Bản án 19/2026/HNGĐ-STVụ án ly hôn về mâu thuẫn gia đình

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa, Hội đông xét xử nhận định:

[1] Vê tô tụng: |1.1] Về sự vắng mặt của các đương sự: Bà Sùng Thị K, ông Lầu A S vắng mặt và có đơn đề nghị xét xử vắng mặt. Căn cứ khoản 1 Điều 227, khoản 1 Điều 228, Điều 238 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2025. Hội đồng xét xử tiến hành xét xử vắng mặt bà K, ông S. (1.2] Vê quan hệ pháp luật: Căn cứ đơn khởi kiện của bà Sùng Thị K về Ly hôn với ông Lâu A S và các tài liệu chứng cứ kèm theo. Tòa án xác định quan hệ tranh chấp trong vụ án là "Ly hôn" theo khoản 1 Điều 28 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, sửa đổi, bố sung năm 2025. [1.3] Về thẩm quyền giải quyết vụ án: Bị đơn ông Lầu A S có nơi cư trú tại bản H, xã Q, tỉnh Điện Biên. Căn cứ Điều 35; điểm a khoản 1 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 sửa đối, bổ sung năm 2025, vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân khu vực 3 - Điện Biên. 12| Về áp dụng pháp luật: Bà Sùng Thị K và ông Lầu A S chung sống như vợ chồng từ năm 1988. Tòa án áp dụng các quy định của Luật Hôn nhân và gia đình năm 2000 và Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 để giải quyết.

[3] Về quan hệ hôn nhân: Bà Sùng Thị K và ông Lầu A S chung sống với nhau như vợ chồng từ năm 1988 trên sự tự nguyện và được gia đình hai bên tổ chức cưới hỏi theo phong tục của dân tộc nhưng không đăng ký kết hôn theo quy định của Luật Hôn nhân và gia đình. Uy ban nhân dân xã Q, tỉnh Điện Biên xác nhận từ khi bà Sùng Thị K, ông Lầu A S chung sống với nhau như vợ chồng đến nay chưa đến Ủy ban nhân dân xã để đăng ký kết hôn. Tại khoản 1 Điều 14 của Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 quy định: "1. N, nữ có đủ điều kiện kết hôn theo quy định của Luật này chung sống với nhau như vợ chồng mà không đăng ký kết hôn thì không làm phát sinh quyền, nghĩa vụ giữa vợ và chông... ". Bà Sùng Thị K và ông Lầu A S chung sống với nhau từ năm 1988 đến thời điểm Tòa án xét xử vụ án không đăng ký kết hộn, mặc dù có đủ điều kiện kết hôn, song các bên không thực hiện việc đăng ký kết hôn theo quy định của pháp luật mà vẫn chung sống với nhau là hôn nhân không hợp pháp, không được pháp luật công nhận là vợ chồng. Do vậy, cần căn cứ vào khoản 1 Điều 14, khoản 2 Điều 53 của Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 tuyên bố không công nhận bà Sùng Thị K và ông Lầu A S là vợ chồng.

[4] Về con chung: Bà Sùng Thị K và ông L A S có 03 người con chung, là Lầu A C, sinh năm 1989; Lầu A M, sinh năm 1992 và Lầu Thị H, sinh năm 1994. Các con đã thành niên và có khả năng lao động. Ông S và bà K không yêu cầu Tòa án giải quyết về giao nuôi con chung nên Hội đồng xét xử không xem xét.

[5] Về tài sản chung, nợ chung: Bà Sùng Thị K và ông Lầu A S không yêu cầu Tòa án giải quyết nên Hội đồng xét xử không xem xét giải quyết.

[6] Về án phí dân sự sơ thẩm: Bà Sùng Thị K là đồng bào dân tộc thiểu số ở xã có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, có đơn đề nghị miễn án phí.

Căn cứ vào khoản 4 Điều 147 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2025; điểm đ khoản 1 Điều 12, khoản 6 Điều 15 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Úy ban Thường vụ Quốc hội. Miễn nộp toàn bộ án phí dân sự sơ thẩm cho bà Sùng Thị K 17] Đề nghị của đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 3 - Điện Biên là phù hợp, đúng pháp luật. Hội đồng xét xử chấp nhận.