Bản án 615/2026/HC-PTBản án 615/2026/HC-PT

7

Căn cứ vào tài liệu, chứng cứ đã được kiểm tra, xem xét tại phiên toà, kết quả tranh tụng tại phiên toà, ý kiến của Kiểm sát viên, các quy định của pháp luật, Hội đồng xét xử nhận định:

[1]. Về thủ tục tố tụng: Đơn kháng cáo của bà Trần Thị T là trong thời hạn, nên được Hội đồng xét xử xem xét theo thủ tục phúc thẩm.

[2]. Về nội dung: [2.1]. Về thẩm quyền, trình tự, thủ tục ban hành quyết định: Về trình tự, thẩm quyền lập biên bản vi phạm hành chính đúng với quy định tại Điều 58 Luật Xử lý vi phạm hành chính và Điều 72 Nghị định 16/2022/NĐ-CP ngày 28/01/2022 của Chính phủ. Chủ tịch UBND thành phố R ban hành Quyết định số 91/QĐ-KPHQ ngày 05/4/2024 quyết định áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả đối với bà T là đúng quy định về trình tự, thủ tục, phù hợp với tính chất, hành vi vi phạm và biện pháp khắc phục hậu quả được quy định tại Điều 81 Nghị định số 16/2022/NĐ- CP; khoản 1 Điều 28 và khoản 2 Điều 65 Luật xử phạt vi phạm hành chính. Chủ tịch UBND thành phố R ban hành Quyết định buộc thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả số 254/QĐ-KPHQ về hành vi vi phạm hành chính: chiếm đất phi nông nghiệp tại khu vực đô thị để xây dựng công trình nhà ở với diện tích 64m2, vi phạm quy định tại điểm a khoản 4, khoản 5 Điều 14 Nghị định số 91/2019/NĐ-CP ngày 19/11/2019 của Chính phủ đối với bà T là đúng thẩm quyền, trình tự, thủ tục ban hành quyết định quy định tại Điều 28, Điều 65 Luật Xử lý vi phạm hành chính và phù hợp với tính chất, hành vi vi phạm và biện pháp khắc phục hậu quả được quy định tại điểm a khoản 7 Điều 14 Nghị định số 91/2019/NĐ-CP của Chính phủ. Chủ tịch UBND thành phố R ban hành Quyết định số 197/QĐ-CCXP ngày 30/7/2024 và Quyết định số 271/QĐ-CCXP ngày 18/10/2024 về cưỡng chế buộc thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả đối với bà T, là đúng quy định tại Điều 85, Điều 86 và Điều 87 Luật Xử lý vi phạm hành chính và Điều 33 Nghị định 166/2013/NĐ-CP ngày 12/11/2013 của Chính Phủ quy định về cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính. Chủ tịch UBND thành phố ban hành Quyết định số 26/QĐ- UBND về việc giải quyết khiếu nại lần đầu của bà T là đúng trình tự, thủ tục, thẩm quyền giải quyết được quy định tại Điều 18, Điều 27, Điều 29, Điều 30 và Điều 31 Luật Khiếu nại. [2.2]. Về căn cứ ban hành quyết định: [2.2.1]. Xét nguồn gốc đất: Qua kết quả xác minh cho thấy: Nguồn gốc thửa đất 250, tờ bản đồ số 13 (ngang 9m x dài 20m), địa chỉ kế số nhà D trước năm 2021 là của ông Ngô Văn H sử dụng. Đến tháng 5/2021, ông H bán cho bà T bằng giấy viết tay diện tích đất bờ là 12m, đất sông là 08m, hiện trạng trên đất có 01 căn nhà tạm diện tích ngang 6m x dài 20m. Thửa đất chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. 8 Tháng 01/2022, bà T tổ chức thi công xây dựng quán cà phê tại thửa đất nói trên. UBND thành phố đã ra Quyết định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực xây dựng đối với bà T (Quyết định số 06/QĐ-XPHC ngày 18/01/2022) do không có giấy phép xây dựng với số tiền 15 triệu đồng, hết thời hạn 60 ngày kể từ ngày lập biên bản vi phạm hành chính nếu bà T không xuất trình với người có thẩm quyền xử phạt giấy phép xây dựng thì áp dụng biện pháp buộc tháo dỡ công trình, phần công trình vi phạm theo quy định. Bà T đã chấp hành nộp phạt. [2.2.2]. Quyết định số 91/QĐ-KPHQ ngày 05/4/2024: Ngày 22/02/2024, UBND phường V kết hợp với Đội kiểm tra trật tự đô thị thành phố R tiến hành kiểm tra hiện trạng công trình xây dựng của bà Trần Thị T tại thửa đất số 250, tờ bản đồ số 13 (nay là tờ bản đồ số 84), địa chỉ kế số nhà D Đường C, Khu phố B, phường V, thành phố R, tỉnh Kiên Giang (nay là Đường C, Khu phố B, phường V, tỉnh An Giang), tại thời điểm kiểm tra bà T không có mặt nhưng có sự chứng kiến của bà Lý Tuyết L (con gái bà T). Kết quả kiểm tra công trình xây dựng do bà T làm chủ đầu tư có tổng diện tích 102,08m2, công trình thi công (nhà ở riêng lẻ) chưa hoàn thiện, không có giấy phép xây dựng, trong đó: diện tích tầng trệt ngang 8,80m x dài 5,40m, cách tim Đường C là 12,7m, kết cấu vách tường, nền xi măng, mái bằng, đổ bê tông cốt thép; diện tích tầng 1 ngang 6,50m x dài 5,20m và ngang 2,30m x dài 1,20m, kết cấu vách tường, nền bê tông cốt thép và cầu thang từ sân thượng tầng 2 đến tầng 1 có chiều dài 4,9m, chiều ngang 0,8m (diện tích 3,92m2); diện tích tầng 2 (sân thượng) ngang 3,20m x dài 4,40m, sàn tầng 2 đổ bê tông cốt thép, chưa xây tường và lợp mái (có Bản mô tả vị trí hiện trạng xây dựng kèm theo). Cùng ngày, công chức địa chính- xây dựng phường đã lập Biên bản vi phạm hành chính số 01/BB-VPHC đối với bà T về hành vi xây dựng công trình (nhà ở riêng lẻ) nhưng không có giấy phép xây dựng, vi phạm quy định tại điểm a khoản 7 Điều 16 Nghị định số 16/2022/NĐ-CP ngày 28/01/2022 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính về xây dựng (sau đây gọi tắt là Nghị định 16/2022/NĐ- CP). Biên bản đã được tống đạt hợp lệ qua đường bưu điện cho bà T vào ngày 01/3/2024. Ngày 23/02/2024, UBND phường V có Tờ trình số 211/TTr-UBND trình UBND thành phố R ban hành quyết định xử phạt.

