Bản án 1132/2026/DS-PTTranh chấp quyền sử dụng đất

[1] Về tố tụng: [1.1] Sau khi xét xử sơ thẩm, ngày 02/01/2026 bị đơn bà Trần Thị T1 kháng cáo toàn bộ bản án sơ thẩm, việc kháng cáo vẫn trong thời hạn quy định, đơn kháng cáo có nội dung, hình thức phù hợp với quy định tại Điều 273, Điều 276 Bộ luật Tố tụng dân sự nên đủ điều kiện để thụ lý, xét xử theo thủ tục phúc thẩm. [1.2] Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan vắng mặt, căn cứ khoản 2 Điều 296 Bộ luật Tố tụng dân sự, Tòa án tiến hành xét xử vắng mặt họ. [1.3] Tại phiên tòa phúc thẩm, đại diện theo ủy quyền của bị đơn thay đổi nội dung kháng cáo từ yêu cầu sửa bản án sơ thẩm sang yêu cầu hủy toàn bộ bản án sơ thẩm với lý do cho rằng Tòa án cấp sơ thẩm có vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng do chưa đưa ông Trần Quốc Đ, ông Nguyễn Minh C, Văn phòng C1 8 (là cơ quan công chứng Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất ngay 14/12/2023 giữa bên chuyển nhượng là bà Trần Thị T1 và bên nhận chuyển nhượng là ông Trần Quốc Đ) tham gia tố tụng với tư cách người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan. Xét kháng cáo của nguyên đơn: [1.3.1] Đối với yêu cầu cho rằng phải đưa ông Trần Quốc Đ tham gia tố tụng: Tại phiên tòa phúc thẩm, đại diện bị đơn xác nhận giữa bà Trần Thị T1 và ông Trần Quốc Đ chỉ phát sinh việc ký kết hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất nhưng hợp đồng này đã bị hủy theo Văn bản thỏa thuận hủy bỏ Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất ngày ngày 17/12/2025 tại Văn phòng C1; quyền sử dụng đất hiện nay vẫn đứng tên bà Trần Thị T1 trên Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Như vậy, tại thời điểm Tòa án giải quyết vụ án, ông Trần Quốc Đ và Văn phòng C1 không phải là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan theo quy định tại Điều 73 của Bộ luật Tố tụng dân sự. Mọi tranh chấp (nếu có) giữa bà T1 và ông Đ phát sinh từ giao dịch chuyển nhượng quyền sử dụng đất là quan hệ pháp luật độc lập khác, không thuộc phạm vi giải quyết của vụ án này.

Do đó, việc Tòa án cấp sơ thẩm không đưa ông Trần Quốc Đ tham gia tố tụng là phù hợp quy định tại Điều 68 Bộ luật Tố tụng dân sự. [1.3.2] Đối với nội dung cho rằng Tòa án cấp sơ thẩm không đưa ông Nguyễn Minh C tham gia tố tụng: Tại phiên tòa phúc thẩm, đại diện bị đơn mới xuất trình bản photocopy (hình ảnh được sao chụp) giấy chứng nhận kết hôn và cho rằng bà T1 và ông C là vợ chồng và yêu cầu đưa ông C vào tham gia tố tụng với tư cách người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan.

Tuy nhiên, Hội đồng xét xử xét thấy, trong vụ án này tranh chấp phát sinh là tranh chấp quyền sử dụng đất và yêu cầu trả lại phần diện tích đất bị lấn chiếm. Thửa đất số 134 hiện đứng tên riêng bà Trần Thị T1; trong suốt quá trình giải quyết vụ án tại cấp sơ thẩm và cấp phúc thẩm lần thứ nhất, bị đơn không cung cấp tài liệu chứng minh ông C có quyền, nghĩa vụ liên quan trực tiếp đối với diện tích đất đang tranh chấp; ông C cũng không có văn bản yêu cầu tham gia tố tụng hoặc có ý kiến cho rằng quyền, lợi ích hợp pháp của mình bị ảnh hưởng bởi việc giải quyết vụ án.

Do đó, việc không đưa ông C tham gia tố tụng không làm ảnh hưởng đến việc giải quyết khách quan vụ án. [1.3.3] Đối với nội dung cho rằng Tòa án cấp sơ thẩm chưa thụ lý đầy đủ yêu cầu phản tố của bị đơn: Tại phiên tòa, đại diện bị đơn cho rằng ngoài phần diện tích ký hiệu D, E, bị đơn còn yêu cầu phản tố đối với phần diện tích ký hiệu F, G với tổng diện tích phản tố là 20,2m² (theo Bản đồ phục vụ giải quyết tranh chấp quyền sử dụng đất ngày 08/8/2025 do Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai thành phố T thực hiện) mà Tòa án cấp sơ thẩm chưa xem xét thụ lý đầy đủ. Hội đồng xét xử xét thấy, hồ sơ vụ án thể hiện, tại Đơn phản tố của bà Trần Thị T1 ngày 13/10/2025 chỉ yêu cầu ông Nguyễn Hữu T và bà Đỗ Thị L trả lại 9 diện tích 5,8m² thuộc phần ký hiệu D, E theo Bản đồ phục vụ giải quyết tranh chấp. Bị đơn không xuất trình được tài liệu, chứng cứ chứng minh đã nộp đơn phản tố đối với phần diện tích ký hiệu F, G hoặc đã nộp tiền tạm ứng án phí đối với yêu cầu phản tố này theo quy định pháp luật. Mặt khác, các phần diện tích ký hiệu F, G đã nằm trong phạm vi diện tích tranh chấp 14,4m² theo yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn và đã được Tòa án cấp sơ thẩm xem xét, giải quyết đầy đủ.

