Bản án 93/2026/HS-PTBản án 93/2026/HS-PT

Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu trong hồ sơ vụ án đã được tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định như sau: 10

[1] Về tính hợp pháp của đơn kháng cáo: Đơn kháng cáo của bị cáo Lương Văn B nộp theo đúng các quy định của pháp luật, là hợp pháp, nên được chấp nhận để xem xét.

[2] Về hành vi của bị cáo Lương Văn B: Các bị cáo Lục Viết T1, Phạm Văn D1, Đặng Lai Q1 đều thừa nhận toàn bộ hành vi phạm tội của mình. Lời khai của các bị cáo phù hợp với lời khai của các bị cáo tại cơ quan điều tra và phù hợp với các tài liệu có trong hồ sơ vụ án. Bị cáo Lương Văn B tại các bản tự khai, biên bản ghi lời khai ban đầu, bị cáo khai nhận thành khẩn và ăn năn hối cải về hành vi phạm tội của mình, nhưng sau đó bị cáo thay đổi lời khai, không thừa nhận hành vi phạm tội. Bị cáo và luật sư bào chữa cho bị cáo khẳng định bản chất của vụ việc là tranh chấp nợ dân sự phát sinh từ hợp đồng kinh tế; việc anh L viết giấy cam kết và giấy bán xe là hoàn toàn tự nguyện, không phải do bị cáo đe dọa. Xét thấy: theo các tài liệu trong hồ sơ vụ án (trong đó có lời khai nhận ban đầu của bị cáo B) và lời khai của các bị cáo T1, D1, Q1 tại phiên toà đều xác nhận: Anh L phải viết bản cam kết nhận nợ và để lại xe để làm tin theo yêu cầu của T1, B; phải viết giấy bán xe theo yêu cầu của B; anh L do sợ 04 bị cáo đánh nên mới phải viết bản cam kết và giấy bán xe, bản thân anh L không tự đề xuất và không tự viết. Tại các bút lục từ 414-419, 424-426, 427-429 có nội dung bị cáo B trình bày: “Mục đích của các bị cáo ngày 28/4/2024 khi gặp anh L ở quán cà phê là đòi bằng được tiền của anh L. Do đó hôm đó 04 bị cáo đều yêu cầu anh L phải viết giấy nhận nợ và phải để lại tài sản là xe ô tô BKS 19A-388.06 để làm tin, khi nào trả nợ cho các bị cáo xong thì các bị cáo trả lại xe ô tô”. Quá trình nói chuyện, B trình bày Bến có nói với anh L: “Tôi liên hệ ông không nghe, bảo ông về làm việc ông không về, phải nhờ người gọi ông về. Giờ để ông đi về không để lại tài sản thì không được”, B cũng thừa nhận: “Do bị 04 bị cáo ép nên anh L đã viết biên bản cam kết và giấy bán xe ô tô, trong đó T1 là người đầu tiên đề nghị anh L viết giấy cam kết, bị cáo là người yêu cầu anh L viết giấy bán xe. Bị cáo là người gọi anh T3 đến nhờ định giá xe ô tô, các bị cáo yêu cầu anh L đến salon ô tô của anh T3 để viết giấy bán xe, đến salon ô tô của anh T3 bị cáo là người lấy giấy bán xe theo mẫu đưa cho anh L viết, sau đó anh L ký vào bên bán, B ký vào bên mua. Bị cáo nhận thức hành vi của bị cáo là sai, vi phạm pháp luật, xin chịu trách nhiệm trước pháp luật về hành vi của mình”. Tại phiên tòa sơ thẩm bị cáo B khẳng định đây là lời khai của bị cáo, bị cáo đã khai báo hoàn toàn tự nguyện và khai đúng diễn biến, hành vi sự việc. Đồng thời, bị cáo cũng xác định lời khai của anh L về nội dung cuộc nói chuyện khi B và anh L gặp nhau là đúng, cụ thể: Bến có nói “Giờ thế nào, tóm lại là giờ thích thế nào, tao hỏi mày thích thế nào thôi, tao hỏi đúng câu thôi”. Bị cáo T1 thấy vậy có can ngăn và nói “thôi có gì bình tĩnh”. Anh L2 cũng nói với B “anh em làm việc đàng hoàng, không làm việc được thì đừng có thế chứ” thì B tiếp tục nói “Tóm lại mày thích thế nào, không nói nhiều, thích tao 11 cho mày làm luôn. Tao bảo mày thế nào, mà mày như thế nào”. Đồng thời lúc này B có điện thoại gọi đến, anh L2 nghe thấy B nói với người ở đầu dây bên kia “Cháu đang ở chung cư sinh viên rồi nhé…đây nó ngồi đây rồi, cháu ngồi đây rồi, để xem hôm nay để xem nó bảo đúng cái gì để cho nó làm cái đấy, cháu đang đây rồi”. Anh L2 nói với B “Đây anh em làm việc nó đàng hoàng, hàng hoá máy móc chuyển về đầy đủ”, B tiếp tục nói “Bây giờ tóm lại hàng hoá tao vẫn nguyên mẹ mày tao chưa dùng gì cả. Hôm nay tao đấu với mày luôn để xem mày gọi ai thì mày gọi, nay gọi ai thì gọi luôn đi cũng được”. Anh L2 nói “Không phải gọi ai cả, cứ làm việc đi đã”, B nói “Mẹ mày mang cái máy cũ về cho tao xong bây giờ mày quay lại làm trò với tao à. Chúng mày kết hợp chúng mày đi lừa, lừa đâu thì được chứ lừa ở cái Bắc Giang này hơi nhầm. Địt mẹ mày loanh quanh chứ tao một nhà sơn”. Anh L2 nói “Thực tế mà không làm được chứ có phải không cấp hàng ở đấy đâu. Máy thì đang ở đấy bán láo cũng được bảy tám triệu”, B tiếp tục nói “tao đéo phải bán láo cái gì cả, tao xác định bán sắt vụn, nói thế cho nhanh”. Căn cứ nội dung cuộc đối thoại giữa bị cáo B và anh L2, xét về tương quan lực lượng giữa anh L2 và nhóm bị cáo, có căn cứ xác định anh L2 sợ bị nhóm 04 bị cáo B, T1, D1, Q1 đánh hoặc đe doạ hoặc bị uy hiếp tinh thần dẫn đến phải thực hiện theo yêu cầu của các bị cáo. Hành vi của B và các bị cáo khác đã thỏa mãn mặt khách quan của tội Cưỡng đoạt tài sản. Lương Văn B, Lục Viết T1, Đặng Lai Q1, Phạm Văn D1 đủ tuổi chịu trách nhiệm hình sự, đủ khả năng nhận thức và điều khiển hành vi. Các bị cáo thực hiện hành vi với lỗi cố ý trực tiếp. Hành vi của các bị cáo đã xâm phạm trực tiếp đến quyền sở hữu tài sản hợp pháp của công dân được pháp luật bảo vệ, gây hoang mang, lo sợ cho bị hại, gây mất trật tự trị an và an toàn xã hội.

