Bản án 135/2026/DS-PTTranh chấp quyền sử dụng đất

[1] Về thời hạn, nội dung kháng cáo của nguyên đơn ông Trương Minh P và những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là bà Trương Thị T, bà Trương Thị H, ông Trương Minh V, ông Trương Minh Đ, ông Trương Minh T và bà Trương Thị H: Ngày 13 tháng 6 năm 2024, Tòa án nhân dân thành phố Hội An đưa vụ án ra xét xử, cùng ngày ban hành Bản án số: 65/2024/DS-ST. Nguyên đơn ông Trương Minh P đồng thời cũng là người đại diện theo uỷ quyền của những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là bà Trương Thị T, bà Trương Thị H, ông Trương Minh V, ông Trương Minh Đ, ông Trương Minh T và bà Trương Thị H có mặt tại phiên toà. Ngày 24 tháng 6 năm 2024, nguyên đơn và những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan này có đơn kháng cáo toàn bộ bản án sơ thẩm, đề nghị HĐXX chấp toàn bộ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn; những người kháng cáo đều trên 60 tuổi được miễn nộp tạm ứng án phí phúc thẩm. Như vậy, kháng cáo của nguyên đơn và những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trên là đảm bảo theo quy định tại Điều 271, Điều 272 và Điều 273 Bộ luật Tố tụng Dân sự, được thụ lý, giải quyết theo trình tự phúc thẩm.

[2] Kháng cáo của nguyên đơn ông Trương Minh P và những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là bà Trương Thị T, bà Trương Thị H, ông Trương Minh V, ông Trương Minh Đ, ông Trương Minh T và bà Trương Thị H có cùng nội dung đề nghị sửa Bản án sơ thẩm theo hướng chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, buộc bị đơn phải trả lại toàn bộ diện tích đất đã lấn chiếm, đồng thời tháo dỡ phần công trình xây dựng trên phần đất lấn chiếm của gia đình nguyên đơn với diện tích 128,7m2 tại thửa đất số 1X, tờ bản đồ số 1X, khối P, phường H, thành phố Đà Nẵng.

