Bản án 167/2026/HC-PTBản án 167/2026/HC-PT
Tóm tắt nhanh
Trích nguyên văn đoạn đầu phần Quyết định
1. Căn cứ khoản 1 Điều 241 của Luật Tố tụng hành chính. Bác kháng cáo của người khởi kiện ông Nguyễn Hữu H. Giữ nguyên quyết định của Bản án hành chính sơ thẩm số 37/2025/HC-ST ngày 24/6/2025 của Tòa án nhân dân tỉnh Ninh Thuận (nay là Tòa án nhân dân tỉnh Khánh Hòa).
Nhận định của Tòa án
[1]. Ngày 25/6/2025, người khởi kiện ông Nguyễn Hữu H kháng cáo bản án sơ thẩm, Đơn kháng cáo của đương sự là trong thời hạn quy định tại Điều 206 Luật Tố tụng hành chính, do đó, Hội đồng xét xử quyết định đưa vụ án ra xét xử phúc thẩm. 9
[2]. Xét nội dung kháng cáo của người khởi kiện ông Nguyễn Hữu H, Hội đồng xét xử xem xét các vấn đề sau: [2.1]. Về tố tụng: Tại Quyết định số 602/QĐ ngày 23/8/2002, UBND huyện N giao cho hộ ông Đinh Văn A1 diện tích 30,0650 ha thuộc lô số 01 tiểu khu A bản đồ hiện trạng rừng xã P, huyện N để khoanh nuôi tái sinh rừng và làm đồng cỏ chăn nuôi gia súc. Thực tế sử dụng đất, ông A1 được UBND huyện N cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số phát hành phôi giấy số CQ 139158, số vào sổ cấp Giấy chứng nhận CH 01375, cấp ngày 29/3/2019 với diện tích 6,9706 ha. Ngày 12/01/2023, UBND huyện N ban hành Quyết định số 52/QĐ UBND về việc thu hồi đất của hộ ông Đinh Văn A1 đã được Nhà nước giao đất để khoanh nuôi tái sinh rừng và làm đồng cỏ chăn nuôi gia súc tại thôn B, xã P, huyện N, tỉnh Ninh Thuận để giao lại cho UBND xã P quản lý với diện tích 23, 0944 ha; lý do thu hồi: Qua kiểm tra thực tế thì chỉ có 6,9706 ha đất là hộ ông Đinh Văn A1 sử dụng hiệu quả và đúng mục đích sử dụng đất theo Quyết định số 602/QĐ ngày 23/8/2002 và căn cứ Quyết định số 350/QĐ UBND ngày 23/6/2022 của UBND tỉnh N, về việc phê duyệt Quy hoạch sử dụng đất đến năm 2030 huyện N thì một phần diện tích đất được quy hoạch cho hoạt động khoáng sản, cụ thể là quy hoạch mỏ vật liệu đất san lấp để thực hiện khai thác khoáng sản đất làm vật liệu san lấp phục vụ thi công đường cao tốc B1; do đó, không đủ điều kiện để xem xét, gia hạn cho hộ ông Đinh Văn A1 theo quy định tại điểm đ, h khoản 1 Điều 64 và điểm d khoản 1 Điều 65 của Luật Đất đai năm 2013. Tại Quyết định số 658/QĐ-UBND ngày 05/12/2022, UBND tỉnh N cho Công ty Cổ phần C thuê 30.577,8 m2 (3,0577 ha) để thực hiện dự án khai thác khoáng sản đất làm vật liệu san lấp. Ông H cho rằng phần diện tích đất nhà nước thu hồi 23,0944 ha cũng như phần diện tích đất đã cho Công ty Cổ phần C thuê là diện tích đất gia đình ông đã khai hoang sử dụng từ năm 1991 nhưng không ban hành quyết định thu hồi đất của gia đình ông nên ông khiếu nại. Ngày 19/5/2023, UBND xã P ban hành Văn bản số 59/UBND-NC về việc thông tin việc giải quyết đơn phản ánh của ông Nguyễn Hữu H; ngày 30/8/2023, UBND xã