Bản án 482/2026/DS-PTTranh chấp quyền sử dụng đất

, tại đơn khởi kiện của bà K yêu C1 ông Nguyễn Xuân T và bà Phùng Thị L giao trả diện tích đất 751,5m2. Tại phiên tòa sơ thẩm, đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn xác định chỉ yêu cầu đòi diện tích đất nằm trong giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của bà Phùng Thị L, xin rút một phần yêu cầu khởi kiện đối với phần đất không nằm trong giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của bà L. Qua đo đạc thực tế, phần đất không nằm trong giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của bà L có diện tích 146m2 gồm phần đất tiếp giáp quốc lộ A 100m2 và phần đất phía sau diện tích đất của bà L. Nguyên đơn tự nguyện chỉ yêu cầu ông T và bà L giao trả diện tích 605,5m2 thuộc thửa đất 710, 6 tờ bản đồ số 02 (theo biên bản thẩm định ngày 14/11/2017) đã được cấp Giấy chứng nhận cho bà Phùng Thị L.

Xét thấy, việc rút một phần yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn là hoàn toàn tự nguyện, không vi phạm điều cấm của luật và không trái đạo đức xã hội, đây là quyền quyết định và tự định đoạt của đương sự theo quy định tại Điều 5 Bộ luật Tố tụng dân sự nên được Tòa án cấp sơ thẩm chấp nhận, đình chỉ một phần yêu cầu khởi kiện của bà K đòi ông T, bà L phần đất diện tích 146m2 là có căn cứ.

[2]. Về nội dung: [2.1]. Xác định phần đất tranh chấp: Căn cứ Biên bản xem xét, thẩm định tại chỗ ngày 14/11/2017 (BL 84-86) và Mảnh trích đo địa chính ngày 14/11/2017 (BL 87) thể hiện đất tranh chấp giữa bà Phan Thị K và ông Nguyễn Xuân T, bà Phùng Thị L có diện tích là 751,5m² trong đó có 606,5m² thuộc thửa đất số 710, tờ bản đồ số 02, do bà Phùng Thị L đứng tên, phần còn lại thuộc thửa đất số 04, tờ bản đồ số 36 (theo bản đồ chính quy dự án 378) không có ai đăng ký kê khai trong sổ mục kê, đất tọa lạc tại khóm B, Phường A, thị xã G, tỉnh Bạc Liêu (nay là Khóm B, phường G, tỉnh Cà Mau), có vị trí và số đo như sau: - Hướng Đông giáp đất Nguyễn L1, Lê Thị Ú, cạnh dài 13,0m + 43,64m + 56,4m + 7,69m; - Hướng Tây giáp đất bà Phùng Thị L, cạnh dài 13,0m + 43,27m + 56,68m + 7,68m; - Hướng Nam giáp đất Nguyễn Văn M, cạnh dài 5,0m + 1,0m; - Hướng Bắc giáp Quốc lộ A, cạnh dài 7,0m + 1,0m. Hiện trạng trên đất có 03 cây chuối nhỏ, 01 cây so đũa và một lối đi ngang 01m, dài 121,3m, trên lối đi có đổ đal ngang 0,65m và dài 121,3m do vợ chồng ông Trương Văn C, bà Lê Thị P xây dựng. Theo biên bản khảo sát hiện trạng đất ngày 14/11/2017 (BL 87) và Công văn số 04/TNMT ngày 05/01/2018 xác định: phần đất tranh chấp 751,5m2 có diện tích đất tranh chấp phần (VI) và (VII) là 605,5m2 thuộc thửa đất 710, tờ bản đồ số 02 đã được cấp Giấy chứng nhận cho bà Phùng Thị L; đất tranh chấp phần (I) diện tích 100m2 (phần đường đi 13m2) và phần (VIII) diện tích 46,0m2 (phần đường đi 7,7m2) thuộc thửa số 4 tờ bản đồ 36 (bản đồ chính quy 378) không có ai đăng ký kê khai trong sổ mục kê. ((Phần (I) là hành lang lộ giới của Quốc lộ IA và phần (VIII) là phần đất liền kề phía sau phần đất 100m chạy dài của bà L). Tại phiên tòa sơ thẩm, đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn và đại diện theo ủy quyền của bị đơn thống nhất không sử dụng các số liệu theo Biên bản xem xét, thẩm định tại chỗ ngày 21/12/2022 và Mặt bằng hiện trạng khu đất đang tranh chấp ngày 17/7/2023, các đương sự thống nhất số đo và vị trí đất tranh chấp theo Biên bản xem xét, thẩm định tại chỗ ngày 14/11/2017 và Mảnh trích đo địa chính ngày 14/11/2017, yêu cầu Tòa án căn cứ số đo, vị trí theo kết quả này để giải quyết vụ án. 7 [2.2]. Xét nguồn gốc phần đất tranh chấp: Nguyên đơn bà K cho rằng toàn bộ diện tích đất tranh chấp có nguồn gốc của cha chồng bà K là cụ Lê Văn N1 cho vợ chồng bà K, sau đó chuyển nhượng quyền sử dụng đất cho ông Trần Văn P1 và ông P1 chuyển nhượng lại quyền sử dụng đất cho ông T và bà L. Bà K cho rằng chỉ chuyển nhượng cho ông P1 chiều ngang 20 mét, chiều dài 124 mét nên ông T, bà L đã lấn qua phần đất của bà K chiều ngang 08 mét. Bị đơn ông T và bà L xác định diện tích đất tranh chấp có nguồn gốc của bà Trần Thị K1, là mẹ ruột ông Trần Văn P1, ông T, bà L nhận chuyền nhượng của bà K1, hai bên có làm giấy tay và ông T đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ngày 01/8/1996, có chiều ngang 28m, chiều dài 129m (trong đó có 08m ngang đất tranh chấp). Do bà K là người khởi kiện nên theo quy định tại khoản 1 Điều 91 Bộ luật Tố tụng dân sự, bà K có nghĩa vụ chứng mình yêu cầu khởi kiện của bà là có căn cứ và hợp pháp, tuy nhiên bà K không xuất trình được chứng cứ chứng minh nguồn gốc phần đất tranh chấp. [2.3]. Xét quá trình sử dụng, kê khai, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng: Nguyên đơn bà K cho rằng đất tranh chấp có nguồn gốc của cụ Lê Văn N1 (cha chồng của bà K) đã bán cho ông Trần Văn P1 nhưng chỉ sang bán 20m ngang nhưng không có chứng cứ chứng minh. Bị đơn ông T và bà L khẳng định phần đất tranh chấp nằm trong tổng diện tích đất đã nhận chuyển nhượng từ bà Trần Thị K1.

Căn cứ vào Giấy sang nhượng đất thổ cư đề ngày 30/6/1990 có nội dung bà Trần Thị K1 (mẹ ông Trần Văn P1) chuyển nhượng cho ông T diện tích đất 3.280m2 (27m x 120m), văn bản này có một số nhân chứng ký tên chứng kiến và có chứng thực của trưởng ấp Nguyễn Chí H2, được chính quyền địa phương (ông Nguyễn L1 là Phó chủ tịch UBND thị trấn G giai đoạn năm 1990) xác nhận. Tòa án cấp sơ thẩm đã tiến hành xác minh ông Nguyễn Chí H2 (BL 364-365) và ông Nguyễn L1 (BL 362- 363), là những người trực tiếp ký xác nhận Giấy sang nhượng đất, các ông đều thống nhất trình bày việc ông T sang đất của bà K1 là sang hết toàn bộ đất tại vị trí các bên giao dịch chuyển nhượng, không còn phần đất nào của bên chuyển nhượng tại vị trí đất tranh chấp. Mặt khác, theo Bản đề nghị số 12 ngày 06/5/2016 của UBND phường A, thị xã G, tỉnh Bạc Liêu (Nay là UBND phường G, tỉnh Cà Mau) về việc tranh chấp quyền sử dụng diện tích đất ngang 08m thể hiện nội dung: “…con kênh thoát nước này là của nhà nước…tuy rằng nguồn gốc đất là của ông Lê Văn N1 nhưng đường thoát nước này là để sử dụng vào công cộng…”. Như vậy, chính bà K cũng thừa nhận toàn bộ diện tích đất tranh chấp là của cụ Lê Văn N1, không phải đất của bà K. Bà K cho rằng phần đất tranh chấp 08m ngang theo đo đạc thực tế ngày 14/11/2017 là 605,5m2 (theo đo đạc ngày 21/12/2022 là 726,6m2) là của cụ N1 8 cho vợ chồng bà K, tuy nhiên, bà K không cung cấp được Giấy CNQSD đất, sổ mục kê hay bất cứ tài liệu chứng cứ nào khác chứng minh đất tranh chấp thuộc quyền sử dụng hợp pháp của bà K. Tại phiên tòa sơ thẩm, đại diện hợp pháp của bà K thừa nhận cụ N1 chưa được cấp bất cứ giấy tờ gì chứng minh đất thuộc quyền sử dụng hợp pháp của cụ N1. Sau khi bà K được cụ N1 tặng cho đất như bà K trình bày thì bà K cũng không đi đăng ký kê khai để được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất theo quy định pháp luật. Đại diện theo ủy quyền của bà K cũng thừa nhận 08 mét ngang đang tranh chấp là con mương công cộng do Hợp tác xã đào làm đường sổ nước và có 01 mét ngang ông C, bà P sử dụng làm lối đi từ nhà ra đường lộ. Ông C thừa nhận được bà K cho 01 mét chiều ngang làm lối đi duy nhất từ nhà ra đường lộ. Mặt khác, ông C thừa nhận phần đất cặp lối đi có đường mương nước (cống xổ nước) của Nhà nước và phần đất này sau khi giải tán hợp tác xã thì Nhà nước đã đắp thành đất liền như hiện nay, bản thân ông không bồi đắp đường mương nước này mà chỉ bồi đắp, đắp đal đối với 01 mét đường đi.