Do đó, hành vi của bị cáo Lương Văn B và các bị cáo khác đã thỏa mãn các yếu tố cấu thành tội Cưỡng đoạt tài sản. Bởi các lẽ trên, Tòa án cấp sơ thẩm xét xử bị cáo Lương Văn B về tội “Cưỡng đoạt tài sản” theo quy định tại điểm a khoản 3 Điều 170 Bộ luật hình sự là đúng người, đúng tội, đúng quy định của pháp luật.

[3] Luật sư bào chữa cho bị cáo B cho rằng có dấu hiệu bỏ lọt tội phạm đối với Nguyễn Văn L, bỏ lọt hành vi của ông Hà Trọng H2; Điều tra viên lập khống người chứng kiến Trần Minh C; số tiền 20.000.000đ của bị cáo B bị thất lạc khi công an quản lý vật chứng là không có cơ sở, bởi lẽ: +

Thứ nhất, Đối với ý kiến của Luật sư cho rằng bỏ lọt hành vi của L, tuy nhiên hành vi này bị cáo đã có đơn gửi cơ quan điều tra để xem xét, giải quyết bằng vụ án khác. Do vậy, HĐXX không xem xét trong vụ án này. Đối với ý kiến của luật sư cho rằng bỏ lọt hành vi của ông Hà Trọng H2, HĐXX thấy không có căn cứ để xử lý như ý kiến đối đáp của Viện kiểm sát. +

Thứ hai, tại Bản án số 224/2024/HS-ST ngày 05/11/2024 của Tòa án nhân dân thành phố Bắc Giang đã xét xử đối với Trần Minh C về hành vi “Trộm cắp tài 12 sản”. Theo nội dung bản án thì ngày 22/8/2024 Trần Minh C đầu thú về hành vi trộm cắp tài sản và bị tạm giữ. Trần Minh C sinh năm 2004, đăng ký hộ khẩu thường trú tại thôn C, xã N, thị xã Q, tỉnh Bắc Ninh, thời điểm ra đầu thú, C cư trú tại số nhà C, ngõ A đường L, thành phố B, tỉnh Bắc Giang. Do vậy, xác nhận người chứng kiến Trần Minh C là có thật; thời điểm ký vào biên bản tiếp nhận người phạm tội ra đầu thú, C là người có đủ năng lực trách nhiệm hình sự, đã ký vào từng trang văn bản và phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về hành vi chứng kiến, ký chứng kiến của mình. +

Thứ ba, Căn cứ biên bản tiếp nhận người phạm tội ra đầu thú lập ngày 22/8/2024, bị cáo B khai “bị cáo giao nộp cho Cơ quan điều tra 01 (một) điện thoại Iphone 12 Pro Max, màu xanh, đã qua sử dụng và 01 (một) chiếc xe ô tô Huyndai Accent, màu trắng, BKS 19A-388.06, đã qua sử dụng”; tại biên bản hỏi cung Lương Văn B ngày 26/8/2025 tại bút lục số 463-465 có trong hồ sơ vụ án (có sự tham gia của người bào chữa ông Phạm Tiến Q) bị cáo B trình bày “bị B2 đang bị Cơ quan điều tra tạm giữ 01(một) chiếc điện thoại di động và 01 (một) xe ô tô mà anh L đặt làm tin, ngoài ra không bị tạm giữ gì khác”. Trong suốt quá trình điều tra, truy tố và trước khi vụ án được đưa ra xét xử ngày 04/12/2025 bị cáo B không có ý kiến gì trình bày về nội dung này.