Do đó, HĐXX xét đồng thời kháng cáo của nguyên đơn và những người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan trên. [2.1] Tại phiên toà phúc thẩm, nguyên đơn xác định lại diện tích đất tranh chấp là 128,7m2 theo kết quả trích đo bản đồ địa chính số 01 – 2025 ngày 31/3/2025 của Văn phòng đăng ký đất đai Quảng Nam (cũ) là đúng và yêu cầu Toà án buộc bị đơn phải trả lại phần diện tích lấn đất của gia đình nguyên đơn là 128,7m2 chứ không phải 145m2 như đã khởi kiện trước đây. Xét, nguyên đơn có thay đổi về diện tích đất tranh chấp so với yêu cầu khởi kiện ban đầu, không phải thay đổi yêu cầu khởi kiện, không thuộc trường hợp vượt quá phạm vi yêu cầu khởi kiện ban đầu theo quy định tại 8 khoản 1 Điều 244 Bộ luật Tố tụng Dân sự, HĐXX xem xét kháng cáo đối với diện tích đất tranh chấp này. [2.2] Nguyên đơn ông Trương Minh P và những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan gồm bà Trương Thị T, bà Trương Thị H, ông Trương Minh V, ông Trương Minh Đ, ông Trương Minh T và bà Trương Thị H (các con bà T) xác định đất cấp cho hộ bà Huỳnh Thị T là do ông Trương Minh T (chết năm 1982) và bà Huỳnh Thị T (chết năm 2002) là cha mẹ các ông/bà tạo lập. Năm 1980, ông T, bà T đã kê khai theo Chỉ thị 299/TTg mảnh đất trên theo sơ đồ thuộc thửa đất số 6X, tờ bản đồ số X, diện tích 1807m². Diện tích đất mà nguyên đơn khởi kiện do hộ bị đơn đã lấn chiếm là thuộc diện tích đất 1807m² mà ông T, bà T đã kê khai theo Chỉ thị 299/TTg nêu trên nên yêu cầu bị đơn trả lại. Xét, việc kê khai đất theo Chỉ thị 299/CT không tự động làm phát sinh quyền sử dụng đất, mà chỉ là một trong những căn cứ để Nhà nước xem xét công nhận và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số K 93XXXX do Ủy ban nhân dân thị xã H cấp ngày 31/12/1998, hộ bà Huỳnh Thị T được cấp quyền sử dụng đối với thửa đất số 6X, tờ bản đồ số 1X (nay là thửa đất số 1X, tờ bản đồ số 1X), có diện tích 1.397m². Sau khi được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đối với diện tích đất 1.397m², hộ bà T không có ý kiến, không khiếu nại/khởi kiện đối với cơ quan có thẩm quyền cấp giấy chứng nhận về trình tự, thủ tục, diện tích đất được cấp giấy chứng nhận ít hơn so với diện tích đất kê khai theo Chỉ thị 299/CT; đồng thời cũng không tranh chấp ranh giới đối với các thửa đất tứ cận theo giấy chứng nhận được cấp. Theo cung cấp thông tin của UBND thành phố H tại Văn bản số: 3XXX/UBND ngày 19/11/2020 đối với đất tranh chấp của nguyên đơn: Biên bản xác định ranh giới, mốc giới thửa đất ngày 19/9/2005 đối với các thửa đất nhằm mục đích xác nhận ranh giới, mốc giới thửa đất theo hiện trạng sử dụng, thể hiện các chủ sử dụng đất tiếp giáp, mô tả ranh giới thửa đất, chủ hộ và các hộ tiếp giáp xác định đúng ranh giới hiện trạng theo sơ đồ là không có tranh chấp. Người ký tên Trương Minh V trong Biên bản xác nhận ranh giới, mốc giới thửa đất ngày 19/9/2005 là ông Trương Minh V là con bà T. Tại thời điểm năm 2005, ông V là Tổ trưởng tổ dân cư số 0X, khối P, phường C. Như vậy, về ranh giới, mốc giới giữa đất hộ bà Huỳnh Thị T và các hộ liền kề là không có tranh chấp, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cấp cho hộ bà T đúng quy định của pháp luật. [2.3] Theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số K 93XXXX đối với diện tích 1.397m² đất cấp cho hộ bà Huỳnh Thị T, có tứ cận: Hướng Tây giáp với đất hộ ông Nguyễn T, hướng Đông giáp đường quy hoạch 3,5m, hướng Bắc giáp đường quy hoạch 3,5m và hướng Nam giáp đường P. Quá trình sử dụng đất, hộ bà T bị thu hồi 694,2m² đất theo Quyết định số: 6XX/QĐ-UBND ngày 13/8/2015 và 3,5m² theo 9 Quyết định số: 3XXXX/QĐ-UBND ngày 06/11/2018 của UBND TP H để làm Khu đô thị P - P và mở rộng đường P nên diện tích quyền sử dụng đất hợp pháp còn lại theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất được cấp của hộ bà Huỳnh Thị T là 699,3m². [2.4] Hộ ông Nguyễn T được Ủy ban nhân dân thị xã H cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số K93XXXX ngày 24/9/2002 đối với thửa đất số 6X, tờ bản đồ số 1X (nay là thửa số 5X, tờ bản đồ số X), diện tích 600m² (liền kề với thửa đất hộ bà T) có tứ cận: Hướng Tây giáp với đất nhà ông Lê M và bà Trần Thị N, hướng Đông giáp đất của hộ bà Huỳnh Thị T, hướng Bắc giáp đường quy hoạch 3,5m và hướng Nam giáp đường P. Quá trình sử dụng đất, hộ ông T bị thu hồi 5,8m² theo Quyết định số: 3XXX/QĐ-UBND ngày 06/11/2018 của UBND TP H để nâng cấp, mở rộng đường P nên diện tích đất hợp pháp còn lại theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất được cấp của hộ ông Nguyễn T là 594,2m2. [2.5] Qua đo đạc thực tế theo ranh giới, mốc giới thực tế đối với diện tích đất hộ bà Huỳnh Thị T và đất hộ ông Nguyễn T đang quản lý sử dụng, theo kết quả trích đo bản đồ địa chính số 01 – 2025 ngày 31/3/2025 của Văn phòng đăng ký đất đai Quảng Nam (cũ) xác định: - Thửa đất số 6X, tờ bản đồ số 1X do UBND thị xã H cấp GCNQSDĐ ngày 31/12/1998 cho hộ bà Huỳnh Thị T, hiện đang quản lý, sử dụng (không bao gồm diện tích tranh chấp) là 738,3m². - Thửa đất số 6X, tờ bản đồ số 1X do UBND thị xã H cấp GCNQSDĐ ngày 29/9/2002 cho hộ Nguyễn T, hiện đang quản lý, sử dụng (bao gồm diện tích tranh chấp) là 909,8m2. Như vậy, diện tích đất đang quản lý, sử dụng thực tế của cả hộ bà Huỳnh Thị T và hộ ông Nguyễn T đều dư so với diện tích được cấp trong Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, cụ thể: hộ bà T chưa kể diện tích đất tranh chấp (128,7m2) thì dư (738,3m² - 699,3m²) = 39m2; hộ ông T kể cả diện tích đất tranh chấp (128,7m2) thì dư (909,8m2- 594,2m2) = 315,6m2. Theo Văn bản cung cấp thông tin số: 3XXX/UBND ngày 19/11/2020 của Ủy ban nhân dân thành phố H: Sự biến động tăng giữa diện tích đất thực tế đang sử dụng và diện tích đất trong Giấy chứng nhận của thửa số 6X, tờ bản đồ số 1X (nay là thửa số 5X, tờ bản đồ số X) của hộ Nguyễn T được xác định là do ông khai hoang thêm tại phần tiếp giáp về phía Bắc của thửa đất. Diện tích đất biến động tăng theo hồ sơ đăng ký Nghị định 64/CP là thuộc một phần diện tích thửa đất số 5X, loại đất rừng trồng. Tại phiên tòa sơ thẩm, đại diện UBND phường C xác định: diện tích đất 145m2 hai bên tranh chấp chưa được Nhà nước công nhận cho ai. Tại Biên bản xem xét, thẩm định tại chỗ của Toà án cấp phúc thẩm lập ngày 10 06/5/2026, các bên đương sự tham gia đều xác nhận phần diện tích tranh chấp là 128,7m2 theo như trích đo bản đồ địa chính số 01 – 2025 ngày 31/3/2025 của Văn phòng đăng ký đất đai Quảng Nam là đúng; đồng thời đại diện theo ủy quyền của Chủ tịch/Uỷ ban nhân dân phường H, thành phố Đà Nẵng cũng xác định phần diện tích tranh chấp này chưa được Nhà nước công nhận cho ai.

