Bản án 26/2026/HNGĐ-STVụ án ly hôn về mâu thuẫn gia đình

[1]. Về thủ tục tố tụng: Ngày 07/11/2025, chị Bùi Thị H có đơn khởi kiện gửi tới Tòa án nhân dân khu vực 7 - Nghệ An yêu cầu giải quyết ly hôn với anh Chu Văn Q. Theo đơn khởi kiện và các tài liệu, chứng cứ kèm theo thì chị H và anh Q đều có nơi đăng ký hộ khấu thường trú tại xóm A Đ, xã Đ, tỉnh Nghệ An nhưng từ năm 2000 thì anh Q đã đi xuất khẩu lao động ở Ba Lan đến nay chưa về nên Tòa án nhân dân khu vực 7 - Nghệ An thụ lý giải quyết vụ án theo thủ tục chung là có căn cứ quy định khoản 1 Điều 28, điểm a khoản 1 Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự; khoản 2 Điều 1 Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Tố tụng dân sự, Luật Tố tụng hành chính, Luật Tư pháp người chưa thành niên, Luật phá sản và Luật hòa giải, đôi thoại tại Tòa án. Tại phiên tòa, nguyên đơn chị Bùi Thị H đã được Tòa án triệu tập hợp lệ nhưng vắng mặt và có đơn đề nghị xét xử vắng mặt.

Căn cứ vào khoản 1 Điều 228 của Bộ luật Tố tụng dân sự, Tòa án tiến hành xét xử vụ án vắng mặt nguyên đơn. Đối với bị đơn anh Chu Văn Q, quá trình giải quyết vụ án cũng như tại phiên tòa đã được triệu tập hợp lệ nhiều lần nhưng vẫn vắng mặt, anh Q hiện nay vẫn ĐKHKTT tại xóm A Đ, xã Đ, tỉnh Nghệ An, nhưng đã xuất khấu lao động tại Ba Lan từ năm 2000, không có mặt tại địa phương mà không thông báo địa chỉ nơi cư trú hiện nay. Tòà án đã có công văn yêu cầu cung cấp địa chỉ anh Q ở nước ngoài nhưng theo chị Chu Thị H1 (em gái anh Q), bà Lê Thị N1 (mẹ đẻ anh Q) thì anh Q tuy vẫn có liên hệ với gia đình và đã biết việc Toà án đang thụ lý giải quyết yêu cầu ly hôn của chị Bùi Thị H nhưng vẫn không cung cấp địa chỉ cụ thể, không gửi lời khai về nên gia đình không có để cung cấp cho Toà án.

Do đó, cần xác định đây là trường hợp bị đơn cố tình giấu địa chỉ theo quy định tại khoản 2 Điều 227 Bộ luật Tố tụng dân sự, Tòa án vẫn tiến hành xét xử vắng mặt bị đơn anh Chu Văn Q.

[2]. Xét các yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn chị Bùi Thị H: [2.1]. Về quan hệ hôn nhân: Nguyên đơn chị Bùi Thị H và bị đơn anh Chu Văn Q tổ chức lễ cưới theo phong tục địa phương vào tháng 6/1991, hai bên tự nguyện kết hôn nhưng không đăng ký kết hôn theo quy định của pháp luật. Quá trình giải quyết vụ án, Tòa án tiến hành xác minh tại UBND xã Đ, tỉnh Nghệ An được biết không có tài liệu nào lưu trữ việc đăng ký kết hôn giữa chị Bùi Thị H và anh Chu Văn Q. Việc nguyên đơn và bị đơn có đủ điều kiện để đăng ký kết hôn theo quy định của pháp luật nhưng trong quá trình chung sống lại không đăng ký kết hôn theo đúng trình tự, thủ tục, không có giấy tờ chứng minh đã kết hôn. Tại khoản 1 Điều 9 Luật hôn nhân và gia đình năm 2014 quy định: "Việc kết hôn phải được đăng ký và do cơ quan nhà nước có thẩm quyền thực hiện theo quy định của Luật này và pháp luật về hộ tịch. Việc kết hôn không được đăng ký theo quy định tại khoản này thì không có giá trị pháp lý". Mặt khác, theo khoản 1 Điều 14 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 quy định: "Nam, nữ có đủ điều kiện kết hôn theo quy 4 định của Luật này chung sống với nhau như vợ chồng mà không đăng ký kết hôn thì không làm phát sinh quyền, nghĩa vụ giữa vợ và chồng. Quyền, nghĩa vụ đối với con, tài sản, nghĩa vụ và hợp đồng giữa các bên được giải quyết theo quy định tại Điều 15 và Điều 16 của Luật này". Vì vậy hôn nhân giữa chị Bùi Thị H và anh Chu Văn Q không phải là hôn nhân hợp pháp theo quy định của pháp luật. Nên việc chị Bùi Thị H yêu câu Tòa án giải quyết việc ly hôn là không có căn cứ mà Hội đồng xét xử cần tuyên bố không công nhận quan hệ vợ chồng giữa chị Bùi Thị H với anh Chu Văn Q. [2.2]. Về quan hệ con chung: Chị Bùi Thị H và anh Chu Văn Q có 03 con chung là Chu Văn A sinh ngày 16/8/1992, Chu Văn T sinh ngày 16/8/1994 và Chu Thị N sinh ngày 01/6/1997. Nay các con chung đã đủ 18 tuổi, trưởng thành chị H không yêu cầu Tòa án giải quyết nên Hội đồng xét xử không xem xét. [2.3]. Về tài sản chung và nợ chung: Tại đơn khởi kiện, Bản tự khai, chị H không yêu cầu Toà án giải quyết, anh Q cũng chưa có ý kiến gì nên Tòà án chưa có cơ sở xem xét. Các đương sự có quyền khởi kiện bằng một vụ án riêng.

[3]. Về án phí: Chị Bùi Thị H phải chịu án phí dân sự ly hôn theo quy định của pháp luật.