Bản án 289/2026/DS-STTranh chấp quyền sử dụng đất

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa và căn cứ vào kết quả tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Vê quan hệ tranh châp và thâm quyên giải quyêt vụ án: Theo yêu câu khởi kiện của nguyên đơn, Hội đông xét xử xác định quan hệ tranh châp trong vụ án là "Tranh chấp quyền sử dụng đất" thuộc thâm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân Khu vực 2 - Đồng Tháp theo quy định tại khoản 2, khoản 9 Điều 26, điểm a khoản 1 Điều 35, Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự, khoản 2 Điều 1 Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Tố tụng dân sự, Luật Tố tụng hành chính, Luật Tư pháp người chưa thành niên, Luật Phá sản và Luật Hòa giải, đối thoại tại Tòa án.

[2] Xét việc vắng mặt của đương sự tại phiên tòa: Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Trần Văn S, bà Nguyễn Thị T3, chị Lê Thị Hồng C, anh Lê Lâm V, anh Lê Hông K, anh Lê Hông K1 đã được triệu tập tham gia phiên tòa lân thứ hai nhưng vân văng mặt không lý do.

Do đó, Hội đông xét xử căn cứ khoản 3 Điều 228 Bộ luật Tố tụng dân sự tiến hành xét xử vắng mặt ông S, bà T3, chị C, anh V, anh K và anh K1.

[3] Xét yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn: Bà Nguyễn Thị M khởi kiện ông Lê Văn T2 yêu cầu trả lại cho bà M phần đất thuộc quyền sử dụng của bà M tại 4 thửa đất 666, có chiều ngang 02m, chiều dài 60m, diện tích 120m2, nhưng có hiện trạng thuộc thửa đất số 665, tờ bản đồ PT-C2, đất trồng lúa, đất tại ấp B, xã P, huyện T, tỉnh Tiền Giang nay là ấp Bà T4, xã T, tỉnh Đồng Tháp. [3.1] Về thông tin sử dụng đất của hai bên tranh chấp: Theo tài liệu là Sổ mục kê ruộng đât lập ngày 07/9/1999, trang sô 29, tờ bản đô PT-C2, tỷ lệ 1/5000 do Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai huyện T, tỉnh Tiền Giang (nay là Chi nhánh Văn phòng Đ, tỉnh Đồng Tháp) cung cấp và lời trình bày của các đương sự cho thấy thửa đất số 666, loại đất trồng lúa, diện tích 6965m?, tại ấp B, xã P, huyện T, tỉnh Tiền Giang nay là ấp Bà T4, xã T, tỉnh Đồng Tháp do bà Nguyễn Thị M đứng tên quản lý.

Tuy nhiên, bà M chưa làm thủ tục kê khai để được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Trong khi đó, thửa đất số 665, diện tích 2205m' và thửa đất số 632, diện tích 1199m', cùng là đất trồng lúa, cùng tờ bản đô PT-C2, tại âp B, xã P, huyện T, tỉnh Tiên Giang nay là âp Bà T4, xã T, tỉnh Đông Tháp do ông Lê Văn T2 đứng tên trên Sô mục kê ruộng đât, đông thời hộ ông Lê Văn T2 đã được Uy ban nhân dân huyện G, tỉnh Tiền Giang cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số 00290 vào ngày 17/9/2001. [3.2] Về nguồn gốc, hiện trạng, quá trình sử dụng đất và cơ sở cho yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn: Bà M cho rằng quyền sử dụng đất tại thửa đất 665 của hộ ông T2 có nguồn gốc thuộc quyền sử dụng của bà M cho cha ông T2 sử dụng, sau này chuyển giao qua ông T2, ông T2 tự ý kê khai để được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đât.

