Bản án 474/2026/DS-PTTranh chấp hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án, được thẩm tra các chứng cứ tại phiên tòa, căn cứ vào kết quả tranh tụng, ý kiến phát biểu và đề nghị của Kiểm sát viên và những người tham gia tố tụng, Hội đồng xét xử nhận định:

[1]. Về tố tụng: Người kháng cáo, nội dung và hình thức đơn kháng cáo, thời hạn kháng cáo của nguyên đơn, bị đơn là đúng theo quy định tại Điều 271, Điều 272 và Điều 273 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, kháng cáo hợp lệ và đúng theo luật định nên vụ án được xét xử theo trình tự phúc thẩm đối với nội dung kháng cáo và các vấn đề có liên quan đến việc kháng cáo.

[2]. Về sự có mặt, vắng mặt của những người tham gia tố tụng: Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Nguyễn Thị T, bà Trịnh Thị Lệ T1 đã được Tòa án triệu tập hợp lệ lần 2 tham gia phiên toà nhưng vắng mặt. Hội đồng xét xử căn cứ khoản 2 Điều 227 Bộ luật Tố tụng dân sự tiến hành xét xử vụ án vắng mặt đối với những người trên.

[3]. Xét kháng cáo của nguyên đơn. Hội đồng xét xử phúc thẩm thấy rằng trong quá trình giải quyết tại cấp sơ thẩm, nguyên đơn và bị đơn đều thừa nhận giữa bà Trần Thị Đ và ông Trịnh Quang B có xác lập giao dịch vay tài sản. Đến ngày 29-4-2021 âm lịch, ông Trịnh Quang B viết biên nhận còn nợ bà Trần Thị Đ số tiền 180.000.000 đồng. Sau đó, ông Trịnh Quang B còn viết Giấy mua bán đất ngày 29-4-2021 âm lịch, phụ chú của giấy này vào ngày 06-6-2022 âm lịch, Tờ cam kết ngày 12-6-2022 âm lịch, Giấy hẹn (lần hẹn sau cuối) ngày 22-12-2023 âm lịch. Tại thời điểm thỏa thuận chuyển nhượng quyền sử dụng đất, các bên đều biết rõ ông Trịnh Quang P là cha ruột của ông Trịnh Quang B là người có quyền sử dụng đất, sau khi ông P chết thì giữa các chị em của ông B cũng không thống nhất để phần đất này cho ông B được quyền thừa kế nên ông B không có quyền chuyển nhượng quyền sử dụng đất trên. Xét về hình thức giao dịch bằng giấy viết tay, không có công chứng, chứng thực theo quy định của Luật Đất đai và cũng chưa thực hiện nghĩa vụ giao đất và nguyên đơn cũng đề nghị tuyên bố hợp đồng vô hiệu, từ đó Tòa án cấp sơ thẩm tuyên vô hiệu hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất theo quy định tại Điều 129 của Bộ luật Dân sự.

[4]. Đối với hậu quả của hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất bị vô hiệu, Hội đồng xét xử phúc thẩm thấy rằng theo khoản 2 Điều 131 của Bộ luật Dân sự quy định “Khi hợp đồng vô hiệu thì hai bên hoàn trả cho nhau những gì đã nhận”. Tại phiên tòa các đương sự thừa nhận là chưa có giao nhận đất, do đó là chưa có hậu quả cũng như thiệt hại xảy ra. Tại Điều 293 của Bộ luật Tố tụng dân sự quy định “Tòa án cấp phúc thẩm chỉ xem xét lại phần của bản án sơ thẩm, quyết định của Tòa án cấp sơ thẩm có kháng cáo, kháng nghị hoặc có liên quan đến việc xem xét nội dung kháng cáo, kháng nghị”. Điều 309 của Bộ luật Tố tụng dân sự quy định “Hội đồng xét xử phúc thẩm sửa một phần hoặc toàn bộ bản án 5 sơ thẩm nếu Tòa án cấp sơ thẩm quyết định không đúng pháp luật trong các trường hợp sau đây:

