Bản án 126/2026/DS-PTTranh chấp hợp đồng tặng cho tài sản

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa và căn cứ vào kết quả tranh tụng tại phiên tòa, ý kiến trình bày của đương sự, người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự, ý kiến của đại diện Viện kiểm sát. Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Về tố tụng: Đơn kháng cáo của bà Vương Mỹ T còn trong hạn luật định, hợp lệ nên được chấp nhận xem xét giải quyết theo trình tự phúc thẩm, theo quy định tại Điều 273 của Bộ Luật tố tụng dân sự. Tòa án đã triệu tập hợp lệ đối với các đương sự nhưng người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự là ông Lê Văn L vắng mặt tại phiên tòa có lý do nên Hội đồng xét xử tiến hành xét xử vắng mặt theo quy định tại Điều 296 Bộ luật tố tụng dân sự 2015.

[2] Về nội dung: Xét yêu cầu kháng cáo của bà Vương Mỹ V kháng cáo bản án sơ thẩm, yêu cầu sửa bản án sơ thẩm, không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn và yêu cầu độc lập của người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan. Xét thấy: [2.1] Xét yêu cầu khởi kiện của bà T về việc yêu cầu hủy Hợp đồng tặng cho ngày 17/6/2013, đối với đất và nhà, thuộc thửa số 2512, tờ bản đồ số 2, diện tích 200m2 giữa bà T4 và bà V. Xét thấy: Thửa đất 2512 hiện do bà V đứng tên trên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, có nguồn gốc của vợ chồng bà Vương Mỹ L1. Năm 2008, bà T thỏa thuận nhận chuyển nhượng của bà L1 và ông B diện tích đất nêu trên, nhưng do thời điểm nhận chuyển nhượng bà T đang sinh sống ở nước ngoài và có Quốc tịch nước ngoài (Quốc tịch Mỹ) nên không đứng tên được, nên giữa bà T, bà L1, bà T4, ông B có văn bản thỏa thuận ngày 12/3/2010, để bà T4 đứng tên Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất giùm cho bà T, có sự chứng kiến của ông T5 và bà P1 (con bà T4), đồng thời có thỏa thuận sau khi bà T có Quốc tịch Việt Nam, bà T4 có trách nhiệm chuyển quyền sử dụng đất nêu trên lại cho bà T. Tại các biên bản lấy lời khai của ông T5, bà P1, ông B và bà L1 là những người trực tiếp ký tên vào văn bản thỏa thuận ngày 12/3/2010 đều thừa nhận có chứng kiến việc thỏa thuận như trên. Tại phiên tòa phúc thẩm, anh N đại diện cho bà V xác định bà V không đồng ý theo yêu cầu khởi kiện của bà T với bà T4 vì hợp đồng tặng cho là hợp 6 pháp thì bà V nhận, bà V không có nghĩa vụ chứng minh, nghĩa vụ chứng minh là của nguyên đơn và người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan. Còn việc xác định bà T4 đứng tên giùm, nguồn gốc đất của ai bà V không cần phải biết và không có nghĩa vụ chứng minh. Việc bà T4 cho là hợp đồng tặng cho giữa bà T4 với bà V là bị lừa dối là không có căn cứ, hợp đồng tặng cho có bị lừa dối hay không bà V cũng không có nghĩa vụ chứng minh. Việc bà Nguyễn Thị T4 sau khi được đứng tên quyền sử dụng đất và nhà, thuộc thửa 2512 giùm cho bà T, bà T4 đã tự ý lập hợp đồng tặng cho nhà và đất trên lại cho bà Vương Mỹ V, chưa được sự đồng ý của bà T, việc tặng cho là không đúng quy định. Hơn nữa, hiện nay bà T4 cũng có đơn khởi kiện yêu cầu hủy hợp đồng tặng cho nhà và đất nêu trên để giao trả lại cho bà T. Tại biên bản lấy lời khai ngày 13/9/2025 bà T4 trình bày: Tại thời điểm bà T4 ký hợp đồng tặng cho thì bà T4 tuổi đã cao (73 tuổi), sống phụ thuộc vào bà V (do bà V nuôi dưỡng từ năm 2013 đến năm 2022) và trình độ học vấn thấp nên bà không biết đã ký tên hợp đồng tặng cho nhà và đất cho bà V, cho đến khi bà T về Việt Nam yêu cầu bà sang tên lại nhà và đất cho bà T thì bà mới biết việc tặng cho nhà và đất cho bà V, bà T4 xác định là bị bà V lừa dối, bà T4 yêu cầu Tòa án hủy hợp đồng tặng cho nhà và đất để bà trả đất, nhà lại cho bà T vì đất và nhà là của bà T, bà T4 không có quyền định đoạt. Mặt khác, sau khi nhận chuyển nhượng đất, năm 2012 bà T có gửi tiền về nhiều lần cho bà V, để nhờ xây dựng nhà trên thửa đất 2512, việc gửi tiền cho bà V có xác nhận của Ngân hàng TMCP K, có file ghi âm cuộc điện thoại đã được lập Vi bằng. Như vậy, có đủ căn cứ khẳng định phần đất và nhà, thuộc thửa 2512 là của bà Vương Mỹ T. Bà T yêu cầu bà V trả lại đất và nhà là phù hợp và có căn cứ. [2.2] Xét về hình thức và nội dung của Hợp đồng tặng cho ngày 17/6/2013 giữa bà T4 và bà V là phù hợp quy định của pháp luật.

