ông N, bà N, nhưng bà vẫn lập hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất thửa đất số 500 cho ông D trước khi Tòa án nhân dân quận A xét xử sơ thẩm trước 10 ngày, dẫn đến trong giai đoạn thi hành án sau này bà không còn tài sản để thi hành án nữa. Thực tế, theo lời trình bày của bà T tại phiên tòa phúc thẩm, thửa đất này hiện nay ông D cũng không có trực tiếp canh tác mà cho người khác thuê.

Do đó, Hội đồng xét xử phúc thẩm có căn cứ xác định hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất thửa đất số 500 giữa bà T với ông D là giả tạo nhằm trốn tránh nghĩa vụ của bà T đối với ông N, bà N.

[9] Khoản 2 Điều 124 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định: “Trường hợp xác lập giao dịch dân sự giả tạo nhằm trốn tránh nghĩa vụ đối với người thứ ba thì giao dịch dân sự vô hiệu”. Đồng thời, khoản 1 Điều 131 của Bộ luật này cũng quy định: “Giao dịch dân sự vô hiệu không làm phát sinh, thay đổi, chấm dứt quyền, nghĩa vụ dân sự của các bên kể từ thời điểm giao dịch được xác lập”.

[10] Cấp sơ thẩm nhận định hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất thửa đất số 500 giữa bà T với ông D được công chứng đảm bảo đúng quy định của pháp luật, phát sinh hiệu lực đối với các bên và công chứng trước thời điểm Tòa án nhân dân quận A xét xử sơ thẩm theo Bản án số 107/2023/DS-ST ngày 09/10/2023, để từ đó không chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của ông N, bà N là đánh giá chưa toàn diện, khách quan, làm ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của ông N, bà N.

Do đó, yêu cầu kháng cáo của ông N, bà N là có căn cứ chấp nhận. 6

[11] Các phần khác trong quyết định của bản án sơ thẩm không có kháng cáo, kháng nghị nên Hội đồng xét xử phúc thẩm không đặt ra xem xét.

[12]

Từ những phân tích trên, Hội đồng xét xử chấp nhận đề nghị của Kiểm sát viên, chấp nhận toàn bộ kháng cáo của ông N, bà N, căn cứ khoản 2 Điều 308, Điều 309 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, sửa toàn bộ bản án dân sự sơ thẩm theo hướng: Chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của ông N, bà N. Tuyên bố Hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất giữa bà Nguyễn Thị Kim T với ông Trần Thanh D đối với thửa đất số 500, tờ bản đồ số 65, diện tích 11.066m2, loại đất chuyên trồng lúa nước, tọa lạc tại khu vực A, phường B, quận A, thành phố Cần Thơ, được lập và công chứng tại Văn phòng Công chứng A ngày 25/9/2023, số công chứng 6872, quyển số 01/2023/TP/CC-SCC/HĐGD là vô hiệu. Kiến nghị cơ quan Nhà nước có thẩm quyền điều chỉnh biến động hoặc cấp lại giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho bà T theo quy định của pháp luật về đất đai.

[13] Về án phí dân sự sơ thẩm: Căn cứ khoản 2 Điều 29, khoản 2 Điều 26 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án (gọi tắt là Nghị quyết số 326), Hội đồng xét xử phúc thẩm xác định lại nghĩa vụ chịu án phí dân sự sơ thẩm như sau: Do yêu cầu khởi kiện của ông N và bà N được chấp nhận toàn bộ nên ông, bà không phải chịu án phí dân sự sơ thẩm và được hoàn lại số tiền tạm ứng án phí đã nộp, còn bà T phải chịu án phí không có giá ngạch là 300.000 đồng.

[14] Về án phí dân sự phúc thẩm: Do Tòa án cấp phúc thẩm sửa bản án sơ thẩm bị kháng cáo nên theo quy định tại khoản 2 Điều 29 Nghị quyết số 326, ông N, bà N không phải chịu và được hoàn lại số tiền tạm ứng án phí phúc thẩm đã nộp.