Bản án 20/2026/HNGĐ-PTVụ án ly hôn về mâu thuẫn gia đình

[1] Quan hệ tranh chấp giữa các bên đã được Tòa án cấp sơ thẩm xác định theo đúng quy định của pháp luật; Quyết định kháng nghị của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân khu vực 3 – Lâm Đồng, đơn kháng cáo của ông Lê Quang L, bà Đoàn Thị Thùy D; thủ tục kháng cáo được thực hiện đúng theo quy định tại các Điều 271, 272, 273 Bộ luật Tố tụng Dân sự năm 2015 nên đủ điều kiện để Hội đồng xét xử xem xét giải quyết theo thủ tục phúc thẩm.

[2] Xét kháng nghị của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân khu vực 3 – Lâm Đồng và đơn kháng cáo của ông L, bà D thì thấy rằng: Tại Quyết định công nhận thuận tình ly hôn và sự thỏa thuận của đương sự số 06/2024/QĐCNTTLH ngày 13/3/2024 của Tòa án nhân dân huyện Đức Trọng, tỉnh Lâm Đồng (nay là Tòa án nhân dân khu vực 2 – Lâm Đồng) đã giải quyết công 19 nhận sự thuận tình ly hôn giữa bà D và ông L. Về tài sản chung và nợ chung các bên tự thỏa thuận, không yêu cầu Tòa án giải quyết tại thời điểm ly hôn. Tại thông báo số 165/TB-THADS ngày 12/8/2024 của Chi cục Thi hành án dân sự huyện Lâm Hà (nay là Phòng Thi hành án Dân sự khu vực 3 – Lâm Đồng), về việc xác định quyền sở hữu, sử dụng đối với tài sản thi hành án là thửa đất số 3182, tờ bản đồ số 16 tại xã Đ, tỉnh Lâm Đồng để đảm bảo nghĩa vụ thi hành án của bà D.

Do đó, ông L khởi kiện yêu cầu chia tài sản sau khi ly hôn đối với diện tích đất 208m2 thuộc thửa đất số 3182, tờ bản đồ số 16 tại thôn T, xã Đ, tỉnh Lâm Đồng (trong đó có 15m2 thuộc quy hoạch lộ giới) và diện tích đất 802m2 thuộc thửa đất số 625, tờ bản đồ 12 tại thôn K, xã Đ, tỉnh Lâm Đồng. Quá trình giải quyết vụ án người đại diện theo ủy quyền của ông L là bà Phạm Huyền T tự nguyện rút một phần yêu cầu khởi kiện chia tài sản sau khi ly hôn đối với diện tích đất 802m2 thuộc thửa đất số 625, tờ bản đồ 12 tại thôn K, xã Đ, tỉnh Lâm Đồng.

Do đó, Tòa án cấp sơ thẩm căn cứ điểm c khoản 1 Điều 217 Bộ luật Tố tụng Dân sự đình chỉ giải quyết đối với yêu cầu này của đương sự là có căn cứ, đúng quy định của pháp luật. [2.1] Đối với việc xác định tài sản chung của ông L và bà D thì thấy rằng: Tại Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất số BN 845954 do Ủy ban nhân dân huyện L (cũ) cấp ngày 28/5/2013 cho ông Đinh Nguyên S, bà Phạm Thị T3, đăng ký biến động sang tên ông Lê Quang L, bà Đoàn Thị Thùy D ngày 13/12/2021 đối với diện tích đất 159m2 (đất ở nông thôn 50m2, đất trồng cây lâu năm 109m2), thuộc thửa đất số 3182, tờ bản đồ số 16 tại thôn T, xã T, huyện L (nay là thôn T, xã Đ H), tỉnh Lâm Đồng. Theo Họa đồ đo đạc thửa đất theo hiện trạng ngày 04/11/2025 của Chi nhánh Văn phòng Đ thể hiện diện tích theo đo đạc thực tế là 208m2 (trong đó có 15m2 thuộc quy hoạch lộ giới, trên đất có nhà ở với diện tích xây dựng là 161m2) thuộc thửa 3128 (nay là thửa 360), tờ bản đồ số 16 (BĐ 299), tọa lạc tại xã Đ, tỉnh Lâm Đồng. Quá trình giải quyết vụ án các đương sự thống nhất kết quả đo đạc nói trên. Như vậy diện tích đất mà ông L, bà D được cấp so với diện tích đo đạc thực tế thì tăng 49m2, phần đất này được ông L, bà D quản lý, sử dụng ổn định, liên tục, không có ai tranh chấp và cùng xác định là tài sản chung.