Do đó, không có cơ sở cho rằng diện tích tranh chấp này thuộc quyền sử dụng của hộ bà Huỳnh Thị T như nguyên đơn đã trình bày. Bản án sơ thẩm không chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn là có căn cứ. Quá trình giải quyết tại cấp phúc thẩm, nguyên đơn và những người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan có kháng cáo cũng không cung cấp được tài liệu, chứng cứ để chứng minh cho kháng cáo của mình là có căn cứ chấp nhận.

[3]

Từ những phân tích nhận định trên, HĐXX chấp nhận ý kiến của đại diện Viện kiểm sát nhân dân thành phố Đà Nẵng tại phiên tòa, chấp nhận ý kiến của người đại diện hợp pháp của bị đơn; không chấp nhận ý kiến của nguyên đơn, ý kiến tranh luận của người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho nguyên đơn; Không chấp nhận toàn bộ kháng cáo của nguyên đơn ông Trương Minh P và những người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan bà Trương Thị T, bà Trương Thị H, ông Trương Minh V, ông Trương Minh Đ, ông Trương Minh T và bà Trương Thị H; Giữ nguyên Bản án sơ thẩm, tuy nhiên, do nguyên đơn xác định lại diện tích đất tranh chấp 128,7m2 theo kết quả trích đo bản đồ địa chính số 01 – 2025 ngày 31/3/2025 của Văn phòng đăng ký đất đai Quảng Nam, do đó sửa phần diện tích đất không chấp nhận yêu cầu của nguyên đơn là 128,7m2 theo kết quả trích đo bản đồ địa chính số 01 – 2025 ngày 31/3/2025.

[4] Về chi phí tố tụng: Chi phí xem xét, thẩm định tại chỗ, định giá tài sản, và chi phí đo đạc tổng cộng: 21.264.000đ, ông P phải chịu (đã nộp và chi phí xong).

[5] Về án phí: Án phí sơ thẩm và án phí phúc thẩm: Ông Trương Minh P và những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan gồm có bà Trương Thị T, bà Trương Thị H, ông Trương Minh V, ông Trương Minh Đ, ông Trương Minh T và bà Trương Thị H là người cao tuổi, do đó ông P được miễn án phí dân sự sơ thẩm đối với yêu cầu khởi kiện không được chấp nhận và ông P, bà T, bà H, ông V, ông Đ, ông T, bà H được miễn án phí dân sự phúc thẩm đối với kháng cáo không được chấp nhận theo điểm đ khoản 1 Điều 12 Nghị quyết số: 326/2016/NQ- UBTVQH14, ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội.