Bản án 191/2025/HC-STBản án 191/2025/HC-ST

Căn cứ vào các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án đã được xem xét tại phiên tòa, kết quả tranh tụng tại phiên tòa và ý kiến của đại diện Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh Lâm Đồng, Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Tại phiên tòa, Chủ tịch UBND phường P, ông Lý Công H2 vắng mặt nhưng đã có đơn đê nghị xét xử văng mặt; bà Bùi Thị H3 và bà Lê Thị M đã được triệu tập hợp lệ đên lân thứ hai nhưng vân văng mặt không có lý do.

Do đó, Hội đồng xét xử tiến hành xét xử vắng mặt các đương sự theo quy định tại Điều 157 Luật Tố tụng hành chính.

[2] Về đối tượng khởi kiện và thầm quyền giải quyết: Bà Lê Thị Ngọc T khởi kiện yêu cầu Tòa án hủy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số CG 153112 ngày 23/01/2017 cho bà Bùi Thị H3 (đã được cập nhật sang tên bà Lê Thị M ngày 08/5/2018).

Xét thấy, việc cấp, thu hồi Giấy chứng nhận quyền sử dụng đât là hoạt động trong quản lý hành chính nhà nước về đất đai là đối tượng khởi kiện vụ án hành chính nên Tòa án nhân dân tỉnh Bình Thuận (nay là Tòa án nhân dân tỉnh Lâm Đồng) thụ lý giải quyết là đúng quy định tại khoản 2 Điều 3; khoản 1 Điều 30; Điều 32 Luật Tô tụng hành chính.

[3] Về thời hiệu khởi kiện: Ngày 19/01/2024, Chi nhánh Văn phòng Đ có công văn số 159/CN. VPĐKĐĐLAGI xác định diện tích đất chuyển nhượng đã cấp Giấy chứng nhận quyên sử dụng đât cho bà Bùi Thị H3, sau khi phát hiện Giây chứng nhận quyền sử dụng đât bi câp chông nên bà T đã qua người đại diện có đơn đề nghị UBND thị xã L thu hồi Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và n gày 02/6/2024, Uy ban nhân dân thị xã L đã ban hanh công văn tra lời đơn với nội dung là không thu hồi được với lý do Giây chứng nhận quyền sử dụng đất số CG 153112 ngày 23/01/2017 đã thực hiện thủ tục chuyển quyền sử dụng đất cho bà Lê Thị M nên ngày 02/7/2024 bà T làm đơn khởi kiện là đảm bảo thời hiệu khởi kiện theo quy định tại điểm a khoản 2 Điều 116 Luật Tố tụng hành chính.

[4] Xét yêu cầu khởi kiện của bà Lê Thị Ngọc T, nhận thấy: Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số D 174169 do Ủy ban nhân dân huyện H cấp ngày 01/12/2004 cho hộ ông Lý T1 với diện tích 6872m' gồm các thừa đất số 142, 144, 167, 172, 174, 175 và 183. Ngày 25/7/2018, Chi nhanh Văn phòng Đ đã đính chính nội dung điều chinh ngày 14/4/2006 với nội dung "Giảm 100m' đất trồng cây lâu năm tại thửa đất số 175, tờ bản đố số 14, diện tích còn lại là 5872m?. Ngày 21/8/2018, Chi nhánh Văn phòng Đ đã cập nhật sang tên cho ông Lý Công H2 (do nhận thừa kế). Ngày 03/8/2022, Chi nhánh Văn phòng Đ đã xác nhận các thưa đất số 167, 172, 174, 183, 175 tờ bản đồ số 14, tồng diện tích 5085m2 thay đổi lại là thừa đất số 158, 522, 174, 182, 175, tờ bản đố số 25, tổng diện tích 5143,1m' chuyển nhượng cho ông Nguyễn Hữu H4. Diên tích còn lại là 787m' đât chuyên trông đât lúa thửa đât số 142, 144. Ngay 24/11/203, ông Lý Công H2 đã ký hợp đông chuyên nhượng quyên sử dụng đât cho bà Lê Thị Ngọc I các thừa đất số 142, 144, tờ bàn đồ số 14, diện tích 787m2 tuy nhiên khi thực hiện thủ tục chuyền nhượng thì phát hiện các thửa đất nêu trên đã cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số CG 153112 ngày 23/01/2017 cho bà Bùi Thị H3. Như vậy, cùng một diện tích đất nhưng đã được cấp hai Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho hai người sử dụng đất khác nhau, do đó cần phải xem xét việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nào là đảm bảo về trình tự, thủ tục và đúng đối tượng sử dụng đất. [4.1] Xét trình tự, thủ tục cấp Giấy chứng nhận quyền sủ dụng đất: Việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số D 174169 ngày 01/12/2004 của Ủy ban nhân dân huyện H cho hộ ông Lý T1 và Giấy chứng 7 nhận quyền sử dụng đất số CG 153112 ngày 23/01/2017 cho bà Bùi Thị H3 đều đảm bảo trình tự, thủ tục theo quy định. [4.2] Về đối tượng sử dụng đất: Theo lời trình bày của người khởi kiện cũng như các tài liệu hồ sơ cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số D 174169 cấp ngày 01/12/2004 cho hộ ông Lý T1 thì diện tích đất 787m? (trong tổng diện tích 6872m}) có nguồn gốc do hộ ông Lý T1 khai phá từ năm 1970, đến năm 1975 đã đưa toàn bộ diện tích đất nêu trên vào Hợp tác xã, đên năm 1991, hộ ông Lý T1 đã có đơn xin đất diện tích 5000m2 đề trông dâu nuôi tăm và đã được Hợp Tác xã đã giao đât theo đơn, sau khi Hợp tác xã giải thê thì hộ ông Lý T1 canh tác, sử dụng, đồng thời hộ ông Lý T1 đã sử dụng ôn định, liền tục từ khi được giao đât cho đền nay. Như vậy việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho hộ ông Lý T1 là đúng đối tượng sử dụng đất theo quy định Luật đất đai năm 2003. Đối với Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số CG 153112 ngày 23/01/2017 cấp cho bà Bùi Thị H3 thấy rằng, theo đơn xin cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thì bà Bùi Thị H3 khai đất có nguồn gốc khai phá năm 1968. Tại Công văn số 719/UBND-KTHT&ĐT ngày 01/10/2025 của Ủy ban nhân dân phường P thể hiện: Nguồn gốc diện tích đất đã cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho bà Bùi Thị H3 là do ông Cao Đức D (chồng bà Bùi Thị H3) khai phả va sư dụng trước giai phong, khi Hợp tac xã thanh lạp, ông Cao Đưc D đã giao đât cho Hợp Tác xã đê giao cho các xã viên. Như vậy, mặc dù về nguôn gôc đất là do chồng bà Bùi Thị H3 khai phá trước nhưng đã giao toàn bộ diện tích đất trên cho Hợp tác xã quản lý, sử dụng (việc đưa đất vào Hợp tác xã là đã chuyển quyền sử dụng đất từ hộ gia đình, cá nhân thành quyền sử dụng của tập thế nên ông Cao Đức D không còn quyền sử dụng đât), đông thời Hợp tác xã đã giao cho hộ ông Lý T1 đề trồng dâu nuôi tằm và sau khi hợp tác xã giải thể thì hộ ông Lý T1 đã sử dụng ổn định liên tục và bà Bùi Thị H3 không phải là người trực tiếp canh tác, sử dụng diện tích đất nêu trên.

Vì vậy, việc cấp Giấy chứng nhận quyền sự dụng đât sô CG 153112 ngày 23/01/2017 cho bà Bùi Thị H3 là không đúng đối tượng. Quá trình giải quyết vụ án và tại phiên tòa, người bị kiện Ủy ban nhân dân thị xã L và người kế thừa quyền và nghĩa vụ tố tụng là Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường P cũng thừa nhận việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số CG 153112 ngày 23/01/2017 cho bà Bùi Thị H3 là không đúng đối tượng sử dụng đất theo quy định tại điểm d khoản 2 Điều 152 của Luật đất đai năm 2024 (cấp trùng với thựa đất số 142, 144, tờ bản đồ số 14, thuộc Giấy chứng nhận quy ên sin đo cầy hưng 69 à quyền sử yận (à) sốp ng 103122 004), 23/01/2017 đã thực hiện thủ tục chuyển quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sảm gắn liền với quyền sử dụng đát cho người khác nên Ủy ban nhân dân thị xã L không thực hiện được việc thu hồi Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã cấp. Như vậy, có cơ sở xác định Ủy ban nhân dân thị xã L cấp Giấy chứng nhận 8 quyền sử dụng đất số CG 153112 ngày 23/01/2017 cho bà Bùi Thị H3 là không đúng đối tượng sử dụng đất theo quy định của pháp luật. Khoản 4 Điều 152 Luật Đất đai 2024, quy định: "Cơ quan có thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận quyền sữ dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất quy định tại Điều 136 của Luật này không thu hồi giấy chứng nhận đã cấp trong các trường hợp quy định tại điểm d khoản 2 Điêu này nêu người được câp giầy chứng nhận đã thực hiện chuyển quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất theo quy định của pháp luật về đất đai." Trường hợp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất được cấp không đúng theo quy định của pháp luật về đất đai thì cơ quan có thầm quyền sẽ thụ hồi giấy chứng nhận đã cấp.

Tuy nhiên, trong vụ án này, bà Bùi Thị H3 chuyển nhượng quyền sử dụng đất cho bà Lê Thị M nên thuộc trường hợp nhà nước không thu hồi giấy chứng nhận đã cấp theo quy định tại điểm d khoản 2 Điều 106 Luật đất đai 2013; khoản 5 Điều 87 Nghị định 43/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014 của Chính phủ và khoản 26 Điều 1 Nghị định số 148/2020/NĐ-CP ngày 18/12/2020 của Chính phủ và khoản 4 Điều 152 Luật Đất đai 2024. Do đó khởi kiện của bà Lê Thị Ngọc T là có căn cứ để chấp nhận như đề nghị của đại diện Viện kiểm sát là phù hợp.

[5] Về chi phí tố tụng: Người khởi kiện tự nguyện chịu toàn bộ chi phí xem xét, thẩm định tại chỗ và đo đạc là 7.290.000đồng và đã nộp đủ.

[6] Về án phí: Do yêu cầu khởi kiện được chấp nhận nên người bị kiện phải chịu án phí hành chính sơ thâm theo quy định tại khoản 2 Điêu 32 Nghị quyêt sô 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Uy ban Thường vụ Quôc