P ban hành Văn bản số 95/UBND-NC về việc thông tin giải quyết đơn của ông Nguyễn Hữu H; ngày 31/10/2023, Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện N ban hành Văn bản số 4769/UBND-NC có nội dung giải quyết khiếu nại của ông H là không có cơ sở và không đúng sự thật (trong đó viện dẫn 02 văn bản 59/UBND-NC và 95/UBND- NC nêu trên). Văn bản số 4769/UBND-NC có nội dung giải quyết khiếu nại là quyết định hành chính trong lĩnh vực quản lý đất đai nên là đối tượng khởi kiện của vụ án hành chính. Ngày 21/11/2023, ông H khởi kiện vụ án hành chính yêu cầu hủy các Công văn số 4769, 95, 59 nói trên là trong thời hiệu khởi kiện, Tòa án nhân dân tỉnh Ninh Thuận (nay là tỉnh Khánh Hòa) thụ lý giải quyết là đúng quy định, đúng thẩm quyền giải quyết và thời hiệu khởi kiện trong thời hạn được quy định tại khoản 4 Điều 32; điểm a khoản 2 Điều 116 của Luật Tố tụng hành chính. [2.2]. Về nội dung: 10 [2.2.1]. Xét căn cứ ban hành các quyết định hành chính bị kiện, thấy rằng: Trên cơ sở Đơn khiếu nại của ông Nguyễn Hữu H đề ngày 11/4/2023 về việc phản án cán bộ, công chức UBND xã P lợi dụng chức vụ quyền hạn xâm phạm đến quyền sử dụng đất của hộ gia đình ông, ngày 19/5/2023, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã P ban hành Văn bản số 59/UBND-NC (Văn bản số 59) về việc thông tin việc giải quyết đơn phản ánh của ông Nguyễn Hữu H. Theo văn bản trên, Chủ tịch UBND xã P xác định nội dung khiếu nại, phản án của ông Nguyễn Hữu H là không có cơ sở. Trên cơ sở Đơn khiếu nại của ông Nguyễn Hữu H ngày 07/8/2023 do UBND huyện N chuyển đến (chuyển theo Công văn số 3476/UBND-NC ngày 11/8/2023) có nội dung Khiếu nại UBND huyện N thu hồi đất của hộ gia đình ông để giao cho Công ty Cổ phần C thuê đất phải có Quyết định thu hồi đất đối với ông; UBND xã P trả lời đơn khiếu nại của ông cho là thửa đất đang giao cho Công ty Cổ phần C là đất thu hồi của ông Đinh Văn A1 là hoàn toàn sai sự thật. Ngày 30/8/2023, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã P ban hành Văn bản số 95/UBND-NC (Văn bản số 95) về việc thông tin giải quyết đơn của ông Nguyễn Hữu H. Theo văn bản trên, Chủ tịch UBND xã P xác định nội dung khiếu nại UBND huyện N thu hồi đất của hộ gia đình ông để giao cho Công ty Cổ phần C thuê đất phải có Quyết định thu hồi đất đối với ông là không có cơ sở. Đồng thời, Văn bản trên cũng xác định Văn bản số 59/UBND-NC ngày 19/5/2023 của UBND xã P thông tin việc giải quyết đơn phản ánh của ông Nguyễn Hữu H với nội dung diện tích 30.577,8m2 đất được UBND huyện N thu hồi của hộ ông Đinh Văn A1 và giao lại cho UBND xã P quản lý, đã được UBND tỉnh N cho Công ty Cổ phần C thuê để thực hiện Dự án khai thác khoáng sản đất làm vật liệu san lấp là hoàn toàn đúng sự thật. Không đồng ý với các văn bản số 59 và 95 nêu trên, ông