Tuy nhiên, nhận thấy Biên bản vi phạm hành chính số 01/BB-VPHC ngày 22/02/2024 còn một số nội dung cần làm rõ nên ngày 02/4/2024, UBND phường V đã lập Biên bản xác minh số 02/BB-XM, sau đó trình UBND thành phố R ban hành Quyết định số 91/QĐ- KPHQ ngày 05/4/2024 về việc buộc bà T phải thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả: Nếu sau thời hạn 30 ngày, kể từ ngày ban hành quyết định buộc thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả mà bà T không xuất trình với người có thẩm quyền xử phạt Giấy phép xây dựng thì buộc phá dỡ công trình, phần công trình xây dựng vi phạm theo biên bản ghi nhận hiện trạng ngày 22/02/2024. Về trình tự, thẩm quyền lập biên bản vi phạm hành chính đúng với quy định tại Điều 58 Luật Xử lý vi phạm hành chính và Điều 72 Nghị định 16/2022/NĐ-CP ngày 28/01/2022 của Chính phủ. 9 Biên bản vi phạm hành chính lập ngày 22/02/2024, tính đến ngày 05/4/2024 là hết thời hạn ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính nên Chủ tịch UBND thành phố R căn cứ khoản 1 Điều 28 và khoản 2 Điều 65 Luật xử phạt vi phạm hành chính ra quyết định áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả đối với bà T là đúng quy định về trình tự, thủ tục, phù hợp với tính chất, hành vi vi phạm và biện pháp khắc phục hậu quả được quy định tại Điều 81 Nghị định số 16/2022/NĐ-CP.

