Bản án 1102/2026/DS-PTTranh chấp hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất

[1] Về tố tụng: [1.1] Ngày 13/9/2024, nguyên đơn bà Hồ Thị T khởi kiện bị đơn ông Phạm Văn T1, bà Trần Thị X về việc "tranh chấp hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất" và được Tòa án thụ lý số 368/2024/TLST- DS ngày 07/10/2024. Ngày 13/3/2025, nguyên đơn Ngân hàng TMCP C1 khởi kiện bị đơn bị đơn ông Phạm Văn T1, bà Trần Thị X về việc "tranh chấp hợp đồng tín dụng" và được Tòa án thụ lý số 12/2025/TLST-KDTM ngày 27/3/2025. Ngày 20/5/2025, Chánh án Tòa án cấp sơ thẩm ban hành Quyết định số 01/2025/QĐST-DS ngày 20/5/2025 về việc nhập 02 vụ án trên đề giải quyết V t tụng theo quy định tại khoản h iều huộc vư bnế h 24 bải thố dổi đra tụng dân sự nhưng quá trình tố tụng Tòa án cấp sơ thẩm thay đổi địa vị tố tụng của nguyên đơn Ngân hàng TMCP C1 thành người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có yêu cầu độc lập là chưa đúng quy định tại Điều 68 của Bộ luật Tố tụng dân sự. 7 [1.2] Quá trình tố tụng tại cấp sơ thẩm, bị đơn ông Phạm Văn T1, bà Trần Thị X không có mặt, không có ý kiến bằng văn bản đối với yêu cầu khởi kiện của bà Hồ Thị T và Ngân hàng TMCP C1. Tại Biên bản xác minh ngày 26/11/2024 (có xác nhận của Công an xã H, thành phố B) thể hiện ông Phạm Văn T1, bà Trần Thị X đã chuyển hộ khẩu về tổ A, xã H nhưng thực tế ông T1, bà X không sinh sống tại địa phương, đi đâu, làm gì không rõ. Như vậy, "có căn cứ xác định việc niêm yêt công khai không đảm bảo người được câp, tông đạt, thông báo nhận được thông tin vé văn bản cần được cấp, tống đạt, thông báo", trong trường hợp này, Tòa án cấp sơ thâm phải áp dụng Điều 180 của Bộ luật Tố tụng dân sự đề Thông báo công khai trên phương tiện thông tin đại chúng cho ông T1, bà X biết các văn bản tố tụng của Tòa án. Tòa án cấp sơ thẩm không thực hiện Thông báo công khai trên phương tiện thông tin đại chúng mà thực hiện việc niêm yết là không đúng pháp luật. Sau khi xét xử vắng mặt bị đơn, ngày 10/12/2025 Tòa án cấp sơ thẩm niêm yết bản án sơ thẩm tại khu phố T, phường T và UBND phường T, Thành phố Hồ Chí Minh (nơi cư trú của bị đơn) (bút lục số 295ª, 296, 297); không niêm yết bản án sơ thâm tại nhà (nơi cư trú của bị đơn) của bị đơn ông T1, bà X.

[2] Về nội dung: Bà Nguyễn Thị T4 là người được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số CK 057310 ngày 03/8/2017, thửa đất số 15, tờ bản đồ số 11 (cũ 05), diện tích 40,1m' đất ở; tọa lạc tại phường B, Thành phố Hồ Chí Minh. Trên đât có nhà ở, bà T4 sinh sông cùng vợ chông bà T, ông Đ (bà T là con gái bà T4). Ngày 23/11/2020, bà T4 có ký hợp đông chuyên nhượng cho ông T1, bà X quyên sử dụng 40,1m2 đất ở nêu trên; ông T1, bà X đã hoàn thành việc đăng ký sang tên vào ngày 30/8/2023. Ngày 03/11/2023, bà T4 chết; ngày 13/9/2024, người thừa kế duy nhất ở hàng thứ nhất của bà T4 là bà T khởi kiện ông T1, bà X yêu cầu hủy hợp đồng chuyển nhượng giữa bà T4 và ông T1, bà X và đưa ra nguồn chứng cứ duy nhất là file ghi âm mà bà T xác định là giọng nói của bà X trao đổi với bà T, trong đó chỉ có giọng nói bà T là bà T4 vay bà X 120.000.000 đồng, giọng nói bà X xác định có vay tiền nhưng không xác định vay bao nhiêu. Quá trình tố tụng, ông T1 và bà X không có mặt. Như đã phân tích ở mục

[1] thì việc niêm yết tống đạt các văn bản tố tụng cho ông T1, bà X không đảm bảo ông T1, bà X nhận được các văn bản tố tụng của Tòa án. Tòa án cấp sơ thẩm căn cứ vào nguồn chứng cứ duy nhất là file ghi âm do bà T giao nộp đến xét xử vụ án là chưa có căn cứ vững chắc. Ngân hàng TMCP C1 kháng cáo bản án sơ thẩm và cung cấp "Hợp đồng thuê nhà ngày 23/11/2020" giữa bà X và vợ chồng ông Đ, bà T; đây là tình tiết mới chưa được làm rõ tại cấp sơ thẩm về việc vợ chồng bà T, ông Đ 8 có thuê lại nhà của ông T1, bà X hay không? Mỗi tháng trả tiền thuê bao nhiêu? Chứng từ và phương thức trả tiền thuê?. Cần phải làm rõ và đánh giá "Hợp đồng thuê nhà" có đúng thực chất là bà T, ông Đ đã thỏa thuận xác lập hợp đông thuê lại nhà của ông T1, bà X hay không mới đảm bảo việc giải quyết đúng đắn vụ án. Để đảm bảo việc xem xét và đánh giá chứng cứ ở hai cấp xét xử như quy định tại Điều 17 của Bộ luật Tố tụng dân sự, cần tuyên hủy bản án sơ thẩm, giao hồ sơ về cho Tòa án cấp sơ thẩm giải quyết lại vụ án theo đúng quy định của pháp luật.

[3]

Từ những phân tích trên, kháng cáo của Ngân hàng TMCP C1 là có căn cứ chấp nhận.

[4] Ý kiến của đại diện Viện Kiểm sát nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh về việc hủy bản án sơ thẩm là phù hợp.

[5] Về án phí dân sự phúc thẩm: Do hủy bản án sơ thẩm nên người kháng cáo không phải chịu