Bản án 07/2026/HNGĐ-STVụ án ly hôn về mâu thuẫn gia đình

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa và căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên tòa. Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Về áp dụng pháp luật tố tụng: Đây là vụ án "Ly hôn, tranh chấp về nuôi con khi ly hôn", theo quy định tại khoản 1 Điều 28, Điều 35 của Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015 (sửa đổi bổ sung năm 2025), Chị S và anh T đều sinh sống và đăng ký nơi cư trú tại xã L, tỉnh Cao Bằng. Do vậy vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân khu vực 4 - Cao Bằng.

[2] Về áp dụng pháp luật nội dung: Ngày 29-8-2025, Nguyên đơn chị Nông Thị S làm Đơn khởi kiện yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn. Do vậy, cần áp dụng Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 đang có hiệu lực để giải quyết vụ án.

[3] Xét yêu cầu ly hôn của nguyên đơn: Chị Nông Thị S và anh Đặng Văn T có đăng ký kết hôn tại Uy ban nhân dân xã T, huyện H, tỉnh Cao Bằng (nay là Uy ban nhân dân xã L, tỉnh Cao Bằng). Đây là hôn nhân hợp pháp, nên được pháp luật công nhận và bảo vệ. Quá trình thu thập lời khai của đương sự, người làm chứng xác định được: Trong cuộc sống vợ chồng giữa Nguyên đơn và Bị đơn có nảy sinh nhiều mâu thuẫn, mặc dù đã được gia đình hai bên khuyên bảo nhưng mâu thuẫn vẫn trầm trọng không thể khắc phục được. Để bảo vệ quyền lợi của các bên đương sự, trong giai đoạn chuẩn bị xét xử Tòa án đã thông báo thụ lý vụ án, triệu tập bị đơn đến Tòa án để tự khai và tham gia phiên họp kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận, công khai chứng cứ và hòa giải lần thứ nhất nhưng Bị đơn không thực hiện quyền, nghĩa vụ của mình, thể hiện thái độ từ chối hợp tác, gây cản trở đến hoạt động tố tụng của Tòà án cũng như quyền lợi của đương sự khác, không có thiện chí muốn hàn gắn tình cảm với Nguyên đơn, tuy nhiên khi được triệu tập lần thứ hai, tại Biên bản hòa giải bị đơn có ý kiến trình bày là anh không nhất trí ly hôn với chị Nông Thị S. Về con chung, anh chị có 01 (một) con chung là cháu Đặng Khánh D, hiện con đang sống cùng chị S, trường hợp ly hôn anh yêu cầu được trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng con chung đến khi đủ tuổi trưởng thành (đủ 18 tuổi) và yêu cầu chị S cấp dưỡng nuôi con 1.000.000 đồng/ tháng. Quá trình chung sống anh và chị S không có tài sản chung, nợ chung và không yêu cầu Tòa án giải quyết. Xét cuộc sống chung vợ chồng giữa chị Nông Thị S và anh Đặng Văn T có nhiều mâu thuẫn, đã được gia đình hai bên hòa giải nhưng mâu thuẫn không chấm dứt. Mặc dù là vợ chồng nhưng chị Nông Thị S và anh Đặng Văn T không cùng nhau chung sống trong một gia đình, sau khi kết hôn chị S và anh T chỉ chung sống một thời gian ngắn (được 6 đến 7 tháng) thể hiện việc cả hai anh chị cùng thừa nhận việc khi chị S kinh con được 3 tháng đã bỏ về bên nhà riêng của chị tại xóm R. Vợ chồng không có đời sống chung, không cùng nhau sinh hoạt, làm ăn, cho thấy sự thiếu hụt hoàn toàn về mặt tình cảm và sự sẻ chia phải có theo quy định tại Điều 19 Luật Hôn nhân và gia đình "Vợ chồng có nghĩa vụ yêu thương, chung thủy, tôn trọng, quan tâm, chăm sóc, giúp đỡ nhau, cùng chia sẻ, thực hiện các công việc trong gia đình"; "Vợ chông có nghĩa vụ sống chung với nhau".

