Bản án 380/2026/DS-PTTranh chấp quyền sử dụng đất

3 Sau khi nghiên cứu toàn bộ các tài liệu, chứng cứ có lưu trong hồ sơ vụ án đã được thẩm tra tại phiên tòa, nghe ý kiến tranh luận của đương sự và ý kiến phát biểu của đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Cà Mau, sau khi thảo luận, nghị án, Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Về tố tụng: Xét đơn kháng cáo của người kế thừa quyền, nghĩa vụ tố tụng của nguyên đơn hợp lệ. Tòa án nhân dân tỉnh Cà Mau thụ lý và giải quyết vụ án theo trình tự phúc thẩm, quy định tại Điều 272, Điều 273, Điều 276, Điều 278, Điều 280 và Điều 285 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015.

[2] Về nội dung vụ án: Người kế thừa quyền và nghĩa vụ tố tụng của nguyên đơn ông L yêu cầu người kế thừa quyền và nghĩa vụ của bị đơn bà Lương Kim V trả lại hiện trạng ban đầu của lối đi chung (hẻm công cộng) có diện tích là 6m2, hướng ra đường H thuộc Khóm D, Phường C, thành phố B, tỉnh Bạc Liêu (nay là phường B, tỉnh Cà Mau). Rút lại yêu cầu khởi kiện: Yêu cầu bà V chừa lối đi chung, diện tích ngang 02m x dài 03m, hướng ra đường H thuộc Khóm D, Phường C, thành phố B, tỉnh Bạc Liêu (nay là phường B, tỉnh Cà Mau) và đồng ý trả giá trị phần đất làm lối đi cho bà V, đồng ý cho bà V sử dụng chung lối đi này.

[3] Xét kháng cáo của người kế thừa quyền, nghĩa vụ tố tụng của nguyên đơn ông Quan Cẩm L: [3.1] Tổng diện tích đất nguyên đơn tranh chấp và chỉ ranh, qua đo đạc thực tế 7,8m2 thuộc thửa 122, tờ bản đồ

13.

Tuy nhiên, người kế thừa quyền, nghĩa vụ tố tụng của nguyên đơn chỉ yêu cầu người kế thừa quyền, nghĩa vụ tố tụng của bị đơn trả lại hiện trạng hẻm công cộng ngang 2m x 3m (06m2) thuộc thửa 122, tờ bản đồ 13. [3.2] Xét quá trình đăng ký kê khai, cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất: Diện tích đất tranh chấp thuộc một phần thửa 122, tờ bản đồ

13. Căn cứ hệ thống tờ bản đồ lập năm 2012, 2025, sổ mục kê thấy rằng: Phần đất tại thửa đất số 122, diện tích 16,7m2, qua đo đạc thực tế diện tích 15,8m2 được quy hoạch là đất ở, do bà Lương Kim V đứng tên kê khai, chưa cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho cá nhân, tổ chức nào. [3.3] Xét về mục đích và hiện trạng sử dụng đất: Người kế thừa quyền, nghĩa vụ tố tụng của nguyên đơn cho rằng diện tích đất 6m2 đang tranh chấp là hẻm công cộng. Bị đơn không thừa nhận.

Tuy nhiên, căn cứ vào hệ thống bản đồ năm 1997, diện tích đất của ông L có tiếp giáp hẻm công cộng (bút lục 56), nhưng từ năm 2003, gia đình bà V đã lấn chiếm hẻm công cộng (khoảng 6m2) để xây dựng nhà. Tại Thông báo số 1918 ngày 02/12/2019 của UBND thành phố B, tỉnh Bạc Liêu (bút lục 05) trả lời đơn yêu cầu của ông Quan Cẩm L về việc yêu cầu bà V tháo dỡ công trình trả lại lối đi công cộng, UBND thành phố B, tỉnh Bạc Liêu (cũ) đã kết luận quá trình sử dụng của bà V đủ điều kiện để được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, nên khiếu nại của ông L không có căn cứ. Đồng thời, UBND thành phố B, tỉnh Bạc Liêu (cũ) yêu cầu ông L khởi kiện mở lối đi qua bất động sản liền kề. 4 [3.4] Ông L đã khởi kiện yêu cầu lối đi qua bất động sản liền kề. Nhưng khi ông Lương C1, người kế thừa quyền, nghĩa vụ tố tụng của ông Lương L2 thay đổi yêu cầu khởi kiện là buộc bị đơn trả lại hiện trạng hẻm công cộng. Như phân tích ở trên, UBND thành phố B, tỉnh Bạc Liêu (cũ) xác định hiện tại phần đất tranh chấp không còn là hẻm công cộng, bà V đã sử dụng và đủ điều kiện được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, nên cấp sơ thẩm không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn là có căn cứ. [3.5]

Từ những phân tích trên, người kế thừa quyền, nghĩa vụ tố tụng của nguyên đơn kháng cáo, nhưng không có cơ sở chấp nhận, cần giữ nguyên bản án dân sự sơ thẩm, theo quy định tại khoản 1 Điều 308 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015.

[4] Bên cạnh, người kế thừa quyền, nghĩa vụ tố tụng của nguyên đơn trình bày: Trong trường hợp, không chấp nhận yêu cầu khởi kiện buộc bị đơn trả lại hẻm công cộng thì cho nguyên đơn được mở lối đi qua bất động sản liền kề.

Tuy nhiên, yêu cầu này của nguyên đơn chưa được Toà án cấp sơ thẩm giải quyết, nên Hội đồng xét xử cấp phúc thẩm không có thẩm quyền xem xét, giải quyết. Các đương sự có quyền khởi kiện vụ án dân sự về việc mở lối đi qua bất động sản liền kề khi có yêu cầu, theo quy định tại khoản 1 Điều 5, Điều 293 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015.

[5] Các phần khác của Bản án sơ thẩm không bị kháng cáo, kháng nghị đã có hiệu lực pháp luật.

[6] Án phí dân sự phúc thẩm: Người kế thừa quyền, nghĩa vụ tố tụng của nguyên đơn không được chấp nhận kháng cáo, nên mỗi người phải chịu 300.000 đồng, theo quy định tại khoản 1 Điều 148 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, điểm c khoản 1 Điều 24, khoản 1 Điều 29 của Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

[7] Các quan điểm đề xuất của Kiểm sát viên tại phiên tòa có căn cứ, nên được chấp nhận.