Bản án 201/2026/DS-PTTranh chấp quyền sử dụng đất

Căn cứ vào tài liệu, chứng cứ đã được xem xét tại phiên tòa, kết quả tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định như sau:

[1] Đơn kháng cáo của ông Trần Văn N nộp trong thời hạn quy định tại Điều 273 của Bộ luật Tố tụng dân sự, nên được chấp nhận và xem xét theo trình tự, thủ tục phúc thẩm.

[2] Xét kháng cáo của bị đơn ông Trần Văn N, Hội đồng xét xử xét thấy: [2.1] Phần đất tranh chấp giữa các đương sự có tổng diện tích 153,6m², thuộc phần thửa đất số 640, tờ bản đồ số 01, chiếu theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số 000373 QSDĐ do Ủy ban nhân dân huyện T, tỉnh Cần Thơ (cũ) cấp ngày 08/12/1998 cho hộ bà Nguyễn Thị H1, thể hiện tại Mảnh trích đo địa chính số 467/VPĐKĐĐ ngày 23/7/2024 của Văn phòng đăng ký đất đai thành phố C là các vị trí A, B, C, D, E. [2.2] Đối với phần đất tranh chấp tại vị trí A, có diện tích 112,3m2, thuộc thửa đất 640, loại đất ODT + CLN, theo thừa nhận của các đương sự có nguồn gốc của ông, bà để lại. Phía gia đình ông L đã sử dụng phần đất này cất nhà để ở từ trước năm 1964 cho đến nay, quá trình sử dụng không có tranh chấp gì với gia đình ông N. Từ đó cho thấy: việc sử dụng phần đất tại vị trí A của ông L là ngay tình, liên tục, công khai hơn 30 năm; việc Tòa án cấp sơ thẩm công nhận cho ông L được quyền sử dụng diện tích đất tại vị trí A là có căn cứ và đúng theo quy định tại Điều 236 của Bộ luật Dân sự. [2.3] Đối với phần đất tranh chấp tại vị trí B có diện tích 11,5m2, thuộc thửa đất 640, loại đất CLN. Tại phiên tòa phúc thẩm, các bên đương sự thống nhất trình bày đây là phần lối đi chung được các đương sự sử dụng chung từ trước đến nay và ngoài lối đi này ra thì thực tế hai bên đương sự không còn lối đi nào khác để đi ra đường công cộng. Việc Tòa án cấp sơ thẩm công nhận phần đất nêu trên cho nguyên đơn được quyền sử dụng nhưng không tính đến lối đi ra đường công cộng của phía bị đơn là xem xét chưa toàn diện sự việc.

Do đó, Tòa án cấp phúc thẩm quyết định công nhận phần diện tích đất tranh chấp tại vị trí B cho ông N và ông L cùng được quyền sử dụng để làm lối đi chung. Ông L không phải hoàn lại giá trị phần đất nêu trên cho ông N. [2.4] Đối với phần đất tranh chấp tại các vị trí vị trí C có diện tích 19,3m2, loại đất CLN; vị trí D có diện tích 5,6m2, loại đất CLN; vị trí E có diện tích 4,9m2, loại đất CLN thuộc thửa đất số 640, hiện trạng là đất trống. Tại phiên tòa 5 phúc thẩm phía nguyên đơn thừa nhận đây là đất của gia đình bị đơn. Căn cứ theo khoản 2 Điều 92 của Bộ luật Tố tụng dân sự thì đây là tình tiết không phải chứng minh.

Do đó, việc bị đơn phản tố yêu cầu nguyên đơn có trách nhiệm trả lại phần đất này cho bị đơn là có cơ sở chấp nhận. Tòa án cấp sơ thẩm ổn định cho nguyên đơn các vị trí đất tranh chấp nêu trên và buộc nguyên đơn hoàn trả lại giá trị đất cho bị đơn là chưa phù hợp. Tòa án cấp phúc thẩm quyết định công nhận cho bị đơn được quyền sử dụng và buộc nguyên đơn có trách nhiệm trả lại cho bị đơn phần đất nêu trên. Đồng thời ghi nhận sự tự nguyên của bị đơn về việc tiếp tục ổn định cho nguyên đơn sử dụng phần cống ngầm dưới phần đất tranh chấp được ký hiệu tại vị trí D và E. Nguyên đơn chỉ được quyền sử dụng phần cống nêu trên vào mục đích thoát nước thải sinh hoạt, không được tự ý thay đổi hiện trạng cống thoát nước khi chưa được bị đơn đồng ý. [2.5]

Từ những phân tích trên, Hội đồng xét xử chấp nhận một phần kháng cáo của ông Trần Văn N; cần sửa một phần bản án sơ thẩm theo đề nghị của Đại diện Viện kiểm sát tại phiên tòa. Việc sửa một phần bản án là do có phát sinh tình tiết mới tại phiên tòa phúc thẩm, Tòa án cấp sơ thẩm không có lỗi. [2.6] Về án phí dân sự sơ thẩm: ông Trần Văn L được miễn toàn bộ án phí dân sự sơ thẩm do ông L là người cao tuổi; ông Trần Văn N phải chịu án phí dân sự sơ thẩm không có giá ngạch đối với phần yêu cầu phản tố không được chấp nhận một phần. [2.7] Về án phí dân sự phúc thẩm: do kháng cáo của ông Trần Văn N được chấp nhận một phần, nên ông N không phải chịu án phí dân sự phúc thẩm. [2.8] Về chi phí tố tụng: buộc nguyên đơn và bị đơn mỗi người có nghĩa vụ chịu ½ chi phí tố tụng trong vụ án, do yêu cầu khởi kiện và yêu cầu phản tố của các đương sự chỉ được chấp nhận một phần.