Tuy nhiên, như đã phân tích nêu trên, tại thời điểm lập hợp đồng tặng cho giữa bà T4 với bà V thì hợp đồng này đã vô hiệu vì đã có Văn bản thỏa thuận gia đình được lập vào ngày 12/3/2010, với nội dung ghi nhận việc bà T4 đứng tên giùm đất cho bà T, văn bản này có bà T, bà T4, bà L1 ký tên, có căn cứ xác định thửa đất và nhà trên thửa 2512 là do bà T4 đứng tên giùm bà T, nên bà T4 không có quyền định đoạt đối với tài sản thuộc quyền sở hữu của bà T.

Do đó, xét yêu cầu khởi kiện của bà T, bà T4 về yêu cầu hủy Hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất ngày 17/6/2013 giữa bà T4 và bà V là có căn cứ. [2.3] Đối với lời trình bày của anh N cho rằng, tại thời điểm ký hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất thì bà T4 hoàn toàn minh mẫn, không ai ép buộc, đe dọa đối với bà T4 và hợp đồng tặng cho giữa bà T4 với bà V không có điều kiện kèm theo. Bà T không có tài liệu, chứng cứ nào chứng minh bà T4 đứng tên giùm. Bà V không có nghĩa vụ phải biết và không buộc phải biết bà T4 có đứng tên giùm bà T hay không, bà V không có nghĩa vụ phải biết đất nguồn 7 gốc của ai mà chỉ biết là bà T4 tặng cho bà V hợp pháp là bà V nhận, nên đề nghị không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà T với bà T4. Hội đồng xét xử xét thấy, bà V là con ruột của bà T4, có thời gian dài sống chung với bà T4 nên bà V biết rất rõ về nguồn gốc phần đất trên không phải do bà T4 tạo lập được, mà có nguồn gốc của vợ chồng bà L1 (em ruột bà V) chuyển nhượng cho bà T. Mặt khác, trong quá trình thu thập chứng cứ và tại phiên tòa, bà T cho rằng năm 2012 bà T có gửi tiền nhiều lần (tổng số 71.000USD) để nhờ bà V xây cất nhà giùm cho bà T (có sao kê của Ngân hàng). Tòa án cũng đã có văn bản đề nghị bà V cung cấp ý kiến của mình đối với số tiền bà T gửi về cho bà V để xây cất nhà giùm cho bà T, nhưng bà V không cung cấp ý kiến gì đối với lời trình bày của bà T. Trong quá trình thu thập chứng cứ, bên bà T có cung cấp một Vi bằng số 21/VB-TPLSĐ ngày 31/01/2024 của Văn phòng T10 lập, với nội dung ghi âm cuộc nói chuyện giữa bà T với bà V, nội dung bà V thừa nhận căn nhà trên là của bà T. Vi bằng này đã được Tòa án cho bên bà V tiếp cận, nhưng bên bà V cũng không có ý kiến gì đối với nội dung trong Vi bằng nêu trên. Tại phiên tòa sơ thẩm, anh N thừa nhận căn nhà trên được xây cất vào năm 2012, phù hợp với thời gian bà T chuyển tiền về cho bà V và phù hợp với nội dung trong Vi bằng số 21/VB-TPLSĐ ngày 31/01/2024. Tại phiên tòa phúc thẩm, anh N xác định số tiền chuyển về là có nhưng tiền làm gì, có cất nhà không thì nghĩa vụ chứng minh là của nguyên đơn và nội dung file ghi âm nghĩa vụ chứng minh cũng là của nguyên đơn, không phải nghĩa vụ chứng minh của bà V. Anh N trình bày nhưng không đưa ra được chứng cứ chứng minh tài sản tranh chấp là tài sản hợp pháp của bà V, file ghi âm anh N cho là không phải giọng nói của bà V nhưng bà V không có yêu cầu giám định và không có nghĩa vụ chứng minh. Ngoài ra, anh N xác định từ khi bà V sử dụng nhà đến nay không có sửa chữa, xây dựng thêm và không có yêu cầu gì đối với căn nhà bà T tranh chấp nên Hội đồng xét xử không đặt ra xem xét. Như vậy, bà V đã biết căn nhà và đất trên không phải của bà T4, mà là của bà T nhưng bà V vẫn nhận tặng cho từ bà T4 là không phù hợp với quy định của pháp luật. Từ những nội dung nêu trên, Hội đồng xét xử xét lời trình của anh N đại diện cho bà V là không phù hợp và không có cơ sở để chấp nhận. Về hậu quả của hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất. Do bà T, bà T4, bà V không có yêu cầu nên Hội đồng xét xử không đặt ra xem xét. [2.4] Bà V kháng cáo yêu cầu sửa bản án sơ thẩm, không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn và yêu cầu độc lập của người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan nhưng bà V không cung cấp được chứng cứ chứng minh. Hội 8 đồng xét xử xét việc trình bày và yêu cầu kháng cáo của bà V là không có căn cứ chấp nhận.

