Bản án 977/2026/DS-PTTranh chấp quyền sử dụng đất

[1] Về tố tụng: Sau khi xét xử sơ thẩm, ngày 03/10/2025 nguyên đơn ông Nguyễn Thanh S có đơn kháng cáo bản án sơ thẩm, việc kháng cáo vẫn trong thời hạn quy định, đơn kháng cáo có nội dung, hình thức phù hợp với quy định tại Điều 273, Điều 276 Bộ luật Tố tụng dân sự nên đủ điều kiện để thụ lý, xét xử theo thủ tục phúc thẩm.

[2] Về nội dung kháng cáo: Ông Nguyễn Thanh S kháng cáo yêu cầu sửa bản án sơ thẩm, chấp nhận yêu cầu đòi lại diện tích 10.424,6m² đất thuộc một phần thửa đất số 368, tờ bản đồ số 17 tại xã T, với căn cứ cho rằng diện tích đất này thuộc quyền sử dụng hợp pháp của hộ ông theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số 01214/QSDĐ-TU do UBND huyện T cấp ngày 29/5/2001.Tuy nhiên, các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ và được thẩm tra công khai tại phiên tòa cho thấy: Tại thời điểm cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho hộ ông S năm 2001, việc xét cấp được thực hiện theo phương thức cấp đại trà, không đo đạc thực tế ngoài thực địa, không xác định ranh giới sử dụng đất và không lấy ý kiến của các chủ sử dụng đất liền kề. Nội dung này được xác nhận thống nhất tại Công văn số 2781/UBND-NC ngày 25/10/2018 của UBND huyện B, Công văn số 631/UBND-ĐC ngày 13/11/2018 của UBND xã T và Biên bản xác minh ngày 16/7/2019 của Tòa án. Các tài liệu nêu trên đồng thời xác định diện tích đất đang tranh chấp có nguồn gốc do ông Trần Văn T4 khai phá, quản lý, sử dụng từ năm 1979; sau khi ông T4 chết thì các đồng thừa kế tiếp tục quản lý, sử dụng ổn định cho đến nay. Việc thửa đất số 368 được cấp cho hộ ông S bao gồm cả phần diện tích đất do gia đình ông T4 sử dụng là hậu quả của sai sót trong quá trình lập hồ sơ địa chính và cấp giấy chứng nhận. Mặt khác, kết quả xem xét, thẩm định tại chỗ và M1 trích lục địa chính số 86-2018 thể hiện toàn bộ diện tích 10.424,6m² đang do gia đình bị đơn trực tiếp quản lý, sử dụng và trồng tràm liên tục; nguyên đơn không quản lý, sử dụng thực tế đối với diện tích đất này. Đối với lập luận của nguyên đơn cho rằng đất tranh chấp do ông khai hoang từ năm 1996, sau đó bị gia đình ông T4 lấn chiếm từ năm 2005, Hội đồng xét xử thấy rằng nguyên đơn không xuất trình được tài liệu, chứng cứ hợp pháp nào chứng minh quá trình trực tiếp quản lý, sử dụng thực tế đối với diện tích đất tranh chấp. Các tài liệu do nguyên đơn giao nộp gồm Hợp đồng số 13/HĐ.96 ngày 26/8/1996, Biên bản nghiệm thu, Biên bản thanh lý hợp đồng và Biên bản kiểm tra thực địa đều thể hiện quan hệ pháp lý giữa UBND xã T với đơn vị thi công cày ủi đất; không có nội dung nào thể hiện Nhà nước giao diện tích đất tranh chấp cho cá nhân ông S hoặc xác lập quyền sử dụng đất của ông đối với phần đất đang tranh chấp. 9 Đồng thời, nguyên đơn cũng không cung cấp được tài liệu chứng minh việc đã thanh toán chi phí cày ủi thay cho Nhà nước hoặc được cơ quan có thẩm quyền cam kết giao đất tương ứng với diện tích đã cày ủi như trình bày của mình. Đối với lời khai cho rằng ông T4 và ông T từng hứa trả đất sau khi thu hoạch tràm, đây chỉ là lời trình bày một phía của nguyên đơn. Bị đơn không thừa nhận nội dung này và nguyên đơn không xuất trình được chứng cứ chứng minh sự tồn tại của thỏa thuận. Hơn nữa, việc chuyển giao, điều chỉnh ranh giới hoặc xác lập quyền sử dụng đất là giao dịch liên quan đến bất động sản, phải được xác lập theo quy định của pháp luật. Việc viện dẫn một thỏa thuận miệng không được chứng minh bằng tài liệu, chứng cứ hợp pháp không đủ căn cứ làm phát sinh quyền, nghĩa vụ pháp lý giữa các bên.

Từ những phân tích nêu trên, có đủ căn cứ xác định: Gia đình bị đơn là người khai phá, quản lý và sử dụng thực tế diện tích đất tranh chấp trong thời gian dài, liên tục, công khai. Việc hộ ông S được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất năm 2001 đối với phần diện tích 10.424,6m² đang tranh chấp là do sai sót trong quá trình cấp giấy chứng nhận và nguyên đơn không chứng minh được việc quản lý, sử dụng thực tế hoặc nguồn gốc hợp pháp của diện tích đất tranh chấp.

Do đó, Tòa án cấp sơ thẩm không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn và chấp nhận yêu cầu phản tố của bị đơn là có căn cứ, phù hợp với tài liệu chứng cứ có trong hồ sơ và quy định của pháp luật.