Xét thấy, ý kiến của ông C phù hợp ý kiến của UBND phường A, thị xã G, tỉnh Bạc Liêu (Nay là UBND phường G, tỉnh Cà Mau) đất tranh chấp là kênh thoát nước công cộng, không thuộc quyền sử dụng hợp pháp của ông N1 hay bà K. Riêng đối với diện tích 100m2 (theo biên bản đo đạc năm 2022 là 106,8m2) thuộc ranh giải phóng mặt bằng; diện tích 46m2 (theo biên bản đo đạc năm 2022 là 62,9m2) thuộc quyền quản lý của ông Nguyễn Văn M và ông Đặng Hoàng S (không nằm trong giấy chứng nhận của ông T và bà L) và bà K không yêu cầu giải quyết đối với diện tích đất này nên Tòa án sơ thẩm không xem xét và không đưa ông Nguyễn Văn M, ông Đặng Hoàng S vào tham gia tố tụng do các đương sự không tranh chấp và không liên quan đến tài sản tranh chấp. Do vậy, không có căn cứ chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà K đòi ông T, bà L giao trả diện tích đất theo đo đạc thực tế ngày 14/11/2017 là 605,5m2 (theo đo đạc ngày 21/12/2022 là 726,6m2) thuộc giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của bà Phùng Thị L. [2.4]. Xét yêu cầu hủy các giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã cấp cho ông T, bà L đối với phần đất tranh chấp có chiều ngang 08 mét: Tại Bản tự khai của đại diện UBND thị xã G (BL 202) thừa nhận việc cấp giấy CN QSD đất cho ông Nguyễn Xuân T theo Quyết định số 486/QĐ-UB ngày 01/8/1996 có sơ xuất trong quá trình ghi chép, chiều ngang đất được cấp đúng là 28m, UBND thừa nhận việc cấp giấy khi trong hồ sơ không có hợp đồng chuyển nhượng là chưa đúng trình tự, thủ tục.

Tuy nhiên, ông T đã cung cấp được giấy tờ chứng minh việc sang nhượng đất có xác nhận của chính quyền địa phương. Mặt khác, ông T đã nhận chuyển nhượng đất và đã được cấp Giấy CN QSD đất đối với toàn bộ phần đất tranh chấp theo trình tự, thủ tục luật định. Sau khi được cấp giấy CNQSD đất, ông T đã chuyển nhượng QSD đất cho anh T1 và bà L, việc cấp Giấy CN QSD đất cho bà L đối với diện tích 606,5m2 thuộc thửa 710, tờ bản đồ số 02 đúng theo trình tự thủ tục tại thời điểm cấp.

Do đó, không có căn cứ chấp 9 nhận yêu cầu của bà K về việc yêu cầu hủy các Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của ông T, bà L liên quan đến diện tích đất tranh chấp. [2.5]. Xét yêu cầu phản tố của bà L yêu cầu bà K, ông Trương Văn C, bà Lê Thị P giao trả đường đi có diện tích 13m2 + 43,64m2 + 56,4m2 + 7,7m2 thuộc giấy CNQSD đất của bà L: Ông C, bà P trực tiếp sử dụng đường đi này từ năm 1981 và đổ đal cách nay khoảng 20 năm, các hộ dân đã sử dụng phần đất làm lối đi công cộng được địa phương xác định là đường đi công cộng trước khi cấp giấy chứng nhận cho ông T. Diện tích đất làm lối đi này đã có trước khi ông T và bà L được cấp giấy CNQSD đất và được sử dụng làm lối đi chung ra Quốc lộ A, không thuộc sở hữu của bà K, ông C và bà P nên không thể buộc những người này giao trả đất. Không có căn cứ chấp nhận yêu cầu phản tố của bà L buộc bà K, ông C, bà P giao trả diện tích đất 13m2 + 43,64m2 + 56,4m2 + 7,7m2. Phần diện tích đất 01m ngang là lối đi chung hình thành trước khi ông T được cấp giấy chứng nhận, sau đó ông C đổ dal trên lối đi này và có các hộ dân khác sử dụng chung. UBND huyện G ban hành Quyết định cấp giấy chứng nhận cho ông T nhưng không thẩm định, xác minh trên thực tế là không đúng. Hiện nay, ông T đã chuyển nhượng quyền sử dụng đất cho bà L, trong đó có diện tích đất là lối đi chung này nên cần hủy giấy CNQSD đất cấp cho ông T và cấp cho bà L đối với phần diện tích 43,64m2 + 56,4m2 như Tòa án cấp sơ thẩm giải quyết là phù hợp.

Từ những phân tích trên, Hội đồng xét xử xét thấy có căn cứ để chấp nhận yêu cầu kháng cáo của bà K.

[3]. Ý kiến của bị đơn được chấp nhận.

[4]. Đề nghị của Kiểm sát viên tại phiên tòa được chấp nhận.

[5]. Về án phí dân sự phúc thẩm: Do kháng cáo không được chấp nhận nên bà Phan Thị K phải chịu án phí dân sự phúc thẩm theo quy định.

Tuy nhiên, do bà K là người cao tuổi nên được miễn án phí dân sự phúc thẩm theo quy định.