Tuy nhiên, do nhà bà T chưa có số nhà nên trong Quyết định số 91/QĐ- KPHQ ngày 05/4/2024 chỉ ghi địa chỉ công trình xây dựng vi phạm tại kế số nhà D, Đường C, Khu phố B, phường V là chưa đầy đủ thông tin, đáng lẽ ra phải ghi số thêm số thửa, tờ bản đồ (thửa 250, tờ bản đồ số 13). Mặt khác, tại mục 5 Điều 1 của Quyết định số 91/QĐ-KPHQ đã ghi biện pháp khắc phục hậu quả: “…Sau khi được cấp giấy phép xây dựng bà Trần Thị T phải phá dỡ công trình, phần công trình không phù hợp với giấy phép được cấp thì mới được thi công xây dựng…” là chưa đúng tinh thần điều luật quy định (Điều 81 Nghị định 16/2022/NĐ-CP). [2.2.3]. Quyết định số 254/QĐ-KPHQ ngày 02/10/2024: Vào ngày 09/10/2023, tại thửa đất kế số nhà D, công chức địa chính UBND phường V phát hiện bà Trần Thị T là chủ đầu tư xây dựng công trình nhà ở trên vị trí đất sông R- L do Nhà nước quản lý, nên đã lập biên bản lập biên bản mô tả vị trí hiện trạng xây dựng của bà T (vị trí xây dựng mới) có con gái của bà T là bà Lý Tuyết L chứng kiến và ký vào biên bản. Vào lúc 14h00 ngày 03/11/2023, UBND phường V lập 02 biên bản kiểm tra hiện trạng sử dụng đất đối với bà T, một biên bản không số và Biên bản số 18/BB-UBND. UBND phường thừa nhận đã lập 02 biên bản kiểm tra hiện trạng sử dụng đất, tuy nhiên khi lập biên bản vi phạm hành chính thì UBND phường căn cứ vào Biên bản số 18/BB-UBND. Theo đó, Biên bản vi phạm hành chính số 07/BB-VPHC ngày 03/11/2023 xác định bà T có hành vi chiếm đất phi nông nghiệp tại khu vực đô thị để xây dựng công trình nhà ở với diện tích 64m2, vi phạm quy định tại điểm a khoản 4, khoản 5 Điều 14 Nghị định số 91/2019/NĐ-CP ngày 19/11/2019 của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai (sau đây gọi tắt là Nghị định số 91/2019/NĐ-CP), hiện trạng xây dựng như sau: cấu trúc tầng trệt 64m2, tường gạch, nền móng xi măng, cầu thang bằng xi măng; sàn tầng 1 là 38,1m2, tường gạch, sân đổ bê tông cốt thép, chưa lợp mái là 14,73m2, đã đổ sàn mái nhà tầng 1 là 23,37m2. Biên bản vi phạm hành chính được tống đạt hợp lệ cho bà T vào ngày 08/11/2023 (qua đường bưu điện).

Tuy nhiên, Biên bản vi phạm hành chính số 07/BB-VPHC đã sửa giờ lập; trong biên bản chưa thể hiện đầy đủ các hành vi vi phạm như trên, cụ thể: trên diện tích bà T chiếm (64m2), bà đã xây dựng những công trình nào, diện tích bao nhiêu, việc lập biên bản vi phạm hành chính chỉ căn cứ vào biên bản kiểm tra hiện trạng là chưa đầy đủ nội dung theo quy định tại Điều 58 Luật xử lý vi phạm 10 hành chính và Điều 12 Nghị định 118/2021/NĐ-CP ngày 23/12/2021 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành . Ngày 23/11/2023, Chủ tịch UBND thành phố ban hành Quyết định số 333/QĐ-XPHC xử phạt vi phạm hành chính do có hành vi vi phạm chiếm đất phi nông nghiệp tại khu vực đô thị.

Tuy nhiên, qua rà soát nhận thấy việc ban hành Quyết định số 333/QĐ-XPHC đã hết thời hạn ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính, do đó Chủ tịch UBND thành phố ban hành Quyết định số 253/QĐ-HB ngày 02/10/2024 về huỷ bỏ quyết định số 333/QĐ-XPHC. Ngày 02/10/2024, Chủ tịch UBND thành phố R ban hành Quyết định số 254/QĐ- KPHQ về việc buộc bà T phải thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả: khôi phục lại tình trạng ban đầu của đất trước khi vi phạm, cụ thể: phá dỡ toàn bộ các công trình xây dựng nhà ở trên đất phi nông nghiệp đã chiếm tại khu vực đô thị với diện tích là 64m2. Như vậy, Biên bản vi phạm hành chính số 07/BB-VPHC lập ngày 03/11/2023, tính đến ngày 02/10/2024 là hết thời hạn ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính nên Chủ tịch UBND thành phố R căn cứ khoản 1 Điều 28 và khoản 2 Điều 65 Luật xử phạt vi phạm hành chính ra quyết định áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả đối với hành vi vi phạm của bà T là đúng quy định về trình tự, thủ tục.

