Bản án 398/2026/DS-PTTranh chấp quyền sử dụng đất
Tóm tắt nhanh
Trích nguyên văn đoạn đầu phần Quyết định
1. Buộc bà Lê Thị N2 và ông Nguyễn Trọng T2 trả Công ty Cổ phần T3 diện tích đất 287,6m' trong 492,5m? đất thuộc thửa đất số 41b, tờ bản đồ số 56, phường A, thành phố B, tỉnh Đồng Nai (nay là phường T, thành phố Đ), vị trí theo các mốc 9, 15, 2, 16, 12, 13, 14, 18, 9 tại bản đồ hiện trạng khu đất số 5622/2019 của Văn phòng Đăng ký đất đai tỉnh Đ - Chi nhánh B.
Nhận định của Tòa án
[1]
Căn cứ vào sự thừa nhận của các đương sự, trả lời tại văn bản số 4624/STNMT-QH ngày 21/6/2021 của Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Đ và các tài liệu có trong hồ sơ vụ án thể hiện: Ngày 12/12/1983, UBND tỉnh Đ ban hành Quyết định số 2153/QĐ-UBT về việc cấp địa điểm cho Nhà máy giấy Đồng Nai xây dựng nhà ở cán bộ công nhân. Tại Quyết định số 1537/QĐ/UBT ngày 01/11/1986, UBND nhân dân tỉnh Đ đã duyệt cấp cho Nhà máy G (nay là Công ty Cổ phần T3) 3.600m' đất tại phường A, thành phố B, tỉnh Đồng Nai (nay là phường T, thành phố Đ) để xây dựng nhà ở cán bộ, công nhân viên với tổng số 48 căn (Giấy phép xây dựng số 02/GPXD - 86 ngày 20/11/1986 của Uý ban xây dựng cơ bản tỉnh Đồng Nai). Trong tổng số diện tích đất Nhà máy G được cấp này, có 287,6m' trong 492,5m' đất thuộc thửa đất số 41b, tờ bản đồ số 56, phường A, thành phố B, tỉnh Đồng Nai (nay là phường T, thành phố Đ) các đương sự đang tranh chấp trong vụ án.
[2] Sau khi có Quyết định giao đất, cơ quan có thẩm quyền đã tiến hành giao đất cho Nhà máy giấy Đồng Nai. Theo đó, tại Biên bản bàn giao đất ngày 13/11/1986 do Ban Quản lý ruộng đất tỉnh Đ (cũ) thực hiện việc bàn giao đất cho Nhà máy giấy Đồng Nai thể hiện phần đất Nhà máy giấy được giao trên thực tế là 3.600m'. Theo trình bày của Công ty thì sau khi nhận đất, Công ty đã xây dựng và phân cho cán bộ công nhân viên được 16 căn, diện tích đất còn lại Công ty chưa sử dụng. Thực trạng phần đất tranh chấp hiện nay bà N2, ông T2 đang sử dụng, trên đất có nhiều công trình bà N2 và ông T2 xây dựng trong thời gian dài (có biên bản xem xét tại chỗ của Tòa án). 7
[3] Quá trình sử dụng đất, ngày 24/5/2011 Công ty T3 được UBND tỉnh Đ cấp GCNQSDĐ số phát hành BE 2863332, số vào số cấp GCN CT09176, diện tích Công ty được sử dụng là 2.176,1m' thuộc thửa đất số 90, tờ bản đồ số 56, phường A, thành phố B, tình Đồng Nai, sau khi đã trừ đi diện tích đất Công ty đã xây nhà và diện tích 492,5m2 đất (trong đó có 287,6m' đang tranh chấp) năm trong quy hoạch mở đường. Trước thời điểm Công ty T3 được cấp GCNQSDĐ (năm 2011), ngày 30/10/2009, UBND tỉnh Đ đã ban hành Quyết định số 3176/QĐ - UBND phê duyệt điều chỉnh quy hoạch chi tiết xây dựng tỷ lệ 1/2000 phường A, thành phố B, tỉnh Đồng Nai, theo đó vị trí khu đất Nhà máy giấy Đồng Nai được duyệt cấp năm 1886 đã bỏ tuyến đường đi qua khu đất.
[4]
Căn cứ vào Văn bản số 7281/UBND - CNN ngày 24/10/2011 của Chủ tịch UBND tỉnh Đ, Quyết định số 1537/QĐ/UBT 1537/QĐ/UBT ngày 01/11/1986 của UBND tỉnh Đ, Biên bản bàn giao đất ngày 13/11/1986 do Ban Quản lý ruộng đất tỉnh Đ (cũ) thực hiện việc bàn giao đất cho Nhà máy giấy Đồng Nai và trình bày của bà N2 trong quá trình giải quyết tranh chấp tại UBND phường, có cơ sở xác định diện tích đất 287,6m' trong 492,5m' đất thuộc thửa đất số 41b, tờ bản đồ số 56, phường A, thành phố B, tỉnh Đồng Nai (nay là phường T, thành phố Đ) các đương sự đang tranh chấp trong vụ án thuộc một phần trong tổng diện tích đất 3.600m' Nhà máy giấy Đồng Nai được UBND tỉnh Đ cấp theo Quyết định số 1537/QĐ/UBT ngày 01/11/1986. Sau khi giao đất cho Nhà máy giấy thì một phần diện tích đã giao thuộc quy hoạch mở đường.