Nguyễn Hữu H tiếp tục khiếu nại đến UBND huyện N với nội dung: Khiếu nại cơ quan nhà nước đã xâm phạm đến quyền sử dụng đất của hộ gia đình ông; UBND xã P chưa giải quyết nội dung đơn của ông theo chỉ đạo của UBND huyện N tại Công văn số 3476/UBND-NC ngày 11/8/2023. Ngày 31/10/2023, Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện N ban hành Văn bản số 4769/UBND-NC trả lời đơn khiếu nại của ông Nguyễn Hữu H với nội dung: ông Nguyễn Hữu H khiếu nại UBND huyện N thu hồi đất của hộ gia đình ông để giao cho Công ty Cổ phần C thuê đất phải có Quyết định thu hồi đất đối với ông là không có cơ sở. [2.2.2]. Xét yêu cầu khởi kiện của ông Nguyễn Hữu H, Hội đồng xét xử thấy: Người khởi kiện ông Nguyễn Hữu H cho rằng năm 1992, gia đình ông đến khu đất có tục danh Dinh Ô (hay còn gọi là Eo đầu Bò) thuộc thôn B, xã P để chăn nuôi gia súc. Chứng cứ ông H chứng minh việc khai hoang sử dụng đất là Đơn xin đắp bờ đê chắn nước năm 1998 của tổ hợp gồm khoảng 20 người dân, trong đó có ông Nguyễn Hữu H, mục đích để chắn nước dự trữ cho bò uống vào mùa nắng, đơn này có xác nhận của UBND xã P, nội dung xác nhận: đồng ý cho tập thể nông dân Phước T3 được ngăn bầu giữ nước chăn nuôi Bò.
Tuy nhiên, Đơn 11 xin đắp bờ đê chắn nước không chứa nội dung xin khai hoang sử dụng đất như ông H trình bày khi giải quyết vụ án. Biên bản xem xét thẩm định tại chỗ ngày 11/7/2024 của Tòa án tỉnh Ninh Thuận thể hiện diện tích khu đất tranh chấp do người khởi kiện chỉ đo có diện tích 182.022m2, thuộc Tiểu khu A, tọa lạc tại thôn B, xã P huyện N. Thửa đất có tứ cận: hướng Đông giáp đường bê tông; hướng Tây và hướng Nam giáp đất do UBND xã P quản lý; hướng Bắc giáp suối Mẹ. Vị trí thửa đất trùng với vị trí đất đã được UBND tỉnh N cho Công ty Cổ phần C thuê đợt 1 tại Quyết định số 658/QĐ-UBND ngày 05/12/2022 để thực hiện Dự án khai thác khoáng sản đất làm vật liệu san lấp tại xã P, có diện tích 30.577,8m² và một phần diện tích của ông Đinh Văn A1 nhưng đã được UBND huyện N thu hồi theo Quyết định 52/QĐ- UBND ngày 12/01/2023. Theo hồ sơ vụ án thể hiện, ngày 26/01/2001, ông Đinh Văn A1 có đơn xin khai hoang khu đất khoanh nuôi tái sinh rừng. Ngày 23/8/2002, Ủy ban nhân dân huyện N ban hành Quyết định số 602/QĐ giao đất với diện tích 30,0650ha cho hộ ông Đinh Văn A1 để khoanh nuôi tái sinh rừng và làm đồng cỏ chăn nuôi gia súc, đất thuộc lô số 1, tiểu khu A bản đồ hiện trạng rừng xã P, huyện N, có tứ cận: Đông giáp đất hoang đồi núi; Tây giáp gò đá; Nam, Bắc đất hoang đồi núi với thời hạn 20 năm. Vị trí này có một phần diện tích trùng với ông H tranh chấp. Do ông Đinh Văn A1 không sử dụng đất hiệu quả nên ngày 12/01/2023, UBND huyện N ban hành Quyết định số 52/QĐ-UBND thu hồi 23,0944ha đất của ông Đinh Văn A1 và giao cho Ủy ban nhân dân xã P quản lý. Lý do thu hồi đất: không đủ điều kiện để xem xét gia hạn theo quy định tại điểm đ, h khoản 1 Điều 64, điểm d khoản 1 Điều 65 Luật Đất đai 2013. Quá trình ông Đinh Văn A1 sử dụng đất thì xảy ra tranh chấp với ông Nguyễn Hữu B (con trai ông H) vào năm 2021. Ngày 20/10/2021, UBND xã P đã có Biên bản kiểm tra hiện trạng sử dụng đất tranh chấp, theo đó thửa đất tranh chấp là gộp đá, đồi thấp, xác định tọa độ. Hiện trạng trên đất: là đồi thấp nhiều đá, cây bụi rừng mọc xanh đều, nhiều đá lộ đầu, các loại cây rừng chủ yếu là nhông, táo, bằng lăng, có dấu hiệu mới chặt phát dọn, lắp ranh bằng các loại gai bàn chải và các loại cây bụi, chùm bầu. UBND xã đề nghị ông B đình chỉ việc phát dọn cây rừng, giữ nguyên hiện trạng không được tác động đến đất. Ngày 3/11/2022, UBND xã kiểm tra và yêu cầu ông B tháo dỡ chuồng trại chăn nuôi trên đất chiếm nhưng ông B không đồng ý. Ngày 05/12/2022, UBND tỉnh N ban hành Quyết định số 657/QĐ-UBND thu hồi diện tích 30.577,8m2 đất do Ủy ban nhân dân xã P quản lý; cùng ngày, UBND tỉnh N ban hành Quyết định số 658/QĐ-UBND cho Công ty Cổ phần C thuê diện tích 30.577,8m2 đất để thực hiện Dự án khai thác khoáng sản đất làm vật liệu san lấp tại xã P, huyện N. Quá trình Công ty cổ phần C - V khai thác khoáng sản trên diện tích đất thuê thì bị ông Nguyễn Hữu B ngăn chặn, ông B cho rằng đất này thuộc quyền sử dụng của ông Nguyễn Hữu H. Ngày 20/12/2022, UBND xã P tiến hành kiểm tra khu đất phát hiện ông Nguyễn Hữu B có hành vi chiếm đất chưa sử dụng do UBND xã P quản lý. Theo 12 Biên bản kiểm tra hiện và Biên bản vi phạm hành chính ngày 20/12/2022, vị trí đất ông B bao chiếm bao gồm: - Tại khu vực gộp đồi tọa độ X= 0564053 Y= 1288145 phần diện tích 3.001 m2 dựng 01 lều trại chăn nuôi gồm: 01 trại tôn diện tích 09 m2, dựng hàng rào lưới B40 để quây chăn nuôi với chiều dài 18m, dựng 01 trụ rơm, trên đất có nuôi bò, gà, ngỗng và mới trồng 200 cây trôm, một số cây nem và xung quanh khu đất là hàng rào bằng chà cây bụi. - Tại tọa độ X= 0504297 Y= 01288456 phần diện tích 2.083m2, ông B trồng 50 cây trôm, 30 cây dừa cao 01m, 40 cây chuối mới trồng rào bằng gai bụi. - Tại tọa độ X= 0564024 Y = 01288140 phần diện tích 142m2, ông B có xây dựng chuồng dê diện tích 4 x 6 m= 24m2 , chiều cao 04m, mái lợp tôn, xung quanh dừng lưới B40, rào gỗ. Ông B cho rằng không chiếm đất của Nhà nước, phần đất ông sử dụng là của ông H được UBND xã P ký giấy xác nhận khai hoang năm 1998 nên ông mới dựng lều trại chăn nuôi và trồng cây tại phần diện tích 3001m2, các loại cây trồng trên phần diện tích 2.083m2 cũng trồng năm 2017, chuồng dê đã dựng năm 2022, diện tích đất ông B sử dụng là 5.226 m2. Hội đồng xét xử thấy rằng, việc ông H xác định phần diện tích khai hoang sử dụng là 182.022m2, phần đất thực tế ông B sử dụng là 5.226 m2.