Vì vậy, việc cho rằng Tòa án cấp sơ thẩm bỏ sót yêu cầu phản tố là không có căn cứ.

[2] Về nội dung vụ án: Ông Nguyễn Hữu T và bà Đỗ Thị L là người sử dụng hợp pháp các thửa đất số 1927 và 1928, tờ bản đồ số 173 theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất được cơ quan có thẩm quyền cấp hợp pháp. Kết quả đo đạc, lập bản đồ phục vụ giải quyết tranh chấp ngày 08/8/2025 xác định bà Trần Thị T1 đang sử dụng chồng lấn diện tích 7,2m² thuộc thửa đất số 1927 và 7,2m² thuộc thửa đất số 1928 của ông T, bà L; tổng diện tích chồng lấn là 14,4m². Tại phiên tòa phúc thẩm, bị đơn không cung cấp được tài liệu, chứng cứ mới nào chứng minh kết quả đo đạc nêu trên là không chính xác hoặc chứng minh phần diện tích tranh chấp thuộc quyền sử dụng hợp pháp của bà T1. Ngược lại, bị đơn vẫn thừa nhận trên phần diện tích tranh chấp hiện có tường xây và nhà vệ sinh do bà T1 xây dựng. Việc bị đơn cho rằng phần đất tranh chấp thuộc quyền sử dụng của bị đơn dựa trên hiện trạng sử dụng là bờ bao cũ nhưng không có tài liệu địa chính, hồ sơ kỹ thuật hoặc văn bản xác lập ranh giới được các chủ sử dụng đất liền kề thừa nhận.

Do đó, không có cơ sở pháp lý để chấp nhận yêu cầu kháng cáo của bị đơn.

[3] Hội đồng xét xử xét thấy, Tòa án cấp sơ thẩm đã thu thập chứng cứ đầy đủ, đánh giá khách quan, toàn diện các tài liệu có trong hồ sơ; việc xác định quan hệ pháp luật tranh chấp, tư cách tham gia tố tụng của các đương sự và áp dụng pháp luật là đúng quy định.

Do đó, không có căn cứ chấp nhận yêu cầu kháng cáo của bị đơn.

[4] Tại phiên tòa phúc thẩm ngày 03/6/2026, giữa ông Nguyễn Hữu T, bà Đỗ Thị L và bà Trần Thị T1 đã tự nguyện thỏa thuận được với nhau về việc giải quyết yêu cầu khởi kiện của của nguyên đơn. Theo đó, ông Nguyễn Hữu T và bà Đỗ Thị L đồng ý giao cho bà Trần Thị T1 diện tích 14,4m² đất trồng cây lâu năm, gồm: 7,2m² thuộc thửa đất số 1927, tờ bản đồ số 173, tọa lạc tại khu phố A, phường A, Thành phố Hồ Chí Minh theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số phát hành CH170392, số vào sổ cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số CS12540 do Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh B cấp ngày 24/10/2017 cho ông Nguyễn Hữu T; và 7,2m² thuộc thửa đất số 1928, tờ bản đồ số 173, tọa lạc tại khu phố A, phường A, Thành phố Hồ Chí Minh theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số phát hành CY031531, số vào sổ cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số CS16858 do Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh B cấp ngày 24/10/2017 cho ông Nguyễn Hữu T. Đổi lại, bà Trần Thị T1 có nghĩa vụ thanh toán cho ông Nguyễn Hữu T và bà Đỗ Thị L số tiền 360.000.000 đồng và các bên xác nhận nghĩa vụ thanh toán này đã được thực hiện xong. 10

Xét thấy, sự thỏa thuận nêu trên là hoàn toàn tự nguyện, không bị ép buộc, có nội dung không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội, phù hợp với quy định tại Điều 300 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 nên được Hội đồng xét xử phúc thẩm chấp nhận. Đối với yêu cầu phản tố của bị đơn, Tòa án cấp sơ thẩm không chấp nhận yêu cầu phản tố của bị đơn là có cơ sở.

Do đó, Tòa án cấp phúc thẩm sửa bản án dân sự sơ thẩm theo hướng công nhận sự thỏa thuận của các đương sự đối với yêu cầu khởi kiện và không chấp nhận kháng cáo của bị đơn đối với yêu cầu phản tố. Quan điểm của đại diện Viện kiểm sát nhân dân tại phiên tòa phúc thẩm là phù hợp.

[5] Án phí dân sự phúc thẩm: Kháng cáo của bị đơn không được chấp nhận nên bị đơn phải chịu án phí theo quy định của pháp luật