Tuy nhiên, trong Quyết định số 254/QĐ-KPHQ, tại mục 3 và mục 5 Điều 1 không ghi địa điểm xảy ra vi phạm, địa điểm cần phải khắc phục hậu quả, không ghi các công trình đã xây dựng trên diện tích đã chiếm là có thiếu sót. Mặc dù có những sai sót như đã phân tích ở trên, nhưng về phía bà T thừa nhận đã xây dựng công trình nhà ở trên diện tích đất phi nông nghiệp tại khu vực đô thị (64m2) do Nhà nước quản lý mà không được sự cho phép; mặt khác, việc lập Biên bản vi phạm hành chính số 07/BB-VPHC có vi phạm về thời hạn (phát hiện vi phạm đầu tiên vào ngày 09/10/2024 nhưng đến ngày 03/11/2024 mới lập biên bản vi phạm), nhưng những vi phạm này không làm ảnh hưởng đến việc ban hành quyết định áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả do vi phạm hành chính gây ra, không làm thay đổi nội dung của quyết định.

Do đó, việc Chủ tịch UBND thành phố R ban hành Quyết định buộc thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả số 254/QĐ-KPHQ về hành vi vi phạm hành chính: chiếm đất phi nông nghiệp tại khu vực đô thị để xây dựng công trình nhà ở với diện tích 64m2, vi phạm quy định tại điểm a khoản 4, khoản 5 Điều 14 Nghị định số 91/2019/NĐ- CP ngày 19/11/2019 của Chính phủ đối với bà T là đúng thẩm quyền, trình tự, thủ tục ban hành quyết định quy định tại Điều 28, Điều 65 Luật Xử lý vi phạm hành chính và phù hợp với tính chất, hành vi vi phạm và biện pháp khắc phục hậu quả được quy định tại điểm a khoản 7 Điều 14 Nghị định số 91/2019/NĐ- CP của Chính phủ. [2.2.4]. Quyết định số 197/QĐ-CCXP ngày 30/7/2024 và Quyết định số 271/QĐ-CCXP ngày 18/10/2024: Sau khi ban hành các quyết định buộc thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả, Chủ tịch UBND thành phố R đã tổ chức triển khai giao quyết định cho bà T 11 theo quy định tại Điều 70 Luật Xử lý vi phạm hành chính nhưng đã hết thời hạn buộc thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả nêu trong Quyết định số 91/QĐ- KPHQ ngày 05/4/2024 và Quyết định số 254/QĐ-KPHQ ngày 02/10/2024, bà T vẫn chưa thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả, nên Chủ tịch UBND thành phố R ban hành Quyết định số 197/QĐ-CCXP ngày 30/7/2024 và Quyết định số 271/QĐ-CCXP ngày 18/10/2024 về cưỡng chế buộc thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả đối với bà T, là đúng quy định tại Điều 85, Điều 86 và Điều 87 Luật Xử lý vi phạm hành chính và Điều 33 Nghị định 166/2013/NĐ-CP ngày 12/11/2013 của Chính Phủ quy định về cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính. [2.2.5]. Quyết định giải quyết khiếu nại số 26/QĐ-UBND ngày 18/6/2024: Ngày 22/4/2024, UBND thành phố nhận được đơn khiếu nại của bà T khiếu nại Quyết định số 91/QĐ-KPHQ ngày 05/4/2024. Ngày 24/4/2024, UBND thành phố ban hành Thông báo số 173/TB- UBND về việc thụ lý giải quyết khiếu nại lần đầu. Qua kết quả xác minh cho thấy: Nguồn gốc thửa đất 250, tờ bản đồ số 13 (ngang 9m x dài 20m), địa chỉ kế số nhà D trước năm 2021 là của ông Ngô Văn H sử dụng. Đến tháng 5/2021, ông H bán cho bà T bằng giấy viết tay diện tích đất bờ là 12m, đất sông là 08m, hiện trạng trên đất có 01 căn nhà tạm diện tích ngang 6m x dài 20m. Thửa đất chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Tháng 01/2022, bà T tổ chức thi công xây dựng quán cà phê tại thửa đất nói trên. UBND thành phố đã ra Quyết định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực xây dựng đối với bà T (Quyết định số 06/QĐ-XPHC ngày 18/01/2022) do không có giấy phép xây dựng với