Tuy nhiên, trong cuộc sống vợ chồng giữa chị S và anh T không còn tình cảm, quan tâm, chăm sóc, giúp đỡ lẫn nhau mà phát sinh mâu thuẫn dẫn đến ly thân. Anh T biết việc chị S yêu cầu ly hôn nhưng không có thiện chí hòa giải, tháo gỡ mâu thuẫn giữa hai vợ chồng. Nhận thấy mâu thuẫn giữa các bên đương sự là trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài, mục đích hôn nhân không đạt được. Hôn 6 nhân về mặt pháp lý có tồn tại, nhưng không có về mặt thực tế cho thấy cả hai không có ý chí xây dựng một mái ấm gia đình thống nhất. Từ những căn cứ nêu trên, có căn cứ về việc chấp nhận yêu cầu ly hôn của chị Nông Thị S với anh Đặng Văn T là phù hợp với quy định tại Điêu 51, Điêu 56 Luật Hôn nhân và Gia đình.

[4] Về con chung: Trong quá trình chung sống A, Chị có 01 (một) con chung là cháu Đặng Khánh D (sinh ngày 29-11-2022). Từ khi sinh ra cho đến nay cháu Đặng Khánh D đều chung sống cùng với chị S; chị S hiện đã có nhà ở riêng, có nghề thủ công để kiếm sống và có ruộng đất để canh tác. Đó là những căn cứ đề Tòa xem xét giao con chưa thành niên cho bố hoặc mẹ nuôi dưỡng.

Xét thấy, để bảo đảm cho sự phát triển toàn diện cả thể chất và tâm hồn, đảm bảo quyền lợi về mọi mặt của con chưa thành niên, căn cứ Điều 81 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014; Nghị quyết số: 01/2024/NQ-HĐTP ngày 16-5-2024 của Hội đồng thẩm phán Tòa án nhân dân Tối cao, cần giao con chung là cháu Đặng Khánh D cho chị Nông Thị S trực tiếp nuôi dưỡng là phù hợp quy định pháp luật.

[5] Về tài sản chung, nợ chung: Quá trình xác minh, thu thập tài liệu chứng cứ cho thấy, trong thời kỳ hôn nhân anh Đặng Văn T có vay nợ tại Phòng G tổng số tiền các món vay là 250.000.000 đồng, tuy nhiên cần xác định mặc dù khoản vay này hình thành trong thời kỳ hôn nhân của chị S và Anh T nhưng việc vay nợ này là do anh Đặng Văn T cùng các thành viên trong hộ gia đình anh tự vay (chị Nông Thị S không phải thành viên nằm trong hộ gia đình anh T), việc vay tiền không sử dụng cho mục đích sinh hoạt chung của vợ chồng, đồng thời Phòng G xác nhận trách nhiệm trả số nợ này thuộc về anh Đặng Văn T và bà Nịnh Thị P (mẹ đẻ anh T) là người có trách nhiệm liên đới cùng trả nợ, do đó đây là khoản nợ riêng của anh Đặng Văn T. Mặt khác, các đương sự đều không yêu cầu Tòa án giải quyết, Phòng G không yêu câu tham gia tố tụng tại Tòa án. Đây là quyền của đương sự, phù hợp với quy định của pháp luật, là phạm vi giải quyết của Toà án, Toà án chỉ giải quyết khi có yêu cầu của đương sự. Do vậy Tòa không xem xét đến khoản nợ này, cần tách thành vụ án dân sự khác khi có yêu cầu.

[6] Ý kiến phát biểu của đại diện Viện kiểm sát nhân dân về tuân theo pháp luật tố tụng của những người tiến hành tố tụng, việc chấp hành pháp luật của những người tham gia tố tụng và đề xuất hướng giải quyết vụ án như trên là có căn cứ, phù hợp với nhận định của Hội đồng xét xử, do đó cần chấp nhận.

[7] Về án phí: Nguyên đơn chị Nông Thị S được Uy ban nhân dân xã L, tỉnh Cao Bằng xác nhận là người dân tộc thiểu số, cư trú tại vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, đồng thời có Đơn xin miễn án phí và tạm ứng án phí do đó được miễn án 7 phí dân sự sơ thẩm theo quy định tại điểm đ, khoản 1, Điều 12 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30-12-2016 của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.