1. Việc thu thập chứng cứ và chứng minh đã được thực hiện đầy đủ và theo đúng quy định tại Chương VII của Bộ luật này.

2. Việc thu thập chứng cứ và chứng minh chưa được thực hiện đầy đủ ở cấp sơ thẩm nhưng tại phiên tòa phúc thẩm đã được bổ sung đầy đủ”. Như vậy, trong quá trình giải quyết tại cấp sơ thẩm, nguyên đơn không yêu cầu giải quyết hậu quả hợp đồng vô hiệu nên Tòa án cấp sơ thẩm chỉ tuyên bố hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất vô hiệu và không giải quyết hậu quả của hợp đồng vô hiệu là có căn cứ. Do nguyên đơn không có yêu cầu nên Tòa án cấp sơ thẩm không có thu thập chứng cứ nên chưa xem xét giải quyết, tại phiên tòa phúc thẩm cũng không bổ sung được chứng cứ, vì vậy Hội đồng xét xử phúc thẩm không xem xét mà nguyên đơn có quyền khởi kiện yêu cầu giải quyết hậu quả của hợp đồng vô hiệu bằng vụ án khác nếu bà có yêu cầu theo quy định của pháp luật.

[5]. Đối với kháng cáo của nguyên đơn về số tiền buộc 30.000.000 đồng, thấy rằng theo các tài liệu, chứng cứ do nguyên đơn cung cấp và bị đơn thừa nhận thì tiền chuyển nhượng quyền sử dụng đất thỏa thuận trừ vào số tiền mà ông Trịnh Quang B nợ bà Trần Thị Đ theo biên nhận ngày 29/4/2021 âm lịch là 180.000.000 đồng. Sau đó, hai bên còn thỏa thuận chuyển nhượng thêm 01m ngang với giá 30.000.000 đồng. Phần 30.000.000 đồng này bà Đ xác định là tiền lãi từ ngày 29/4/2021 âm lịch cho đến ngày 06/6/2022 âm lịch, từ đó Tòa án cấp sơ thẩm buộc ông Trịnh Quang B trả lại cho bà Trần Thị Đ số tiền 180.000.000 đồng là có căn cứ.

[6]. Xét kháng cáo của về số tiền chi phí xem xét, thẩm định tại chỗ và chi phí định giá tài sản, thấy rằng tại khoản 1 Điều 165 của Bộ luật Tố tụng dân sự quy định “Đương sự phải chịu chi phí định giá tài sản nếu yêu cầu của họ không được Tòa án chấp nhận”. Do yêu cầu của bà về việc công nhận hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất không được chấp nhận nên làm phát sinh chi phí xem xét, thẩm định tại chỗ và định giá tài sản, vì vậy Tòa án cấp sơ thẩm buộc bà phải chịu là có căn cứ.

[7]. Xét kháng cáo của bị đơn, thấy rằng trong quá trình giải quyết vụ án bị đơn ông B đều thừa nhận có viết biên nhận còn nợ bà Trần Thị Đ số tiền 180.000.000 đồng. Sau đó, ông B còn viết Giấy mua bán đất ngày 29/4/2021 âm lịch, phụ chú của giấy này vào ngày 06/6/2022 âm lịch, Tờ cam kết ngày 12/6/2022 âm lịch, Giấy hẹn (lần hẹn sau cuối) ngày 22/12/2023 âm lịch, Vì vậy Tòa án cấp sơ thẩm đã xác định đây là tình tiết, sự kiện không phải chứng minh theo quy định tại khoản 2 Điều 92 của Bộ luật Tố tụng dân sự là có căn cứ. Mặt khác bị đơn cũng không có tài liệu, chứng cứ nào để chứng minh ông chỉ còn nợ nguyên đơn số tiền 5.000.000 đồng. Đối với kháng cáo của bị đơn yêu cầu được trả dần mỗi tháng 500.000 đồng, thấy rằng bị đơn là bên có lỗi vì đã vi phạm nghĩa vụ trả nợ, nay bị đơn xin trả mỗi tháng là 500.000 đồng cho đến khi hết nợ, phía nguyên đơn không đồng ý. Xét thấy đây là hành vi kéo dài thời gian trả nợ gây thêm thiệt thòi cho nguyên đơn nên Hội đồng xét xử không chấp nhận. 6

[8].

Từ những phân tích nêu trên, Hội đồng xét xử phúc thẩm thấy rằng đối với yêu cầu kháng cáo của nguyên đơn, bị đơn là không có căn cứ để Hội đồng xét xử phúc thẩm chấp nhận.

[9]. Xét đề nghị của Kiểm sát viên là có cơ sở, nên Hội đồng xét xử phúc thẩm chấp nhận.

[10]. Về án phí dân sự phúc thẩm: Nguyên đơn được miễn án phí theo quy định, bị đơn kháng cáo không được chấp nhận nên phải chịu án phí theo quy định.