Tuy nhiên, cơ quan có thẩm quyền không ban hành quyết định thu hồi đất đã cấp cho Nhà máy giấy. Sau đó, ngày 30/10/2009, UBND tỉnh Đ đã ban hành Quyết định số 3176/QĐ - UBND phê duyệt điều chỉnh quy hoạch, vị trí khu đất Nhà máy giấy Đồng Nai được duyệt cấp năm 1886 đã bỏ tuyến đường đi qua khu đất, phân đất thuộc thửa đất số 41b không còn trong quy hoạch mở đường nữa.
Vì vậy, phân đất thuộc thửa đất số 41b vẫn thuộc quyền quản lý, sử dụng của Công ty T3, Tòa án cấp sơ thẩm buộc bà N2 và ông T2 trả cho Công ty T3 diện tích đất Công ty đã được giao vào năm 1986 là có căn cứ.
Do đó, kháng cáo của bị đơn bà Lê Thị N2 yêu cầu không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của Công ty T3 không được Hội đồng xét xử chấp nhận.
[5] Đối với yêu cầu phản tố của bà N2, về việc yêu cầu Công ty T3 thanh toán cho bà chi phí xây dựng nhà cửa, công trình trên đất là san lấp mặt bằng là 04 tỷ đồng: Bà N2 sử dụng đất, xây dựng công trình trên đất không được sự đồng ý của chủ sử dụng đất là Công ty T3 nên yêu cầu này của bà N2 không được chấp nhận. Tại phiên tòa phúc thẩm, đại diện của nguyên đơn đồng ý hỗ trợ bà N2 chi phí di dời công trình, vật kiến trúc, tài sản trên đất với số tiền 200.000.000đ (hai trăm triệu 8 đồng). Đây là sự tự nguyện của đương sự, không trái quy định của pháp luật nên được Hội đồng xét xử ghi nhận.
[6] Đối với kháng cáo đề nghị huỷ Bản án sơ thẩm của ông Nguyễn Trọng T2: ông T2 cho rằng Tòa án cấp sơ thẩm tiến hành thủ tục đo đạc, thẩm định giá mà ông không được tham gia, không làm rõ chi phí ông bỏ ra tôn tạo đất. Tại phiên tòa phúc thẩm, ông T2 trình bày, trong quá trình Tòa án cấp sơ thẩm thụ lý giải quyết vụ án, năm 2024 ông đã tự nguyện giao trả toàn bộ đất và tài sản trên đất cho bà N2 (chỉ thoa thuận miệng, không có văn bản gì).
Xét thấy, năm 1992 ông T2 nhận chuyên nhượng đất (phần đất đang tranh chấp) từ bà N2 khi phần đất này đang thuộc quyên sử dụng của Công ty T3 theo Quyết định số 1537/QĐ/UBT ngày 01/11/1986 của UBND tỉnh Đ.
Vì vậy, việc bà N2 chuyển nhượng đất cho ông T2 trong trường hợp này là không hợp pháp, vi phạm quy định tại Điều 16 Luật Đất đai năm 1987, Điều 30 Luật Đất đai năm 1993 và các quy định của pháp luật về đất đai hiện hành. Sau khi nhận chuyển nhượng đất, ông T2 tự ý san lấp, tôn tạo mà không được sự đồng ý, chấp thuận của chủ sử dụng đất, chủ sử dụng đất không có lỗi nên ông T2 không được bồi thường trong trường hợp này. Đối với kháng cáo yêu cầu huỷ Bản án sơ thẩm với lý do Tòa án cấp sơ thẩm có vi phạm về thủ tục đo đạc, xem xét tại chỗ: Khi đo đạc, xem xét tại chỗ, Tòa án cấp sơ thẩm đã triệu tập ông T2 tham gia, giấy triệu tập do ông Đỗ Văn L1 là bố ông T2 nhận thay, ông L1 có cam kết giao ngay lại giấy cho ông T2 nên kháng cáo của ông T2 về nội dung này không được chấp nhận.
[7] Chi phí tố tụng: Công ty T3 đã nộp chi phí thẩm định giá, hợp đồng đo đạc, thuê xe, với tông số tiên 56.747.000 đồng, yêu câu của Công ty được chấp nhận nên bà N2, ông T2 phải trả lại cho Công ty.
