Bản án 120/2026/HNGĐ-STVụ án ly hôn về mâu thuẫn gia đình
Tóm tắt nhanh
Trích nguyên văn đoạn đầu phần Quyết định
1. Về căn cứ pháp lý: Áp dụng khoản 8 Điều 28, Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 39, khoản 4 Điều 147; điểm b khoản 2 Điều 227, khoản 1,3 Điều 228, Điều 238, Điều 271, khoản 1 Điều 273, Điều 266, Điều 464, điểm d khoản 1 Điều 469 Bộ luật tố tụng dân sự; Điều 8 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 1986; khoản 1 Điều 9, khoản 1 Điều 14, khoản 2 Điều 53 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014; điểm b khoản 3 Nghị quyết số…
Nội dung
Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên toà và ý kiến của đại diện Viện kiểm sát, Tòa án nhân dân khu vực 3 - Hà Tĩnh nhận định:
[1] Về tố tụng: Quan hệ pháp luật cần giải quyết trong vụ án là tranh chấp về "Hôn nhân và gia đình" quy định tại khoản 8 Điều 28 Bộ luật tố tụng dân sự; bị đơn bà Mai Thanh H, sinh ngày 01/01/1966, số CCCD: 04216600605. Nơi ĐKNKTT: Ngõ B, đường N, tổ dân phố H, xã C, tỉnh Hà Tĩnh. Quá trình giải quyết vụ án, nguyên đơn ông Nguyễn Văn K trình bày bị đơn bà Mai Thanh H đang sinh sống và lao động tại Đức nhưng không rõ địa chỉ cụ thể.
Vì vậy, Tòa án đã đề nghị Phòng quản lý Xuất nhập cảnh Công an tỉnh H cung cấp thông tin xuất nhập cảnh về bà H và tại Công văn số 81/QLXNC - Đ1, ngày 11/01/2026 của Phòng C - Công an tỉnh H xác nhận bà Mai Thanh H, sinh ngày 01/01/1966, số CCCD: 04216600605. Nơi ĐKNKTT: Ngõ B, đường N, tổ dân phố H, xã C, tỉnh Hà Tĩnh đã xuất cảnh vào ngày 25/11/2022 và hiện chưa có thông tin nhập cảnh về nước.
Do đó, vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của Toà án nhân dân 3 khu vực 3 - Hà Tĩnh theo quy định tại Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 39 Bộ luật tô tụng dân sự. Tại phiên tòa nguyên đơn có đơn đề nghị xét xử vắng mặt; bị đơn vắng mặt lần thứ hai nên Hội đồng xét xử quyết định xét xử vắng mặt nguyên đơn và bị đơn theo quy định tại điểm b khoản 2 Điều 227, khoản 1, 3 Điều 228, Điều 238 Bộ luật tố tụng dân sự.
[2] Về nội dung: [2.1] Xét quan hệ hôn nhân giữa ông Nguyễn Văn K và bà Mai Thanh H: Căn cứ biên bản xác minh do UBND xã C là nơi cư trú hiện tại của các đương sự và UBND phường A - Thành phố Hồ Chí Minh là nơi các đương sự từng có một thời gian cư trú cung cấp: xác nhận các đương sự chung sống với nhau nhưng không có thông tin đăng ký kết hôn.
Do đó, trên cơ sở lời khai của đương sự, các chứng cứ đã được thẩm định, đủ cơ sở để khẳng định giữa ông K và bà H có quá trình sống chung như vợ chồng nhưng không thực hiện đăng ký kết hôn tại cơ quan nhà nước có thẩm quyền và chỉ tổ chức đám cưới theo phong tục tập quán phù hợp với thực tế tại địa phương vào năm 1988. [2.2] Theo quy định Luật Hôn nhân và Gia đình năm 1986 (Luật có hiệu lực tại thời điểm các đương sự sống chung) quy định: "Điều 8: Việc kết hôn do UBND xã, phường, thị trấn, nơi thường trú của một trong hai người kết hôn công nhận và ghi vào sổ kết hôn theo nghi thức do Nhà nước quy định. Mọi nghi thức kết hôn khác đều không có giá trị pháp lý". [2.3] Luật hôn nhân và gia đình năm 2014 (Luật có hiệu lực tại thời phát sinh yêu cầu) quy định: "Điều 9: Đặng ký kết hôn:
1. Việc kết hôn phải được đăng ký và do cơ quan nhà nước có thâm quyền thực hiện theo quy định của luật này và pháp luật của hộ tịch. Việc kết hôn không được đăng ký theo quy định tại khoản này thì không có giá trị pháp lý". "Điều
