Bản án 347/2026/DS-PTTranh chấp quyền sử dụng đất

Căn cứ vào tài liệu, chứng cứ được xem xét tại phiên tòa, kết quả tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Đơn kháng cáo của ông Hoàng Phú T, bà Đỗ Thị C được nộp trong hạn luật định, có nội dung, hình thức và phạm vi kháng cáo phù hợp với quy định tại các điều 271, 272 và 273 của Bộ luật tố tụng dân sự nên đủ điều kiện xét xử theo trình tự phúc thẩm.

[2] Xét yêu cầu của nguyên đơn về yêu cầu buộc ông H phải trả lại 35,1m2 thuộc thửa đất số 522 tờ 11 xã Bàu Trâm theo bản đồ lập năm 2006, được giới hạn bởi các điểm 55, 56, 50, 54, 55 thể hiện tại bản vẽ số 05 ngày 25/6/2025 do Văn phòng đăng ký đất đai tỉnh Đ chi nhánh L lập (sau đây gọi tắt là: bản vẽ số 05/2025), thấy rằng: năm 2007, ông T- bà C được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (gọi tắt: GCNQSDĐ) đối với diện tích 343,0m2 (theo xác định của nguyên đơn khi đo vẽ thì có diện tích 293,0m2) thuộc thửa đất số 522 vào năm 2007, đất có nguồn gốc nhận chuyển nhượng từ ông H1 và bà T1 năm 1998. Tại thời điểm đo vẽ thành lập bản đồ năm 2015 thì thửa 522 chia làm hai phần, phần thứ nhất có diện tích 35,1m2 thuộc thửa 560 tờ 11 được cấp quyền sử dụng cho ông H, bà M; phần thứ hai có diện tích đất 300,1m2 có mục đích sử dụng là đường giao thông.

[3] Thửa 560 tờ 11 bản đồ mới năm 2015 được cấp quyền sử dụng cho ông 4 H, bà M (do nhận chuyển nhượng từ ông T2-bà C2), đất có nguồn gốc nhận chuyển nhượng từ ông T2, bà C2. Cả 03 thửa 111, 561, 560 tờ 11 bản đồ 2015 đều có nguồn gốc ban đầu là thửa 111 tờ 65 của ông Đào Văn C1, ông C1 sang nhượng lại cho bà C2 và ông T2, ông T2 tách thành 03 thửa là 111, 560, 561 tờ 11 bản đồ năm 2006 và lần lượt chuyển nhượng lại cho ông H. Mặc dù, ban đầu thửa 111 tờ 11 có diện tích 370,6m2 ông T2 -bà C2 được cấp GCNQSDĐ năm 2008, năm 2009 ông T2- bà C2 được cấp lại GCN và năm 2015 nhà nước thực hiện đo chỉnh lý biến động thành lập bản đồ mới thì thửa 111 tờ 11 được đo vẽ thành thửa 560 tờ 11 có diện tích giảm còn 352,7m2 nhưng việc giảm này là do thay đổi ranh giới giữa bản đồ địa chính mới so với bản đồ địa chính cũ còn hiện trạng ranh giới thửa đất không thay đổi so với ranh giới thửa đất tại thời điểm cấp đất. Bên cạnh đó, tại bản vẽ số 05/2025 cho thấy thửa 560 theo bản đồ năm 2015 có 01 đoạn ranh dời qua thửa 522 so với bản đồ năm 2006, mặc dù vậy nhưng diện tích của thửa 560 lại giảm mà không tăng. Ranh giới thửa 561 (là thửa giáp với 560) theo bản đồ năm 2015 cũng có 01 đoạn ranh dời qua thử 560 so với bản đồ năm 2006 nhưng diện tích của thửa 561 khi cấp đổi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất theo bản đồ mới cũng giảm 1,7m2, hồ sơ cấp đổi cũng xác định nguyên nhân do thay đổi ranh giới giữa bản đồ địa chính mới so với bản đồ địa chính cũ. Thửa 111 tờ 11 bản đồ năm 2006 cấp cho ông T2, bà C2 có chiều ngang 06m, khi chuyển nhượng và được cấp giấy chứng nhận đất theo bản đồ mới cho ông H thì giảm còn 6,55m. Từ đó cho thấy việc đo vẽ lại bản đồ mới năm 2015 có ranh giới theo đúng ranh giới hiện trạng thực tế, việc thay đổi ranh giới của bản đồ 2015 không làm tăng tổng diện tích và chiều ngang của thửa 560 tờ 11 khi được cấp đổi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Đồng thời, xét thấy phần còn lại của thửa 522 khi thành lập bản đồ năm 2015 được đo vẽ là đường giao thông có ranh giáp thửa 560 tờ 11 của bị đơn và giáp thửa 878 của ông H1, bà T1, so với ranh giới còn lại của đường giao thông kéo dài vào đến thửa 113 tờ 11 của nguyên đơn là một đường thẳng. Tại Tòa sơ thẩm, cũng chính nguyên đơn và bị đơn thừa nhận thực tế ranh giới đất thửa 522 và phần còn lại con đường đi của nguyên đơn có hình dáng thẳng tính từ đường công cộng đến đất của nguyên đơn ở bên trong, không đoạn nào có ranh giới hình dáng gấp khúc. Như vậy, nếu ranh bản đồ năm 2006 là đúng theo ranh thực tế thì ranh giới sẽ có đoạn gấp khúc chứ không thẳng như các bên thừa nhận. Điều này cho thấy xác nhận của UBND xã B cho rằng hiện trạng ranh giới thửa đất không thay đổi so với ranh giới thửa đất tại thời điểm cấp đất là chính xác. Thực tế, giữa thửa 522 của nguyên đơn và thửa 560 của bị đơn không có hàng rào để phân định ranh giới nhưng hiện trạng thửa 522 (được đo vẽ thành đường đi) có nền đất đổ cao, gia cố nền đường chắc chắn, cao hơn so với phần đất còn lại. Do các bên đều đưa ra lời trình bày khác nhau về ranh giới giữa hai thửa đất trước khi tranh chấp nhưng đều không được phía bên kia thừa nhận, trong khi các vết tích cũ để làm cơ sở xác định ranh giới theo trình bày của các bên không còn.

[4] Nguyên đơn yêu cầu Toà án căn cứ theo bản đồ địa chính năm 2006 để giải quyết cho yêu cầu của mình nhưng chính lời trình bày của nguyên đơn về ranh giới đất so với diện tích, ranh giới của bản đồ năm 2006 lại có nhiều điểm không phù hợp. Nguyên đơn cho rằng khi mua thửa 522 thì đất có chiều ngang 7m nhưng theo bản đồ địa chính năm 2006 thì chiều ngang của thửa đất chỉ có 6,63m. Tại hiện trường đo vẽ đất tranh chấp, nguyên đơn đã xác định ranh giới đất của mình 5 vượt quá so với ranh bản đồ năm 2006, tại phiên toà nguyên đơn xác định ranh giới ông T chỉ dẫn khi đo đạc chính là ranh mốc đất đã thống nhất với chủ đất cũ là ông Đào Văn C1 (cột mốc là hai trụ điện), nếu vậy thì ranh giới đất theo hai trụ điện này không đúng với ranh giới theo bản đồ năm 2006. Ông H1, bà T1 và nguyên đơn đều thống nhất tính từ ranh hiện trạng của ông H1 trở ra có chiều ngang 2m là đất của ông bà hiến làm đường đi, các bên xác định đây là ranh giới giữa đất ông H1, bà T1 và nguyên đơn, tại bản vẽ 05 cho thấy ranh giới này cũng không trùng khớp với ranh bản đồ năm 2006. Như vậy, căn cứ vào chính lời khai của nguyên đơn thì ranh bản đồ địa chính năm 2006 không chính xác, trùng khớp với ranh giới đất trên thực tế của nguyên đơn.

[5] Nguyên đơn cũng cho rằng giữa thửa 522 của mình và thửa 560 của bị đơn có cột mốc làm ranh giới đất là 02 cột điện, cột mốc này có từ thời ông Đào Văn C1 (là chủ cũ của thửa 560) và bị đơn đã làm mất các cột mốc này. Hai bên đều thống nhất vào năm 2018, do 02 trụ điện bị hư hỏng nên nguyên đơn làm lại 02 cột mốc này thì bị đơn không đồng ý và phát sinh tranh chấp, nghĩa là giữa hai bên chưa có sự thống nhất về ranh giới đất tính theo cột mốc này. Lấy thời điểm nguyên đơn mua thửa 522 và tạo dựng 2 cột mốc này là năm 1998 cho đến khi phát sinh tranh chấp về ranh giới đất với bị đơn (năm 2018) thì các cột mốc này chưa đủ thời gian tồn tại từ 30 năm trở lên để xác định đây là ranh giới thực tế giữa hai thửa đất đã được các bên thống nhất sử dụng.

[6] Từ những nhận định, thấy rằng Tòa án cấp sơ thẩm đã nhận định do giữa đất của nguyên đơn và bị đơn không có hàng ranh thực tế hiện hữu, không có ranh theo sự thống nhất sử dụng giữa các chủ đất, ranh giới đất theo bản đồ địa chính năm 2006 không chính xác so với hiện trạng sử dụng đất từ đó không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn là có căn cứ.

Vì vậy, kháng cáo của ông T bà C không có cơ sở được chấp nhận. Cần giữ nguyên Bản án sơ thẩm.

[7] Chi phí tố tụng và án phí dân sự sơ thẩm: Tòa án cấp sơ thẩm đã buộc nguyên đơn phải chịu toàn bộ chi phí xem xét, thẩm định tại chỗ, đo đạc đất, định giá tài sản với số tiền 10.540.260 đồng và chịu 300.000 đồng án phí là đúng, cần giữ nguyên quyết định này.

[8] Án phí dân sự phúc thẩm: do kháng cáo không được chấp nhận nên ông T, bà C phải chịu.

Tuy nhiên, do ông T là người cao tuổi và có đơn yêu cầu được miễn nên thuộc trường hợp được miễn.

[9] Quan điểm của đại diện Viện kiểm sát nhân dân thành phố Đồng Nai là có căn cứ nên được chấp nhận.