[8] Án phí DSST: Yêu cầu của Công ty T3 được chấp nhận nên Công ty không phải chịu; bà Lê Thị N2, ông Nguyễn Trọng T2 đều là người cao tuổi nên được miễn.
[9] Án phí dân sự phúc thẩm: bà Lê Thị N2, ông Nguyễn Trọng T2 đều là người cao tuổi nên được miễn.
[10] Quan điểm của đại diện Viện kiểm sát nhân dân thành phố Đồng Nai tại phiên tòa là có căn cứ được chấp nhận.
Quyết định
Căn cứ khoản 2 Điều 308 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015. 9 Chấp nhận một phần kháng cáo của bị đơn bà Lê Thị N2; không chấp nhận kháng cáo của bị đơn ông Nguyễn Trọng T2; sửa một phân Bản án dân sự sơ thâm số 263/2025/DS-ST ngày 16/9/2025 của Tòa án nhân dân khu vực 1 - Đồng Nai. Căn cứ khoản 2, khoản 9 Điều 26, khoản 1 Điều 35, khoản 1 Điều 39; khoản 2, 3, 4 Điều 68; khoản 1 Điều 165, khoản 2 Điều 227, khoản 1 Điều 228, Điều 266 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015; Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án. Áp dụng Điều 201 và Điều 202 Bộ luật Dân sự năm 1995; Điều 16 Luật Đất đai năm 1987; Điều 6 và Điều 30 Luật Đất đai năm 1993. Chấp nhận đơn yêu cầu khởi kiện của Công ty Cô phần T3.
1. Buộc bà Lê Thị N2 và ông Nguyễn Trọng T2 trả Công ty Cổ phần T3 diện tích đất 287,6m' trong 492,5m? đất thuộc thửa đất số 41b, tờ bản đồ số 56, phường A, thành phố B, tỉnh Đồng Nai (nay là phường T, thành phố Đ), vị trí theo các mốc 9, 15, 2, 16, 12, 13, 14, 18, 9 tại bản đồ hiện trạng khu đất số 5622/2019 của Văn phòng Đăng ký đất đai tỉnh Đ - Chi nhánh B.
2. Buộc bà Lê Thị N2, ông Nguyễn Trọng T2, bà Lê Thị M, chị Trần Đoàn Lê K, bà Lê Kim P, ông Bùi Thanh K1, chị Nguyên Thị L có trách nhiệm tháo dỡ nhà ở và các công trình xây dựng sau: Nhà tạm 1 (quán ăn): Kết cấu cột sắt tròn, xà gồ sắt, mái tôn, trần xốp; một bên tường xây gạch dày 100mm, cao 1,2m, mặt trong tô trát giấy trang trí, mặt ngoài không tô, trên ốp tôn + khung sắt lưới B40, nền gạch tàu; phòng ngủ: vách nhôm kính, nền ceramic, trần thạch cao, cửa nhôm kính; khu bếp: Thành xây gạch, kệ đan bê tông cốt thép, mặt ốp gạch ceramic; khu vệ sinh: Tường gạch tô trát, nền xi măng, xí xổm; cửa trước sắt kéo, trên khung lưới B40, cửa sau khung sắt bọc tôn; cổng bên hông nhà tạm 1: kết cấu: trụ sắt tròn, cổng khung + song sắt 02 cánh, kích thước 1,6 x 1,6(m); Nhà tạm 2: cột sắt, xà gô sắt, mái tôn, vách tôn, nên gạch ceramic, cửa khung sắt bọc tôn; Nhà ở: móng, cột gạch, xà gồ sắt, mái tôn, trần nhựa, tường xây gạch, sơn nước, nên gạch ceramic, vách ngăn nhôm kính; khu bếp: thành gạch, đan kệ bê tông cốt thép, ốp gạch ceramic; 01 dãy trọ gồm 04 phòng trọ được xây từ tháng 2/2025 có kết cấu: móng, cột gạch, tường xây gạch dày 100mm, sơn nước, ốp gạch ceramic một phần, nên lát gạch ceramic, cửa đi, cửa số khung sắt bộc tôn; 10 Bếp: Thành xây gạch. Mặt bếp tấm đan bê tông ốp gạch ceramic; Nhà vệ sinh: Nền gạch ceramic, tường ốp gạch ceramic, cửa nhôm kính, trân tôn lạnh; Nhà ở gia đình: hiện tại bà Lê Thị M và con gái bà M là chị Trần Đoàn Lê K2 đang ở có kết cấu: móng, cột gạch + tôn một phân, nên lát gạch ceramic, cửa đi, khung sắt kính + tôn, cửa số khung nhôm kính, trân thạch cao, xà gô sắt mái tôn, bếp: khung sắt phía trên gạch ceramic, nhà vệ sinh: nền lát gạch, tường xây gạch + tôn, cửa sắt bọc tôn, xí bệt. (Theo Biên bản xem xét thẩm định tại chỗ ngày 24/04/2019, chứng thư thẩm định