14. Giải quyết hậu quả của việc nam, nữ chung sông với nhau như vọ chông mà không đăng ký kêt hôn.
1. N, nữ có đủ diều kiện kết hôn theo quy định của luật này chung sống với nhau như vợ chồng mà không đăng ký kết hôn thì không làm phát sinh quyền, nghĩa vụ giữa vợ và chông. Quyền, nghĩa vụ đối với con, tài sản, nghĩa vụ và hợp đồng giữa các bên được giải quyết theo quy định tại Điều 15 và Điều 16 của Luật này". Như vậy, các đương sự có thời gian chung sống như vợ chồng, nhưng không có đăng ký kết hôn nên không phát sinh các quyền, nghĩa vụ giữa vợ và chồng do không được pháp luật hôn nhân và gia đình công nhận. 4 Nay nguyên đơn làm đơn yêu cầu không công nhận là vợ chồng, HĐXX căn cứ Luật hôn nhân và gia đình năm 1986, 2014; điểm b,c khoản 3 Nghị quyết 35/2000 QH10; khoản 4 Điều 3 TTLT số 01/2016/TTLT-TATC-VKSTC-BTP ngày 01 tháng 6 năm 2016 hướng dẫn Luật hôn nhân và gia đình: Tuyên bố không công nhận ông Nguyễn Văn K và bà Mai Thanh H là vợ chồng
[4]. Về con chung và cấp dưỡng: Quá trình chung sống có 02 con chung Nguyễn Mai T, sinh ngày 13/02/1989 và Nguyễn Mai Nguyên T1, sinh ngày 08/01/1998. Các con đã trưởng thành, có sức khỏe đảm bảo, có công việc và thu nhập tự lo cuộc sống cho bản thân nên các đương sự không yêu cầu giải quyết nên Tòa án không xem xét
[5]. Về tài sản, nợ chung: Các đương sự không yêu cầu giải quyết nên miễn xét.
[6]. Về án phí: Nguyên đơn là người cao tuổi nên được miễn án phí theo quy định của pháp luật.
Quyết định
1. Về căn cứ pháp lý: Áp dụng khoản 8 Điều 28, Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 39, khoản 4 Điều 147; điểm b khoản 2 Điều 227, khoản 1,3 Điều 228, Điều 238, Điều 271, khoản 1 Điều 273, Điều 266, Điều 464, điểm d khoản 1 Điều 469 Bộ luật tố tụng dân sự; Điều 8 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 1986; khoản 1 Điều 9, khoản 1 Điều 14, khoản 2 Điều 53 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014; điểm b khoản 3 Nghị quyết số 35/2000/NQ-QH10 ngày 09 tháng 6 năm 2000 của Quốc hội về việc thi hành Luật Hôn nhân và Gia đình (viết tắt: Nghị quyết số 35); khoản 4 Điều 3 Thông tư liên tịch số 01/2016/TTLT-TANDTC- VKSNDTC-BTP ngày 01/6/2016 của Toà án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Bộ Tư pháp Hướng dẫn thi thành một số quy định của Luật Hôn nhân và Gia đình; điểm b khoản 1 Điều 3, khoản 1 Điều 6, điểm đ khoản 1 Điều 12 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của U, đề nghị: Xử chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của ông Nguyễn Văn K
2. Về quan hệ hôn nhân: Xử không công nhận ông Nguyễn Văn K và bà Mai Thanh H là vợ chồng.
3. Về con chung và cấp dưỡng: Quá trình chung sống có 02 con chung Nguyễn Mai T, sinh ngày 13/02/1989 và Nguyễn Mai Nguyên T1, sinh ngày 08/01/1998. Các con đã trưởng thành, có sức khỏe đảm bảo, có công việc và thu nhập tự lo cuộc sống cho bản thân nên các đương sự không yêu cầu giải quyết nên Tòa án không xem xét.
4. Về tài sản, nợ chung: Các đương sự không yêu cầu giải quyết nên Tòa án không xem xét. 5
5. Về án phí: Nguyên đơn ông Nguyễn Văn K được miễn án phí ly hôn sơ thâm.
6. Về quyền kháng cáo: Nguyên đơn ông Nguyễn Văn K được quyền kháng cáo bản án trong hạn 15 ngày kể từ ngày nhận được bản án hoặc niêm yết bản án; bị đơn bà Mai Thanh H có quyền kháng cáo bản án trong thời hạn 01 tháng kể từ ngày bản án được tống đạt hợp lệ hoặc kể từ ngày bản án được niêm yết hợp lệ.