số tiền 15 triệu đồng, hết thời hạn 60 ngày kể từ ngày lập biên bản vi phạm hành chính nếu bà T không xuất trình với người có thẩm quyền xử phạt giấy phép xây dựng thì áp dụng biện pháp buộc tháo dỡ công trình, phần công trình vi phạm theo quy định. Bà T đã chấp hành nộp phạt. Đến tháng 6/2023, gia đình bà T tháo dỡ nhà cũ bị xử phạt theo Quyết định số 06/QĐ-XPVPHC nêu trên và tiến hành thi công xây dựng mới nhà kiên cố trên hiện trạng nhà bị xử phạt. Đến chiều ngày 22/02/2024, UBND phường V đến tại vị trí công trình đang xây dựng của bà T tại kể số nhà D để tiến hành đo đạc như đã thông báo cho bà (theo Giấy mời số 34/GM- UBND ngày 21/02/2024), nhưng bà T vắng mặt, chỉ có mặt bà Lý Tuyết L và ông Mai Anh V1 (con bà T). Sau khi lập biên bản kiểm tra, đo đạc hiện trạng công trình xây dựng xong, đến 16 giờ 40 phút cùng ngày, UBND phường đã tiến hành lập Biên bản vi phạm hành số 01/BB- VPHC ngày 22/02/2024. Căn cứ Biên bản 01/BB-VPHC và Biên bản số 02/BB- XM ngày 02/4/2024 về việc xác minh tình tiết của vụ việc vi phạm hành chính, ngày 05/4/2024 Chủ tịch UBND thành phố R ban hành Quyết định số 91/QĐ- KPHQ về việc buộc bà T phá dỡ công trình, phần công trình xây dựng vi phạm có tổng diện tích 102,08m² là đúng quy định. 12 Bà T cho rằng biên bản vi phạm hành chính nêu trên được lập không đúng trình tự, thủ tục, không phù hợp về mặt thời gian, có dấu hiệu lập khống biên bản, nhưng thực tế việc lập biên bản kiểm tra, đo đạc diện tích công trình vi phạm được thực hiện tại nơi xảy ra vi phạm (kế số nhà D), thời gian và địa điểm lập biên bản vi phạm hành chính phù hợp với hành vi vi phạm diễn ra, người có thẩm quyền lập biên bản và người chứng kiến đúng quy định tại Điều 58 Luật Xử lý vi phạm hành chính nên yêu cầu hủy Quyết định số 91/QĐ-KPHQ của bà T là không có căn cứ. Mặt khác, tại thời điểm lập biên bản và ra quyết định buộc thực hiện biện pháp khắc phụ hậu quả, bà T không cung cấp được giấy phép xây dựng đối với công trình xây dựng tổng diện tích 102,08m² của bà. Sau khi tiến hành xác minh nội dung khiếu nại trên, ngày 13/6/2024 Chủ tịch UBND thành phố tổ chức đối thoại với người khiếu nại (do ông Mai Anh V1 đại diện ủy quyền khiếu nại) nhưng kết quả không thành, nên ngày 18/6/2024 Chủ tịch UBND thành phố ban hành Quyết định số 26/QĐ- UBND về việc giải quyết khiếu nại lần đầu của bà T, kết quả giải quyết giữ nguyên Quyết định số 91/QĐ-KPHQ ngày 05/4/2024 về buộc thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả, không thừa nhận nội dung khiếu nại của bà T.

Xét thấy, việc Chủ tịch UBND thành phố R ban hành Quyết định số 26/QĐ-CCXP ngày 18/6/2024 là đúng thẩm quyền giải quyết, trình tự, thủ tục giải quyết và hình thức văn bản được quy định tại Điều 18, Điều 27, Điều 29, Điều 30 và Điều 31 Luật Khiếu nại. Về nội dung giải quyết, bác khiếu nại của bà T là đúng quy định của pháp luật.

Từ những phân tích và nhận định nêu trên, Hội đồng xét xử phúc thẩm xét thấy không có căn cứ để chấp nhận yêu cầu kháng cáo của bà T.

[3]. Đề nghị Kiểm sát viên tại phiên tòa được chấp nhận.

[4]. Các quyết định khác của bản án hành chính sơ thẩm không bị kháng cáo, kháng nghị có hiệu lực pháp luật kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị.

[5]. Về án phí hành chính phúc thẩm: Do kháng cáo không được chấp nhận nên bà Trần Thị T phải chịu án phí hành chính phúc thẩm theo quy định.

Tuy nhiên, do bà T là người cao tuổi và có đơn xin miễn án phí nên được miễn án phí hành chính phúc thẩm.