Bản án 112/2026/DS-PTTranh chấp hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất
Tóm tắt nhanh
Trích nguyên văn đoạn đầu phần Quyết định
1. Không chấp nhận yêu cầu kháng cáo của nguyên đơn Nguyễn Thị T. Giữ nguyên bản án dân sự sơ thẩm số 54/2025/DS-ST ngày 12 tháng 9 năm 2025 của Toà án nhân dân khu vực A - Đồng Tháp. 9
Nhận định của Tòa án
Qua nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa, lời trình bày của các đương sự và kết quả tranh tụng tại phiên tòa, ý kiến phát biểu của đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Đồng Tháp.
[1] Về tố tụng : Tòa án sơ thẩm xác định quan hệ tranh chấp “Hợp đồng cầm cố, hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất” là có căn cứ, đúng pháp luật. Sau khi xét xử sơ thẩm thì nguyên đơn kháng cáo bản án trong thời hạn luật định và nộp tiền tạm ứng án phí phúc thẩm đầy đủ nên được xem xét theo thủ tục phúc thẩm. [1.1] Tất cả những người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan trong vụ án đều có đơn xin xét xử vắng mặt. Hội đồng xét xử tiến hành xét xử vụ án theo qui định tại khoản 2 Điều 296 của Bộ luật tố tụng dân sự;
[2] Về nội dung: Nguyên đơn Nguyễn Thị T là con ruột của cụ Nguyễn Phước A (chết 2013) và cụ Nguyễn Thị H1 (chết năm 2012) . Năm 2004 Cụ A – Cụ H1 có cầm cố cho ông Trần Thanh D2 (chồng bị đơn Phan Thị Mỹ D, ông D2 chết năm 2014) 02 công đất giá 15 chỉ vàng 24 kr, thời hạn cầm cố đến năm 2007. Năm 2006, cụ A – Cụ H làm hợp đồng chuyển nhượng phần đất nêu trên cho ông Trần Thanh D2. Ngày 29/12/2008 ông Trần Thanh D2 được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tại thửa đất 695 diện tích 2.741,0m2 (bút lục 167). Năm 2020 - 2021chính quyền địa phương đào đường nước có bồi thường cho bà D (vợ ông D2) số tiền 20.000.000 đồng. Hiện nay, phần đất còn lại theo đo đạc thực tế 1.941,5m2. Bà T là nguyên đơn cũng là đại diện cho những người thuộc hàng thừa kế của cụ A – cụ H1 khởi kiện yêu cầu hủy hợp đồng cấm cố đất và hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất được xác lập giữa Cụ A và ông D2 . Bị đơn thì không đồng ý theo yêu cầu của nguyên đơn mà cho rằng, sau khi cầm cố đất được 01 năm thì vợ chồng cụ A đã lập hợp đồng chuyển nhượng cho ông D2 với giá 36 chỉ vàng 24kr, trong đó trừ 15 chỉ vàng cố đất, ông D2 đưa thêm cho ông A 21 chỉ vàng 24kr. Sau khi Tòa án sơ thẩm xét xử, nguyên đơn kháng cáo toàn bộ bản án sơ thẩm.
[3] Xét yêu cầu kháng cáo của nguyên đơn , Hội đồng xét xử nhận thấy: [3.1] Trước hết, đối với hợp đồng cầm cố quyền sử dụng đất lập ngày 12/10/2004 giữa ông Trần Thanh D2 và cụ Nguyễn Phước A với nội dung cầm cố 02 công đất ruộng với giá 15 chỉ vàng 24 kr. Vấn đề này được các bên thừa nhận, phù hợp với tài liệu chứng cứ thu thập có trong hồ sơ. Tại phiên tòa các bên cũng thừa nhận đã giao đất từ năm 2004 cho đến nay. 7 [3.2] Xét hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất số 36.HĐ/CN giữa cụ Nguyễn Phước A và ông Trần Thanh D2 được UBND xã T (xã T) ký xác nhận ngày 01/8/2006, diện tích 2.741m2, thửa đất số 109, tờ bản đồ số 01, loại đất trồng lúa, tọa lạc tại ấp B, xã T, huyện H, tỉnh Đồng Tháp (nay là khóm B phường T, tỉnh Đồng Tháp); Hợp đồng này các bên đang tranh chấp . Nguyên đơn cho rằng hợp đồng này không có thật, không phải chữ ký của Cụ A và không có chữ ký tên của các con cụ A. Bị đơn thì cho rằng, sau khi cầm cố đất được khoản 2 năm thì cụ A cần tiền lo cho gia đình nên cụ A – Cụ H1 cùng đến để chuyển nhượng cho ông D2 (Chồng bà Mỹ D).
Xét thấy, hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất lập ngày 01/08/2006 được lập thành văn bản, có chứng thực của Ủy ban nhân dân xã, được xem là phù hợp về mặt hình thức. Về mặt nội dung, Bà T cho rằng không đúng chữ ký của Cụ A, cụ H1 và các thành viên trong gia đình. Tòa án sơ thẩm đã tiến hành trưng cầu giám định. Kết luận giám định như sau : Kết luận giám định số 107/1/KL-KTHS ngày 15/4/2025 của Phân Viện Khoa học hình sự tại Thành phố Hồ Chí Minh, kết luận: 21991952. Chữ ký đứng tên Nguyễn Phước A dưới mục: “Đại diện bên chuyển nhượng QSDĐ” trên tài liệu ký hiệu A (“Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất”, đề ngày 01 tháng 8 năm 2006) so với chữ ký đứng tên Nguyễn Phước A trên các mẫu so sánh ký hiệu từ M19 đến M26 là do cùng một người ký ra. 21991953. Không đủ cơ sở kết luận chữ ký đứng tên Nguyễn Phước Phi L, Nguyễn Văn B dưới mục: “Đại diện bên chuyển nhượng QSDĐ” trên tài liệu ký hiệu A so với chữ ký tương ứng đứng tên Nguyễn Phước Phi L, Nguyễn Văn B trên các mẫu so sánh ký hiệu từ M1 đến M18 là có phải do cùng một người ký ra hay không. Kết luận giám định số 107/KL-KTHS ngày 23/6/2025 của Phân Viện Khoa học hình sự tại Thành phố Hồ Chí Minh, kết luận: - Dấu vân tay dưới mục “ĐẠI DIỆN BÊN CHUYỂN NHƯỢNG QSDĐ” ghi họ tên Nguyễn Thị H1 trên mẫu cần giám định (ký hiệu A) đủ yếu tố giám định, không đồng nhất với dấu vân tay ngón trỏ phải trên mẫu so sánh (ký hiệu M1) và mẫu so sánh không đủ dấu vân tay mười ngón nên không đủ cơ sở kết luận dấu vân tay trên mẫu cần giám định (ký hiệu A) có phải là dấu vân tay của cùng một người hay không. - Dấu vân tay ngón trỏ trái trên mẫu so sánh (ký hiệu M1) và dấu vân tay trên mẫu so sánh (ký hiệu M2) bị mờ nhòe, có ít đặc điểm riêng nên không đủ yếu tố dùng làm mẫu so sánh để giám định.” Từ kết luận giám định nêu trên đã có đủ cơ sở xác định chữ ký tên trong hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất ngày 01/8/2006 của cụ A là đúng , hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất có xảy ra trên thực tế. Bởi lẽ, sau 8 khi ký kết hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất thì Cụ A - Cụ H1 đều còn sống, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của cụ A đã điều chỉnh giảm diện tích tại trang 4 ( bút lục 168) thì Cụ A – Cụ H1 và những người trong gia đình đều không có phản đối. Phần đất tranh chấp thì vợ chồng ông D2 – Bà D canh tác từ năm 2004 cho đến nay . [3.3] Bà T kháng cáo cho rằng việc cụ A chuyển nhượng đất thuộc quyền sử dụng của gia đình, các con không hay biết nên bị vô hiệu. Vấn đề này đã được Tòa án phúc thẩm làm rõ tại phiên tòa. Bà T trình bày tại phiên tòa phúc thẩm, trước đây cụ A – cụ H1 khai phá được khoảng 12.000,0m2 (12 công), đây là tài sản của vợ chồng cụ H1 - Cụ A. Cho nên có cơ sở xác định theo thừa nhận của nguyên đơn, đồng thời cũng là người đại diện theo ủy quyền của những người thuộc hàng thừa kế của cụ A – Cụ H1. Cho nên cụ A – Cụ H1 có toàn quyền quyết định đối với quyền sử dụng đất của mình.
Căn cứ vào giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tại thửa đất số 109, diện tích 5.894,0m2 do Cụ A đại diện hộ đứng tên ngày 14/7/2006 (bút lục 168). Cụ A đã định đoạt (chuyển nhượng 2.741m2) cho ông D2 cũng nằm trong phạm vi thẩm quyền định đoạt của ông cụ A, nên không có cơ sở để chấp nhận lời trình bày của bà T.
[4] Từ những căn cứ, phân tích như trên xét kháng cáo của nguyên đơn Nguyễn Thị T là không có cơ sở để chấp nhận. Hội đồng xét xử phúc thẩm giữ nguyên bản án sơ thẩm.
[5] Xét đề nghị của Kiểm sát viên tại phiên tòa phúc thẩm là có căn cứ, phù hợp với nhận định của hội đồng xét xử, được chấp nhận.
[6] Về án phí dân sự phúc thẩm: Do không chấp nhận kháng cáo của bà T, Bà T phải chịu án phí dân sự phúc thẩm, được khấu trừ vào số tiền tạm ứng án phí phúc thẩm đã nộp xem như thi hành xong án phí phúc thẩm.
Quyết định
Căn cứ khoản 2 Điều 296, khoản 1 Điều 308 và Điều 148 của Bộ luật tố tụng dân sự; Căn cứ các Điều 3, 136, 137 và 146 của Bộ luật Dân sự năm 1995; các Điều 11, 127, 128, 137, 410 và 424 của Bộ luật Dân sự năm 2005; các Điều 423, 424, 425 và 426 của Bộ luật Dân sự năm 2015; các Điều 106 và 127 của Luật Đất đai năm 2003; các Điều 12 và 26 của Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí, lệ phí Tòa án, Tuyên xử:
1. Không chấp nhận yêu cầu kháng cáo của nguyên đơn Nguyễn Thị T. Giữ nguyên bản án dân sự sơ thẩm số 54/2025/DS-ST ngày 12 tháng 9 năm 2025 của Toà án nhân dân khu vực A - Đồng Tháp. 9
2. Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn bà Nguyễn Thị T, yêu cầu hủy hợp đồng cầm cố 02 công đất ruộng ngày 12 tháng 10 năm 2004 (theo văn bản có tiêu đề “TỜ HỢP ĐỒNG CẦM ĐẤT” đề ngày “12.10.2004”) giữa cụ Nguyễn Phước A và ông Trần Thanh D2, và yêu cầu hủy hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất số 36.HĐ/CN giữa cụ Nguyễn Phước A và ông Trần Thanh D2 được UBND xã T, huyện H, nay là phường T, tỉnh Đồng Tháp, ký xác nhận ngày 01/8/2006; Yêu cầu bà Phan Thị Mỹ D trả lại cho bà Nguyễn Thị T phần đất có diện tích theo đo đạc thực tế là 1.941,5m2, thửa đất số 109, tờ bản đồ số 01, loại đất trồng lúa, tọa lạc tại ấp B, xã T, huyện H, nay là phường T, tỉnh Đồng Tháp; Bà T đồng ý trả lại cho bà D 15 chỉ vàng 24 kra 9T8.
3. Về án phí dân sự sơ thẩm: Bà Nguyễn Thị T được miễn toàn bộ án phí dân sự sơ thẩm và phải chịu 300.000 đồng án phí dân sự phúc thẩm, được khấu trừ vào số tiền 300.000 đồng tạm ứng án phí phúc thẩm do bà T nộp theo biên lai thu tiền số 0002841 ngày 26/9/2025 của thi hành án dân sự tỉnh Đồng Tháp xem như thi hành xong án phí phúc thẩm.
4. Về chi phí tố tụng khác: Bà Nguyễn Thị T phải chịu chi phí xem xét thẩm định tại chỗ và giám định số tiền 6.706.000 đồng, đã chi trả xong. Trường hợp bản án, quyết định được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, 7, 9 Luật Thi hành án dân sự. Thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật Thi hành án dân sự. Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án./.