[3] Bà Vương Mỹ T, bà Nguyễn Thị T4 thống nhất bản án sơ thẩm, không có kháng cáo nên Hội đồng xét xử không đặt ra xem xét.

[4] Từ các căn cứ, nhận định và phân tích nêu trên, xét thấy án sơ thẩm xét xử là có căn cứ.

[5] Các phần khác của bản án sơ thẩm không bị kháng cáo, kháng nghị có hiệu lực kể từ ngày hết hạn kháng cáo, kháng nghị.

[6] Xét việc trình bày và đề nghị của người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho nguyên đơn là có căn cứ chấp nhận.

[7] Xét việc đề nghị của đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Đồng Tháp là có căn cứ chấp nhận.

[8] Về chi phí tố tụng: Chi phí xem xét thẩm định tại chỗ, đo đạc, định giá tài sản tổng cộng là 9.749.000 đồng. Chi phí này do bà Vương Mỹ T tạm ứng và đã chi xong. Bà T đồng ý tự nguyện chịu toàn bộ tiền chi phí này.

[9] Về án phí: Án phí dân sự sơ thẩm: Bà Vương Mỹ T không phải chịu án phí dân sự sơ thẩm. Hoàn trả lại cho bà Vương Mỹ T số tiền tạm ứng án phí đã nộp là 300.000 đồng, theo biên lai thu tạm ứng án phí, lệ phí Tòa án số 0004834 ngày 31/01/2024 của Chi cục Thi hành án dân sự huyện Tam Nông (nay là Phòng thi hành án dân sự Khu vực 11- Đồng Tháp). Bà Nguyễn Thị T4 và bà Vương Mỹ V được miễn nộp tiền tạm ứng án phí và án phí dân sự sơ thẩm. Do thuộc trường hợp người cao tuổi. Án phí dân sự phúc thẩm: Bà V được miễn nộp tiền tạm ứng án phí và án phí phúc thẩm theo quy định của pháp luật. Do thuộc trường hợp người cao tuổi.