Do đó, Tòa án cấp sơ thẩm xác định diện tích đất nói trên là tài sản chung của ông L, bà D để chia tài sản sau khi ly hôn là có căn cứ, đúng quy định của pháp luật. Theo kết quả thẩm định giá do Công ty trách nhiệm hữu hạn C4 thực hiện ngày 26/3/2025 thì giá trị quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất có giá trị là 3.979.671.000đ. Quá trình giải quyết vụ án, các đương sự thống nhất với kết quả đo đạc và thẩm định giá nói trên, không yêu cầu đo đạc và thẩm định giá lại nên cần căn cứ vào kết quả nói trên để làm căn cứ giải quyết vụ án là phù hợp. 20

[3] Tại giai đoạn sơ thẩm và phúc thẩm, ông L yêu cầu được nhận hiện vật và đồng ý thanh toán lại ½ giá trị tài sản cho bà D. Đồng thời, bà D cũng đồng ý với giao toàn bộ hiện trạng diện tích nhà và quyền sử dụng đất 208m2 thuộc thửa số 3182 (nay là thửa 360), tờ bản đồ số 16 (BĐ 299) {nay là tờ bản đồ số 15 (2022)} xã Đ, tỉnh Lâm Đồng cho ông L trực tiếp quản lý, sử dụng vì hiện nay ông L và 02 con chung là Lê Đoàn Hải N2, sinh ngày 13/3/2013 và Lê Ngọc Minh A, sinh ngày 30/8/2023 đang sinh sống trong căn nhà tọa lạc trên phần đất này, ông L là người trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục 02 con chung; đây là chỗ ở duy nhất của cha con ông; trong khi đó bà D không trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con chung nào và đang làm ăn tại Thành phố Hồ Chí Minh. Lẽ ra, Tòa án cấp sơ thẩm cần giao tài sản nói trên cho ông L quản lý, sử dụng để đảm bảo quyền lợi về chỗ ở cho ông L và các con nhỏ nhưng lại giao toàn bộ cho bà D và buộc bị đơn có trách nhiệm thanh toán lại cho nguyên đơn ½ giá trị tài sản này là không đảm bảo về nguyên tắc tự thỏa thuận và định đoạt của đương sự; không đáp ứng nhu cầu thực tế của đương sự. Theo Quyết định công nhận sự thỏa thuận của các đương sự số 41/2024/QĐST-DS ngày 17/7/2024 của Tòa án nhân dân huyện Lâm Hà (nay là Tòa án nhân dân khu vực 3 – Lâm Đồng) giữa bà Đoàn Thị Thùy D và ông Phạm Văn H thì bà D có nghĩa vụ trả cho ông H số tiền 4.500.000.000đ; tuy nhiên việc vay tiền giữa các bên không có biện pháp bảo đảm. Đồng thời, toàn bộ căn nhà tọa lạc trên quyền sử dụng đất có diện tích 208m2 thuộc thửa số 3182 (nay là thửa 360), tờ bản đồ số 16 (BĐ 299) (nay là tờ bản đồ số 15 (2022)) xã Đ, tỉnh Lâm Đồng không bị áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời hoặc bị kê biên để đảm bảo cho việc thi hành án. Cấp sơ thẩm nhận định nếu giao tài sản cho ông L và buộc ông L phải thanh toán lại cho bà D ½ giá trị tài sản thì sẽ có khả năng gây khó khăn cho việc thi hành án vì bà D không còn tài sản đảm bảo thi hành án, ảnh hưởng trực tiếp đến quyền và lợi ích hợp pháp của ông H là không có căn cứ; bởi lẽ diện tích đất này đang do ông L trực tiếp quản lý, sử dụng để nuôi con, nếu trong trường hợp giao hiện vật cho bà D (là người không có nhu cầu nhận hiện vật) thì không đảm bảo cho việc sử dụng trong thực tế; đồng thời sẽ dẫn đến việc ông L và hai con sẽ không còn chỗ ở nào khác. Đồng thời bà D cũng được ông L thanh toán số tiền chênh lệch so với tài sản được nhận nên không thể cho rằng bà D không còn tài sản đảm bảo thi hành án.

[4]

Từ những phân tích trên, cần chấp nhận toàn bộ kháng nghị của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân khu vực 3 – Lâm Đồng; kháng cáo của ông Lê Quang L, bà Đoàn Thị Thùy D, sửa Bản án sơ thẩm theo hướng giao căn nhà và quyền sử dụng đất cho ông L trực tiếp quản lý, sở hữu, sử dụng, ông L có trách nhiệm thanh toán lại cho bà D ½ giá trị tài sản. Sau khi thanh toán xong thì ông L được quyền liên hệ với cơ quan nhà nước có thẩm quyền để làm thủ tục đăng ký biến động, sang tên theo quy định của pháp luật. 21

[5] Về án phí: Do kháng cáo được chấp nhận nên ông L và bà D không phải chịu án phí Dân sự phúc thẩm. Đương sự phải chịu án phí Dân sự sơ thẩm theo quy định của pháp luật.

[6] Các phần khác của Bản án sơ thẩm không có kháng cáo, kháng nghị đã có hiệu lực pháp luật kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị.