Bản án 286/2026/DS-PTTranh chấp quyền sử dụng đất

Căn cứ vào tài liệu, chứng cứ đã được thấm tra tại phiên toà; căn cứ vào kết quả tranh tụng tại phiên toà, trên cơ sở xem xét đầy đủ, toàn diện các tài liệu, chứng cứ, lời trình bày của các đương sự và ý kiên của Kiêm sát viên, Hội đông xét xử nhận định như sau:

[1] Về tố tụng: Bị đơn bà Nguyễn Thị N; người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan Uý ban nhân dân phường Đông Hoà; những người kế thừa quyền và nghĩa vụ tố tụng của ông Ngô Đ vắng mặt tại phiên tòa nhưng đã có văn bản đề nghị xét xử, giải quyết vắng mặt; Người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan ông Nguyễn Văn T, bà Nguyễn Thị L đã được triệu tập hợp lệ lần thứ hai nhưng vẫn vắng mặt. Căn cứ khoản 2 và khoản 3 Điều 296 Bộ luật tố tụng dân sự, Tòa án tiến hành xét xử vắng mặt các đương sự trên là phù hợp với quy định của pháp luạt

[2] Vê thiêu sót trong thủ tục thâm định và định giá tại cấp sơ thấm: Xét quá trình giải quyết vụ án tại cấp sơ thấm, Tòa án đã tiến hành xem xét thẩm định tại chỗ và định giá tài sản vào các ngày 13/4/2022, 22/01/2025 và 19/9/2025 nhưng hồ sơ vụ án không có đơn yêu câu của các đương sự là chưa đúng quy định tại Điêu 10. và Điều 104 Bộ luật Tố tụng dân sự.

Tuy nhiên, HĐXX phúc thâm nhận thây: Quá trình thẩm định và định giá đều có mặt các đương sự, các bên đã phối hợp thực hiện. cung cấp thông tin và không có ý kiến phản đối. Thiếu sót này không làm sai lệch nội dung vụ án và không xâm phạm quyên lợi của các bên đương sự:

Do đó, yêu câu Tòa án câp sơ thâm rút kinh nghiệm sâu sắc về thiểu sót này.

[3] Về nội dung: Xét kháng cáo của bà Nguyễn Thị N, thấy rằng: [3.1] Về nguồn gốc lối đi: Theo bản đồ đo đạc năm 1985, tờ bản đồ số 299, thửa đất số 587 (nay là thửa 490) (bút lục số 21, 65, 87) thể hiện: có một lối đi ở phía Đông thửa đất, nối từ đường công cộng xuyên qua phần đất của gia đình ông Ngô Đ đê vào nhà ông B, bà C. Quá trình giải quyết vụ án, Nguyễn Văn T, bà Nguyễn Thị L là người đã chuyên nhượng diện tích đât trên cho ông B, bà C cũng xác nhận thửa đất số 49C (nguồn gốc là thửa 587 theo bản đồ 299) có lịch sử sử dụng ổn định từ sau năm 1975. Từ sau năm 1975, tại vị trí tranh chấp đã tồn tại một lối đi duy nhất nối từ con đường công cộng (đường cái lớn) đi xuyên qua phần đất của gia đình ông Ngô Đ đê vào thứa đật sô 490. Lôi đi này phục vụ việc đi lại, sinh hoạt và sản xuât của gia đình ông Nguyễn G (cha ông T) từ trước năm 1986. Sau khi ông T nhận đất từ cha và sau đó chuyên nhượng lại cho vợ chông ông B, bà C vào năm 2002, gia đình nguyên đơn vân tiêp tục sử dụng lôi đi này một cách công khai, liên tục và không có bật kỳ tranh châp nào với các hộ xung quanh. Những người làm chứng đều xác định lối đi có chiều rộng khoảng 2 mét, chiều dài khoảng 25 mét, dọc hai bên lối đi trước đây có hàng rào bằng cây dâm bụt được trồng để phân định ranh giới giữa đường đi và các thửa đất liền kề. 7 Quá trình giải quyết vụ án, bị đơn bà Nguyễn Thị N và ông Ngô Đ (khi còn sống) thừa nhận trước năm 1986, trên thửa đất 489 có lối đi như nguyên đơn trình bày.

Tuy nhiên, lối đi này do gia đình nguyên đơn tự mở trên đất của mình, đồng thời vì tình làng xóm nên cho gia đình ông cho ông G đi nhờ lối đi trên đất của mình và sau đó là ông T (con ông G) tiêp tục sử dụng. Như vậy, phía bị đơn thừa nhận có sự tôn tại của lôi đi thực tê trên phân đât của mình. Việc bị đơn cho rằng đây lối đi này "cho đi nhờ" nhưng không cung cấp được tài liệu chứng cứ cứng minh, không được bị đơn thừa nhận.

Do đó, bản án sơ thẩm chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, công nhận có lồi đi chung là khách quan, tôn trọng tính lịch sử về quá trình quản lý, sử dụng đât của các bên, phù hợp với lời khai của những người làm chứng sinh sông gân kê với đât, phù hợp với bản đồ năm 1986. Như vậy, có căn cứ xác định đây là con đường duy nhất để vào thửa đất 490. Ngoài con đường này, thửa đất của nguyên đơn không có lối đi nào khác ra đường công cộng (phía Tây và Nam đều giáp đất nhà người khác, phía Bắc giáp mương nước và ruộng lúa). [3.2] Xét yêu câu mở lối đi tại vị trí khác so với lối đi cũ của ông Nguyễn Văn B và bà Lê Thị C, thấy rằng: Thửa đất 490 của ông B, bà C hiện nay có tứ cận: Đông giáp đất ông Đ (thứa 489), Tây giáp đất ông H, Nam giáp đất bà B và Bắc giáp mương nước. Trong đó, phía Đông (qua đất bị đơn) là con đường ngắn nhất, thuận tiện nhất và có nguồn gốc rõ ràng nhất để ra đường công cộng. Tại công văn số 3292/UBND-TNMT ngày 13/6/2022 của UBND thị xã Đông Hoà (bút lục số 114) xác định: tại thời điểm đo đạc bản đồ địa chính năm 1995, thừa đất số 490, tờ bản đồ số 15-A, diện tích 660m? không thể hiện lối đi ở phía đông; lối đị vào thửa số 490, tờ bản đồ số 15-A thể hiện ở góc Tây - Bắc thửa số 490, tờ bản đồ số 15-A (phía bắc thửa đất số 491, tờ bản đồ số 15-A)

Tuy nhiên, theo biện bản xem xét thẩm định tại chỗ ngày 13/4/2022, 26/9/2024 (bút lục số 109, 163) thể hiện: Hướng Tây Bắc của thửa đất 490 giáp đất ông Nguyễn Minh H và mương nước nhỏ giáp ruộng, không có lối đi ra đường công cộng Xét tại Biên bản làm việc ngày 11/3/2020 của UBND xã Hoà Tân Đông (bút lục 13) thể hiện: Sau khi xây ra tranh chấp giữa nguyên đơn ông Nguyễn Văn B với bị đơn ông Ngô Đ, bà Nguyễn Thị Nhường UBND đã đề nghị hai bên phải giữ nguyên hiện trường tranh chấp nhưng gia đình bà Nhường vẫn tiếp tục việc xây nhà cho con trai là Ngô Văn T. Tại phiên tòa sơ thâm ngày 27/3/2025, nguyên đơn thay đôi yêu câu khởi kiện, yêu câu mở lôi đi khác bất kỳ trên thửa đất 489 của ông Đ, bà N có kích thước ngang 2m tiếp giáp đường để làm lối đi mà không cần phá dỡ nhà công trình xây dựng của bị đơn, bị đơn bà Nguyễn Thị N đồng ý nhưng lối đi mở ở vị trí trên thưa 488. Xét biên bản xác minh tại UBND phường Đông Hoà ngày 19/9/2025 (bút lục số 259) thể hiện: thửa 488 hiện là đất do UBND phường Đông Hoà quản lý và không năm trong quy hoạch mở đường đi. Do đó việc mở lôi đi trên thửa đât 488, tờ bản đồ số 15 - A là không phù hợp quy định pháp luật. Xét việc bị đơn cô tình hoàn thiện công trình xây nhà trên lôi đi mặc dù chính quyên địa phương đã có văn bản yêu câu dừng, giữ nguyên hiện trạng là lôi của bị đơn, tuy nhiên, nguyên đơn rút yêu cầu bị đơn phải di dời tháo dở nhà, công trình xây dựng 8 trên lối đi có từ trước là có lợi cho bị đơn, tránh thiệt hại cho bị đơn.

Do đó, bản án sơ thấm chấp nhận yêu cầu của nguyên đơn buộc bị đơn phải mở lối đi khác trên thửa đất 489 là có căn cứ. Tòà án cấp sơ thấm xác định vị trí mở lối đi mới qua phần đất khác trên thửa 489, tờ bản đồ số 15 - A, có chiều rộng 02 mét, chiều dài hết thửa đất, có vị trí đông giáp đường đi công cộng, tây giáp thửa 490, nam giáp đất và nhà gia đình ông Đậm, bắc giáp thửa 488 - là phù hợp với nhu cầu thực tế đi lại của gia đình nguyên đơn và bảo đảm hạn chế thiệt hại cho bị đơn. [3.3] Xét kháng cáo của bị đơn về việc bản án sơ thẩm không buộc nguyên đơn phải thanh toán giá trị đất, tài sản trên đất cho bị đơn. HĐXX thấy: như nhận định phân tích ở mục

[2], lôi đi trên có tính lịch sử về quá trình sử dụng từ trước cho đến trươc khi bị đơn xây dựng nhà, công trình trên đât làm bít lôi đi, nên bản án sợ thâm công nhận lôi đi, yêu câu khởi kiện của nguyên đơn không thuộc trường hợp đât động sản bị vây bọc các hướng, không thuộc trường hợp buộc bị đơn dành đất thuộc quyền sử dụng của mình để mở lối đi qua bất động sản cho nguyên đơn, bị đơn xây dựng nhà công trình bít lối đi chung trên lối đi có từ trước, bản án sơ thẩm chấp nhận yêu cầu của nguyên đơn, mở lối đi khác trên đất của bị đơn là đã xem xét giảm thiệt hại và tối ưu nhất cho bị đơn. Tại cấp phúc thầm, bị đơn không cung cấp tài liệu, chứng cứ mới làm thay đổi nội dung.

Do đó, không có căn cứ để chấp nhận kháng cáo, cầt giữ nguyên bản án sơ thẩm. Xét kháng cáo của bị đơn về nghĩa vụ chịu chi phí tố tụng: do yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn là có căn cứ nên Tòà án cấp sơ thâm buộc bị đơn phải chịu chi phị tố tụng là đúng quy định tại Điều 157 của BLTTDS.

[4]

Từ những phân tích và nhận định trên, xét kháng cáo của bị đơn không có căn cứ nên không được chấp nhận, cần giữ nguyên bản án sơ thâm.

[5] Về án phí phúc thẩm: Do kháng cáo không được chấp nhận nên bà Nguyễn Thị N phải chịu án phí dân sự phúc thẩm theo quy định.

Tuy nhiên, bà N sinh năm 1950, là người cao tuổi và có đơn xin miễn án phí, nên theo quy định tại điểm đ khoản 1 Điều 12 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụ nhg ẩm phí, lệ phí Tòa ấn, thì bà Nguyễn Thị N được miễn án phí dấn sự

[6] Các quyết định khác của bản án sơ thâm không có kháng cáo, kháng nghị nên Hội đông xét xử không xem xét và đã có hiệu lực pháp luật kê từ ngày hêt thời hạn kháng cáo, kháng nghị. Vì các lễ trên;