Bản án 415/2026/DS-PTTranh chấp quyền sử dụng đất

Căn cứ vào tài liệu, chứng cứ đã được xem xét tại phiên tòa, kết quả tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định như sau:

[1] Về thủ tục tố tụng: Đơn kháng cáo của nguyên đơn ông Nguyễn Văn Đ, bà Trương Thị Thanh N, bà Nguyễn Vân A và ông Nguyễn Tuấn D được nộp trong thời hạn luật định, hợp lệ nên được xem xét theo thủ tục phúc thẩm.

[2] Xét kháng cáo của các nguyên đơn, Hồi đồng xét xử xét thấy: [2.1] Ông Nguyễn Văn Đ và bà Trương Thị Thanh N cho rằng đã nhận chuyển nhượng tổng diện tích đất khoảng 504m² từ năm 1987 (bao gồm đất của ông B và phần mương của ông G), tuy nhiên khi được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất năm 1997, nguyên đơn chỉ đăng ký và được cấp diện tích 416m². Như vậy, về mặt pháp lý, quyền sử dụng đất của nguyên đơn được Nhà nước công nhận chỉ giới hạn trong phạm vi diện tích đã được cấp giấy chứng nhận. Đối với phần diện tích nằm ngoài giấy chứng nhận (trong đó có vị trí A và C), nguyên đơn không cung cấp được tài liệu, chứng cứ hợp pháp chứng minh đã được Nhà nước công nhận quyền sử dụng hoặc đủ điều kiện để được công nhận theo quy định pháp luật đất đai. [2.2] Tại Bản án phúc thẩm số 140/2021/DSPT ngày 21/10/2021 của Tòa án nhân dân thành phố Cần Thơ, nguyên đơn đã tự nguyện rút yêu cầu đối với phần diện tích tranh chấp tại vị trí A và C với lý do phần đất này nằm ngoài giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Tòa án đã đình chỉ xét xử đối với phần yêu cầu này. Việc nguyên đơn thừa nhận phần đất tại vị trí A và C nằm ngoài giấy chứng nhận quyền sử dụng đất là tình tiết, sự kiện không phải chứng minh theo quy định tại Điều 92 của Bộ luật Tố tụng dân sự và vẫn có giá trị pháp lý trong việc đánh giá chứng cứ ở vụ án này. Mặt khác, sau khi bản án phúc thẩm năm 2021 có hiệu lực, các bên đã thi hành án, xác lập ranh giới sử dụng đất ổn định. Nay nguyên đơn tiếp tục khởi kiện lại đối với cùng phần diện tích đã rút yêu cầu trước đây nhưng không cung cấp được chứng cứ mới làm thay đổi bản chất vụ việc là không có cơ sở chấp nhận. [2.3] Căn cứ Bản trích đo địa chính số 09/TTKTTNMT ngày 18/01/2021 và các tài liệu có trong hồ sơ thể hiện như sau: Diện tích đất nguyên đơn được cấp giấy: 416m²; Diện tích thực tế sử dụng sau khi được giao trả phần vị trí B (28,8m²): khoảng 415,1m², cơ bản phù hợp với giấy chứng nhận. Trong khi đó, bị đơn đang sử dụng diện tích thực tế thấp hơn diện tích được cấp giấy chứng 6 nhận quyền sử dụng đất. Điều này cho thấy không có cơ sở xác định bị đơn lấn chiếm thêm đất của nguyên đơn như yêu cầu khởi kiện. [2.4] Nguyên đơn cho rằng bị đơn đã đập phá hàng rào và lấn chiếm đất tại vị trí A và C.

Tuy nhiên, các tài liệu do nguyên đơn cung cấp, bao gồm biên bản làm việc của chính quyền địa phương, không thể hiện rõ việc bị đơn có hành vi phá dỡ tài sản hay chiếm dụng phần đất này. Đồng thời, cũng không có tài liệu nào thể hiện nguyên đơn đã quản lý, sử dụng ổn định, liên tục đối với phần diện tích tranh chấp. [2.5] Từ các phân tích trên, có đủ cơ sở xác định: Phần diện tích đất tranh chấp tại vị trí A và C nằm ngoài giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của nguyên đơn; Nguyên đơn không chứng minh được quyền sử dụng hợp pháp đối với phần đất này; Không có căn cứ xác định bị đơn có hành vi lấn chiếm đất của nguyên đơn; Việc Tòa án cấp sơ thẩm không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn là có căn cứ, đúng pháp luật.

[3] Tại phiên tòa phúc thẩm, nguyên đơn không cung cấp được tài liệu, chứng cứ mới làm thay đổi nội dung vụ án; các lập luận trong đơn kháng cáo không có cơ sở để chấp nhận. Đối với yêu cầu đo đạc lại đất tranh chấp của nguyên đơn là không có căn cứ, nên Hội đồng xét xử không chấp nhận.

[4] Quan điểm của đại diện Viện kiểm sát nhân dân thành phố Cần Thơ đề nghị không chấp nhận kháng cáo của nguyên đơn, giữ nguyên bản án sơ thẩm là có căn cứ, phù hợp với quy định pháp luật nên được chấp nhận.

[5] Từ những nhận định trên, Hội đồng xét xử phúc thẩm xét thấy không có căn cứ chấp nhận kháng cáo của nguyên đơn; cần giữ nguyên bản án dân sự sơ thẩm.

[6] Về án phí: bà Nguyễn Vân A và ông Nguyễn Tuấn D phải chịu án phí dân sự phúc thẩm theo quy định pháp luật do kháng cáo không được chấp nhận. Ông Nguyễn Văn Đ và bà Trương Thị Thanh N là người cao tuổi, nên được miễn toàn bộ án phí dân sự phúc thẩm.