Bản án 140/2026/HS-STBản án 140/2026/HS-ST

Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu trong hồ sơ vụ án đã được tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định như sau: 4

[1] Về hành vi, quyết định tố tụng của Cơ quan cảnh sát điều tra Công an tỉnh L, Điều tra viên, Viện kiểm sát nhân dân khu vực 3 – Lai Châu, Kiểm sát viên trong quá trình điều tra, truy tố đã thực hiện đúng về thẩm quyền, trình tự, thủ tục quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự. Quá trình chuẩn bị xét xử và tại phiên tòa, những người tham gia tố tụng không có ý kiến hoặc khiếu nại về hành vi, quyết định tố tụng của cơ quan tiến hành tố tụng, người có thẩm quyền tiến hành tố tụng.

Do đó, các hành vi, quyết định tố tụng của cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng, người tham gia tố tụng đã thực hiện đều hợp pháp. Người bào chữa đã thực hiện đúng quyền và nghĩa vụ được quy định tại Bộ luật Tố tụng hình sự.

[2] Về tính chất mức độ nguy hiểm cho xã hội của hành vi phạm tội: Xét lời khai nhận tội của bị cáo tại phiên tòa là phù hợp với nội dung vụ án, phù hợp với các tài liệu chứng cứ khác có trong hồ sơ vụ án đã được thu thập hợp pháp. Như vậy, có đủ cơ sở để xác định: Tối ngày 08/01/2026, tại bản M, xã P, tỉnh Lai Châu, các bị cáo Phàn Láo S và Phùng Sần T đã cùng nhau thực hiện hành vi vận chuyển 15,53 kg pháo nổ (Là hàng cấm) từ hàng rào biên giới Trung Quốc về Việt Nam, mục đích để hưởng tiền công 500.000 đồng/người. Đến hồi 20 giờ 30 phút cùng ngày, khi S đang trực tiếp vận chuyển pháo nổ trên đường tuần tra biên giới thuộc mốc 67(2), bản M, xã P thì bị Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh L bắt quả tang. Các bị cáo là người có đủ năng lực chịu trách nhiệm hình sự. Khi thực hiện hành vi phạm tội, các bị cáo nhận thức được việc pháo nổ là mặt hàng Nhà nước cấm kinh doanh, vận chuyển, sử dụng nhưng vì hám lời mà các bị cáo vẫn thực hiện việc vận chuyển pháo nổ từ hàng rào biên giới về Việt Nam. Khối lượng pháo nổ thu giữ nằm trong khoảng từ 06 kg đến dưới 40 kg được quy định tại Điều 191 Bộ luật Hình sự. Xét về hành vi và khối lượng pháo nổ mà các bị cáo đã cùng thực hiện vận chuyển thì đã đủ yếu tố cấu thành tội ‘Vận chuyển hàng cấm’. Do vậy, quan điểm đề nghị về tội danh và mức hình phạt đối với các bị cáo của vị đại diện Viện kiểm sát tại phiên tòa là có căn cứ, đúng pháp luật nên Hội đồng xét xử chấp nhận. Đối với quan điểm bào chữa của người bào chữa không mâu thuẫn với quan điểm luận tội của đại diện Viện kiểm sát, Hội đồng xét xử sẽ xem xét đến nhân thân, trình độ, hoàn cảnh, điều kiện, vai trò của từng bị cáo để giảm nhẹ một phần trách nhiệm hình sự cho các bị cáo. 5

[3] Về nhân thân và các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự đối với các bị cáo: Về nhân thân: Bị cáo Phùng Sần T chưa có tiền án, tiền sự gì. Bị cáo Phàn Láo S có nhân thân xấu, cụ thể tại bản án số 45/2024/HS-ST ngày 19/01/2024 của Tòa án nhân dân huyện Phong Thổ, tỉnh Lai Châu, áp dụng điểm c khoản 1 Điều 249, điểm s khoản 1, 2 Điều 51 Bộ luật Hình sự xử phạt Phàn Láo San 01 năm 08 tháng tù về tội “Tàng trữ trái phép chất ma túy”. Bị cáo chấp hành xong án phạt tù ngày 12/5/2025, đến nay chưa được xóa án tích đối với bản án trên. Về tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự: Trong quá trình điều tra cũng như tại phiên tòa các bị cáo thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải về hành vi phạm tội của mình, các bị cáo là người đồng bào dân tộc thiểu số, sống ở vùng có điều kiện kinh tế, xã hội đặc biệt khó khăn, trình độ học vấn thấp nên nhận thức pháp luật còn hạn chế, quá trình điều tra bị cáo Phùng Sần T đã tự nguyện ra đầu thú. Do vậy, các bị cáo được hưởng các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự quy định tại điểm s khoản 1, khoản 2 Điều 51 Bộ luật Hình sự. Về tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự đối với bị cáo: Bị cáo Phàn Láo S phải chịu tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự quy định tại điểm h khoản 1 Điều 52 Bộ luật Hình sự với tình tiết là: Tái phạm. Bị cáo Phùng Sần T không phải chịu tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự nào. Từ những căn cứ nêu trên, Hội đồng xét xử nhận thấy cần thiết phải tiếp tục cách ly các bị cáo khỏi đời sống xã hội một thời gian nhất định để đảm bảo tính răn đe giáo dục đối với các bị cáo và công tác đấu tranh, giáo dục, phòng ngừa tội phạm nói chung.

[4] Xét vai trò của các bị cáo: Đây là vụ án đồng phạm giản đơn, các bị cáo đều được thuê để vận chuyển pháo nổ để lấy tiền công. Bị cáo Phàn Láo S cùng người đàn ông dân tộc Dao trực tiếp sang khu vực hàng rào biên giới để vận chuyển pháo nổ về Việt Nam, bị cáo Tâu đứng ở đường bê tông để cảnh giới cho S và người đàn ông dân tộc Dao đi xuống bờ suối biên giới Việt Nam rồi lội qua suối biên giới vận chuyển pháo nổ về Việt Nam và dắt chiếc xe mô tô của người đàn ông dân tộc Dao xuống gần bờ suối biên giới để khi người đàn ông dân tộc Dao cùng S lấy được pháo nổ sẽ dùng xe mô tô để vận chuyển pháo. Xét vai trò của các bị cáo trong vụ án thấy rằng vai trò của bị cáo S nhiều hơn vai trò của bị cáo T, bị cáo S trực tiếp thực hiện hành vi phạm tội còn bị cáo T có vai trò không đáng kể 6 trong vụ án do vậy khi quyết định hình phạt cần có hình phạt tương xứng với hành vi phạm tội của từng bị cáo. Xét thấy bị cáo Phùng Sần T phạm tội lần đầu và là người giúp sức trong vụ án đồng phạm nhưng có vai trò không đáng kể nên áp dụng khoản 2 Điều 54 Bộ luật Hình sự để xử phạt bị cáo dưới mức thấp nhất của khung hình phạt được áp dụng cũng đủ để cải tạo, giáo dục bị cáo T thành công dân tốt.

[5] Về hình phạt bổ sung: Theo quy định tại khoản 4 Điều 191 Bộ luật Hình sự, các bị cáo có thể bị áp dụng hình phạt bổ sung là phạt tiền, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định nhưng xét thấy bị cáo nghề nghiệp tự do, thu nhập không ổn định, không có chức vụ, không có nghề nghiệp, công việc ổn định nên không áp dụng hình phạt bổ sung đối với các bị cáo.

[6] Về xử lý vật chứng: Đối với 15,53 kg pháo nổ thu giữ của Phàn Láo S và Phùng Sần T, Cơ quan điều tra đã gửi toàn bộ giám định (không hoàn lại mẫu vật). Đối với chiếc xe mô tô biển kiểm soát 25B1-091.67 (tạm giữ của Phùng Chin D). Xét thấy không ảnh hưởng đến việc xử lý vụ án và thi hành án. Ngày 10/3/2026, Cơ quan điều tra đã ra quyết định xử lý vật chứng, trả lại chiếc xe mô tô cho D là hợp pháp. Vật chứng còn lại gồm: Đối với 01 quần đùi thu giữ của bị cáo Phàn Láo S và 01 điện thoại di động nhãn hiệu ViVo thu giữ của bị cáo T đây là các vật không liên quan đến hành vi phạm tội nên căn cứ điểm a khoản 3 Điều 106 Bộ luật Tố tụng hình sự để trả lại cho các bị cáo. Đối với 01 điện thoại di động nhãn hiệu ViVo thu giữ của bị cáo S, xét thấy đây là vật chứng bị cáo dùng vào việc soi đèn pin lội qua suối biên giới nên căn cứ điểm a khoản 1 Điều 47 Bộ luật Hình sự và điểm a khoản 2 Điều 106 Bộ luật Tố tụng hình sự để tịch thu sung quỹ Nhà nước. Đối với 02 bao tải màu vàng, 02 túi nilon màu đen và 01 thùng cát tông màu đỏ (là công cụ bọc, đựng pháo nổ), đây là các công cụ, phương tiện dùng vào việc phạm tội và là vật không có giá trị sử dụng nên căn cứ điểm a khoản 1 Điều 47 Bộ luật Hình sự và các điểm a, c khoản 2 Điều 106 Bộ luật Tố tụng hình sự để tịch thu, tiêu hủy. Đối với 01 xe mô tô biển kiểm soát 21C1-189.76 hiện tại chưa xác định được chủ sở hữu, người quản lý hợp pháp nên cần tiếp tục thông báo tìm kiếm chủ sở hữu trên phương tiện thông tin đại chúng, tạm giao cho cơ quan thi hành án dân sự 7 tiếp tục bảo quản, nếu hết thời hạn 01 năm kể từ ngày thông báo theo quy định mà không xác định được chủ sở hữu hoặc người quản lý hợp pháp thì sung quỹ Nhà nước.

[7] Những vấn đề liên quan: Đối với người đàn ông thuê Phàn Láo S, Phùng Sần T vận chuyển pháo nổ (đã bỏ chạy thoát khi bắt quả tang S), S và T không biết nhân thân, lai lịch. Cơ quan điều tra xác minh chiếc xe mô tô biển kiểm soát 21C-189.76 thu giữ khi bắt quả tang; xác định chiếc xe do Trần Văn N, sinh năm 1993, trú tại thôn Q, xã K, tỉnh Lào Cai đứng tên trên đăng ký; lấy lời khai Năm khai đã bán chiếc xe trước đó nhiều năm và không biết ai đang chiếm hữu, sử dụng chiếc xe. Cơ quan điều tra tiếp tục xác minh làm rõ người đàn ông trên, khi nào có căn cứ sẽ xử lý sau. Đối với Phùng Chin D là chủ sở hữu chiếc xe mô tô biển kiểm soát 25B1- 091.67, quá trình điều tra xác định D không biết Phùng Sần T sử dụng chiếc xe mô tô làm phương tiện phạm tội nên D không phải đồng phạm trong vụ án.

[8] Về án phí: Các bị cáo là người đồng bào dân tộc thiểu số, sinh sống ở vùng có điều kiện kinh tế, xã hội đặc biệt khó khăn, tại phiên tòa các bị cáo đều xin được miễn án phí hình sự sơ thẩm nên căn cứ điểm đ khoản 1 Điều 12, khoản 6 Điều 15 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30-12-2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án để miễn án phí hình sự sơ thẩm cho các bị cáo.