Do đó, lời khai của bị cáo B tại phiên toà trình bày trong xe ô tô khi bị cáo giao nộp cho Cơ quan điều tra có số tiền 20.000.000 đồng là không có căn cứ.

[4] Xét vị trí, vai trò của bị cáo Lương Văn B trong vụ án: Khi thực hiện hành vi phạm tội, các bị cáo không có sự bàn bạc, phân công nhiệm vụ từ trước hay câu kết chặt chẽ; các bị cáo thực hiện tội phạm với lỗi cố ý và thuộc trường hợp đồng phạm giản đơn. Trong đó: Bị cáo Bến giữ vai trò chính vì đã có lời nói đe dọa, uy hiếp tinh thần, ép buộc anh L phải nhận nợ, trả tiền, để lại xe để làm tin và viết giấy bán xe, bị cáo cũng là người trực tiếp chiếm giữ chiếc xe của anh L.

[5] Xem xét nhân thân, các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự của bị cáo Lương Văn B: Bị cáo Lương Văn B có nhân thân xấu, ngày 10/11/2011 bị Tòa án nhân dân thành phố Bắc Giang xử phạt 04 tháng tù cho hưởng án treo, thời gian thử thách 12 tháng về tội “Đánh bạc”, đã được xoá án tích; ngày 24/11/2021 bị Toà án nhân dân tỉnh Bắc Giang xử phạt 07 tháng tù cho hưởng án treo, thời gian thử thách 14 tháng về tội “Đánh bạc”, đã được xoá án tích. Về tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự: Bị cáo không phải chịu tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự nào theo quy định tại Điều 52 Bộ luật Hình sự. Về tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự: Quá trình điều tra, truy tố, xét xử ở cấp sơ thẩm bị cáo không nhận tội. Tuy nhiên tại cấp phúc thẩm bị cáo thừa nhận có hành vi như bản án sơ thẩm đã mô tả nhưng bị cáo cho rằng đó không phải là tội 13 phạm. Xét thấy đây là do nhận thức pháp luật của bị cáo chưa đầy đủ nên cần áp dụng cho bị cáo được hưởng tình tiết giảm nhẹ quy định tại điểm s khoản 1 Điều 51 BLHS. Ngoài ra bị cáo đầu thú, tự nguyện giao nộp lại chiếc xe ô tô nên được áp dụng tình tiết giảm nhẹ quy định tại điểm b khoản 1, khoản 2 Điều 51 BLHS.

[6] Về hình phạt đối với bị cáo Lương Văn B: Bị cáo phạm tội thuộc trường hợp rất nghiêm trọng, do đó cần có hình phạt nghiêm khắc, cách ly bị cáo ra khỏi đời sống xã hội một thời gian mới có đủ sức răn đe, giáo dục bị cáo trở thành người có ích cho xã hội.

Tuy nhiên, khi lượng hình cũng cần xem xét đến nguyên nhân dẫn đến hành vi phạm tội của bị cáo là do bị hại không trả tiền cho bị cáo; nhân thân, tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự của bị cáo để quyết định mức hình phạt tương xứng.

[7] Về hình phạt bổ sung: Xét thấy bị cáo không có thu nhập ổn định, đang nuôi con nhỏ và bị xử phạt tù giam, khó có điều kiện thi hành hình phạt bổ sung, nên Hội đồng xét xử xét thấy không cần thiết phải áp dụng hình phạt bổ sung là phạt tiền đối với bị cáo. Tại phiên tòa phúc thẩm, bị cáo không xuất trình được tài liệu, chứng cứ gì mới chứng minh cho yêu cầu kháng cáo của mình nên Hội đồng xét xử thấy không có căn cứ để chấp nhận yêu cầu kháng cáo của bị cáo, tuy nhiên cần sửa án sơ thẩm về điều luật áp dụng và hình phạt như đề nghị của đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Bắc Ninh tại phiên tòa là phù hợp với quy định của pháp luật.

[8] Về án phí: Do kháng cáo không được chấp nhận nên bị cáo Lương Văn B phải chịu án phí hình sự phúc thẩm.

[9] Các quyết định khác của án sơ thẩm không có kháng cáo, kháng nghị, Hội đồng xét xử không xem xét, giải quyết.