Tuy nhiên, bà M không có bât kỳ tài liệu, chứng cứ nào chứng minh cho lời trình bày này của bà và cũng không được ông T2 thừa nhận. Ong T2 chỉ thừa nhận có việc bà M dẫn nước vào thửa đất 666 thông qua thửa đất số 665 của ông, nhưng năm 2022 ông T2 đã chuyển nhượng cho ông L và do nhu cầu sử dụng đất của bên nhận chuyển nhượng đã cải tạo đất thành ao nuôi thủy sản, nên hiện tại không thể thực hiện việc khai thông dẫn nước cho bà M sử dụng như trước đây. Ngoài ra, bà M còn cho rằng khi được biết ông T2 đã làm thủ tục kê khai cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với thửa đất 665 có luôn cả phần đường nước tranh chấp, bà đã yêu cầu chính quyền địa phương giải quyết vào năm 2005 và năm 2013, nhưng bà M không đồng ý với kết quả giải quyết. Mãi đến năm 2023 bà M mới tiến hành thủ tục khởi kiện tại Tòa án để yêu cầu giải quyết, trong khi đó hộ ông T2 đã được cấp giấy chứng nhận vào năm 2001. Mặc dù vậy, bà M không giao nộp bất kỳ tài liệu, chứng cứ nào thể hiện cho quá trình phát sinh tranh chấp giữa hai bên từ năm 2005 hay năm 2013 để Hội đồng xét xử xem xét. Ba M va người đại diện theo ủy quyên của bà M trình bày không thông nhất về việc xác định thông tin của phần đất tranh chấp, khi thì cho rằng phần đất tranh chấp là một phần của thửa đất số 666 nhưng ông T2 đã kê khai vào thửa đất số 665, khi thì cho rằng phần đất tranh chấp thuộc thửa đất số 665, bà M không tranh chấp toàn bộ thửa đất 665 mà chỉ tranh chấp phần đường nước ông T2 đã tự ý kê khai chung vào. 5 Nếu phần đất tranh chấp là một phần của thửa đất 665, thì thửa đất số 665 là một thể thống nhất, bà M đã công nhận quyền sử dụng đất cho ông T2 tại thửa đất này thì không thể còn quyền sử dụng của bà M tại một phần của thửa đất. Các tài liệu là hồ sơ theo Chỉ thị số 299/TTg do Văn phòng đăng ký đất đai tỉnh T (nay là tỉnh Đồng Tháp) cung cấp theo yêu câu của bà M không đủ cơ sở để xác định bà M có quyên sử dụng đôi với phân đât tranh châp hoặc toàn bộ thửa đất 665 như bà M trình bày. Trong khi đó, ông T2 đã đứng tên trên Sổ mục kê ruộng đất đối với thửa đất 665 vào năm 1999. Mặt khác, nêu phân đất tranh châp là một phân của thửa đất 666 thì theo người đại diện của bà M lại cho răng chính quyên địa phương đã tiên hành đo đạc vào năm 1997, thời điểm đo đạc thửa đất 666 thì không bao gồm phần đất tranh chấp. Bà M kê khai bị sót nên đến nay vẫn chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Đồng thời, tại vị trí phần đất tranh chấp, theo lời trình bày của ông T2 và ông S cho rằng có sự nhầm lẫn về số thửa và vị trí thực tế của các thửa đất 665, 632 và 667 của hai bên, nhưng cả hai đều đã chuyển nhượng cho ông Nguyễn Phương L và ông L đang canh tác các thửa đất. Trong quá trình giải quyết vụ án, nguyên đơn có yêu cầu thu thập tài liệu, chứng cứ trong việc đo đạc xác định phần diện tích đất tranh chấp nhưng chưa thể tiến hành. Mặc dù chưa thể xác định diện tích cụ thể, vị trí, thông tin thửa đất của phần đất tranh chấp nhưng dựa trên bản đồ địa chính tỷ lệ 1/5000 có thể thấy thửa đất số 666 cũng là một khối thống nhất, cách biệt kênh nội đồng về phía Bắc bởi hai thửa đất khác là 665 và 632, nên chưa đủ cơ sở để xác định thửa đất số 666 của bà M có nối liền với kênh nội đồng như bà M trình bày hay không. Với bản đồ tỷ lệ 1/5000, nếu một đối tượng ngoài thực tế có độ dài là 02m thì trên bản đồ sẽ được biểu diễn bằng một nét thẳng dài 0,4mm. Bà M tranh chấp với ông T2 diện tích đất có kích thước ngang đúng 02m, chạy dài từ đầu thửa đất số 666 nối liền đến kênh nội đồng.

Tuy nhiên, suốt từ khi lập bản đồ địa chính 1/5000 cho đến nay bà M chưa từng thực hiện thủ tục đo đạc, kê khai để xác định diện tích thực tế của thửa đât sô 666, bà M không có bât kỳ tài liệu, chứng cứ nào khác chứng minh thửa đất số 666 tiếp giáp kênh nội đồng và phần đường nước bà M tranh chấp thuộc một phần của thửa đất số 666.

Từ những phân tích trên, dù là xem xét phần đất tranh chấp thuộc thửa đất 665 hay 666, Hội đồng xét xử xét thấy yêu cầu khởi kiện của bà M buộc ông T2 trả lại quyền sử dụng đất đều là không có cơ sở theo quy định tại Điều 166 Bộ luật Dân sự. Các bên có thê thỏa thuận vê nội dung sử dụng đường dân và thoáí lước theo thực tê và phù hợp với quy định của pháp luật vê sử dụng đât, trườn hợp có phát sinh tranh chấp sẽ được xem xét, giải quyết bằng vụ án khác.

[4] Về chi phí tố tụng: Toàn bộ chi phí tố tụng liên quan đến trích lục hồ so cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, xem xét, thẩm định tại chỗ, định giá đều do nguyên đơn bà Nguyễn Thị M tạm ứng.

Tuy nhiên, do toàn bộ yêu cầu khởi kiện của bà M không được Hội đồng xét xử chấp nhận nên bà M phải chịu toàn bộ chi phí này theo quy định tại Điều 157, Điều 165 Bộ luật Tố tụng dân SỰ. 6

[5] Về án phí: Do yêu cầu khởi kiện của bà M không được chấp nhận nên bà M phải chịu án phí dân sự sơ thẩm theo Điều 147 Bộ luật Tố tụng dân sự, khoản 1 Điều 26 của Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc Hội về quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

Tuy nhiên, do bà M là người cao tuôi và có đơn xin miên nộp án phí nên được Hội đông xét xử xem xét miên nộp án phí theo quy định tại điêm đ khoản 1 Điều 12 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14.

[6] Xét ý kiến của người bảo vệ quyên và lợi ích hợp pháp của nguyên đơn không phù hợp với nhận định của Hội đông xét xứ nên không được châp nhận.

[7] Xét ý kiến và đề nghị của Viện Kiếm sát phù hợp với nhận định của Hội đồng xét xử nên chấp nhận.