Tuy nhiên, ông H không có tài liệu, chứng cứ chứng minh căn cứ xác lập quyền sử dụng đất. Đồng thời, ngày 17/01/2023, Chủ tịch UBND huyện N ban hành Quyết định số 66/QĐ- XPHC xử phạt hành chính ông Nguyễn Hữu B về hành vi chiếm đất chưa sử dụng tại khu vực nông thôn với diện tích 5.226 m2 (theo trích lục sơ đồ thửa đất ngày 20/12/2022) tại thôn B, xã P theo quy định tại điểm d khoản 1 Điều 14 Nghị định số 91/2019/NĐ- CP ngày 19/11/2019 của Chính Phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai với số tiền 22.500.000 đồng và buộc ông B khôi phục lại tình trạng ban đầu của đất trước khi vi phạm và trả lại đất đã chiếm. Ông B không thực hiện việc tiếp tục khiếu nại hay khởi kiện đối với quyết định này. Như vậy, diện tích 30.577,8m2 đất UBND tỉnh N cho Công ty cổ phần C thuê đất đợt 1 để thực hiện Dự án khai thác khoáng sản đất làm vật liệu san lấp tại xã P tại Quyết định số 657/QĐ- UBND là một phần trong tổng diện tích 23,0944 ha thu hồi đất của ông Đinh Văn A1 theo Quyết định số 52/QĐ- UBND ngày 12/01/2023 của UBND tỉnh N, nên nội dung khiếu nại của ông Nguyễn Hữu H về việc UBND huyện N thu hồi đất của hộ gia đình ông để giao cho Công ty cổ phần C thuê đất phải có quyết định thu hồi đất đối với ông là không có cơ sở chấp nhận. Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện N và Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã P ban hành các Văn bản số 4769/UBND-NC ngày 31/10/2023, Văn bản số 95/UBND-NC ngày 30/8/2023 và Văn bản số 59/UBND-NC ngày 19/5/2023 không chấp nhận khiếu nại của ông H là có cơ sở. Mặc dù các văn bản nêu trên về hình thức là chưa phù hợp với quy định của pháp luật nhưng việc ban văn bản là đúng thẩm quyền, nội dung các văn bản giải 13 quyết đúng các yêu cầu khiếu nại của ông Nguyễn Hữu H, phù hợp với các tình tiết sự việc, đúng quy định của pháp luật.
Do đó, yêu cầu khởi kiện của ông Nguyễn Hữu H về hủy Văn bản số 59/UBND-NC ngày 19/5/2023 và Văn bản số 95/UBND-NC ngày 30/8/2023 của Chủ tịch UBND xã P; huỷ Văn bản số 4769/UBND-NC ngày 31/10/2023 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện N; đồng thời buộc buộc Công ty Cổ phần C - V bồi thường việc múc lấy đất làm công trình với số tiền 1.000.000.000đ là không có cơ sở.
[3]. Từ các nhận định trên, Hội đồng xét xử phúc thẩm xét thấy,Tòa án cấp sơ thẩm đã đánh giá đầy đủ các tình tiết có tại hồ sơ vụ án để tuyên bác toàn bộ yêu cầu khởi kiện của ông Nguyễn Hữu H là có cơ sở, đúng pháp luật.
Vì vậy, nội dung kháng cáo của người khởi kiện không được chấp nhận, cần giữ nguyên quyết định của bản án sơ thẩm như quan điểm của Kiểm sát viên tại phiên tòa.
[4]. Về án phí hành chính phúc thẩm: kháng cáo của người khởi kiện ông Nguyễn Hữu H không được chấp nhận nên phải chịu nhưng ông H là người cao tuổi nên được miễn nộp.
Quyết định
1. Căn cứ khoản 1 Điều 241 của Luật Tố tụng hành chính. Bác kháng cáo của người khởi kiện ông Nguyễn Hữu H. Giữ nguyên quyết định của Bản án hành chính sơ thẩm số 37/2025/HC-ST ngày 24/6/2025 của Tòa án nhân dân tỉnh Ninh Thuận (nay là Tòa án nhân dân tỉnh Khánh Hòa).
2. Về án phí hành chính phúc thẩm: căn cứ Điều 349 của Luật Tố tụng hành chính; áp dụng điểm đ khoản 1 Điều 12, khoản 1 Điều 34 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Uỷ ban thường vụ Quốc hội về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án; Người khởi kiện ông Nguyễn Hữu H được miễn nộp.
3. Các quyết định của bản án sơ thẩm về phần chi phí tố tụng, án phí không có kháng cáo, không bị kháng nghị, có hiệu lực pháp luật kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị. Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.