[3] Về ý keiens của các đương sự tại phiên tòa phúc thẩm: Tại phiên tòa phúc thẩm, mặc dù kháng cáo của nguyên đơn không có căn cứ để được chấp nhận, nhưng nhằm chấm dứt tranh chấp kéo dài, ổn định tình hình quản lý, sử dụng đất và bảo đảm quyền lợi của các bên. Các bị đơn đồng ý giao cho nguyên đơn phần diện tích đất 405m² (ranh giới thửa đất được xác định từ điểm 8, điểm 9 dời vào trong một phần thửa đất 368 hướng từ Đông sang T) có chiều ngang 02m và chiều dài 207,82m (hết đất), tờ bản đồ số 17, đất tọa lạc tại xã T, Thành phố Hồ Chí Minh, được xác định theo Mảnh trích lục địa chính có đo đạc chỉnh lý số 86-2018 ngày 17/5/2018 của Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai huyện B. Đối với tài sản trên đất là cây tràm do ông Trần Văn T trồng, các bên thống nhất ông S phải bồi hoàn giá trị của 560 cây tràm theo kết quả định giá đã được Hội đồng định giá xác định tại biên bản định giá tài sản ngày 21/10/2024 là 9.000 đồng/cây x 560 cây = 5.040.000 đồng cho phía bị đơn. Đối với diện tích đất còn lại 8.067,2m² (gồm 8.049,8m² và 17,4m²) thuộc một phần thửa đất số 368, các bên thống nhất thuộc quyền sử dụng của ông Trần Văn T, bà Hồ Thị H, bà Trần Thị Kim L, ông Trần Văn H1, ông Trần Văn K, ông Trần Văn S1, ông Trần Văn H2, bà Trần Thị Kim T1, ông Trần Văn S2 và ông Trần Văn L1. Các bên cam kết không tiếp tục khiếu nại, tranh chấp đối với phần diện tích đất đã được xác định và tự nguyện thực hiện các thủ tục đăng ký, kê khai quyền sử dụng đất theo quy định của pháp luật. 10

Xét thấy, ý kiến của bị đơn là tự nguyện, không bị ép buộc, không trái quy định của pháp luật, không vi phạm đạo đức xã hội và không làm ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp của người thứ ba nên cần được ghi nhận theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự.

Do đó, Hội đồng xét xử phúc thẩm sửa bản án dân sự sơ thẩm và ghi nhận ý kiến của bị đơn.

[4] Đối với án phí dân sự sơ thẩm: Đương sự phải chịu án phí dân sự sơ thẩm như trường hợp vụ án có giá ngạch đối với phần giá trị mà mình được hưởng. Tại Phiếu yêu cầu xác minh ngày 08/9/2025 của Tòa án, đại diện Thi hành án dân sự Thành phố Hồ Chí Minh cung cấp thông tin về việc thi hành Bản án dân sự sơ thẩm số 02/2019/DS-ST ngày 26/02/2019 của TAND huyện Bắc Tân Uyên, Bản án số 186/2019/DS-PT ngày 14/8/2019 của TAND tỉnh Bình Dương và Quyết định giám đốc thẩm số 73/2021/DS-GĐT ngày 17/3/2021 của TAND cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh như sau: Đã hoàn trả cho ông T 15.843.435 đồng theo Phiếu chi số PC88.21 ngày 31/12/2020. Khoản tiền 14.450.000 đồng ông S2 phải chịu đã bị đình chỉ thi hành do có Quyết định giám đốc thẩm. Ông Nguyễn Thanh S được công nhận diện tích đất 405m2 x 220.000 đồng/m2 trị giá 89.100.000 đồng, nên phải chịu án phí dân sự sơ thẩm là 4.455.000 đồng. Phía bị đơn, các ông bà Trần Văn T, bà Hồ Thị H, bà Trần Thị Kim L, ông Trần Văn H1, ông Trần Văn K, ông Trần Văn S1, ông Trần Văn H2, bà Trần Thị Kim T1, ông Trần Văn S2, ông Trần Văn L1 được công nhận diện tích 8.067,2m2 x 220.000 đồng/m2 có giá trị 1.774.784.000 đồng nên phải chịu mức án phí dân sự sơ thẩm là 65.243.520 đồng.

[5] Chi phí định giá sau khi Tòa án thụ lý giải quyết vụ án ngày 14/5/2021 là 2.000.000 (hai triệu) đồng. Ông Nguyễn Thanh S phải chịu và đã nộp xong.

[6] Ý kiến của đại diện Viện kiểm sát nhân dân về việc giải quyết vụ án là phù hợp quy định pháp luật.

[7] Về án phí dân sự phúc thẩm: Do các đương sự thỏa thuận được với nhau tại phiên tòa phúc thẩm nên căn cứ theo quy định tại khoản 5 Điều 29 của Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án thì đương sự kháng cáo là nguyên đơn ông Nguyễn Thanh S phải chịu toàn bộ án phí dân sự phúc thẩm. Đối với số tiền 300.000 đồng tạm ứng án phí dân sự phúc thẩm đã nộp tại Biên lai thu tạm ứng án phí, lệ phí Tòa án số 0030477 ngày 14/3/2019, cần trả lại cho nguyên đơn ông Nguyễn Thanh S.