Bản án 21/2026/HNGĐ-STVụ án ly hôn về mâu thuẫn gia đình

Căn cứ vào các tài liệu có trong hồ sơ vụ án và các chứng cứ đã được xem xét tại phiên toà, Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Về áp dụng pháp luật tố tụng dân sự: Chị Hoàng Thị X khởi kiện yêu cầu Tòa án không công nhận quan hệ vợ chồng với anh Hoàng Văn C, do đó quan hệ pháp luật trong vụ án này là tranh chấp hôn nhân và gia đình, thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án theo quy định tại Điều 28 Bộ luật Tố tụng dân sự. Bị đơn anh Hoàng Văn C có hộ khẩu thường trú và sinh sống tại thôn V, xã Y, tỉnh Tuyên Quang. Do đó Tòa án nhân dân khu vực 3 – Tuyên Quang thụ lý, giải quyết vụ án là đúng thẩm quyền theo quy định tại các Điều 35, 39 Bộ luật Tố tụng dân sự. Tòa án tiến hành thu thập chứng cứ, xác minh tại địa phương cho thấy bị đơn anh Hoàng Văn C có hộ khẩu thường trú tại thôn V, xã Y, tỉnh Tuyên Quang. Như vậy nguyên đơn chị Hoàng Thị X đã cung cấp chính xác địa chỉ của bị đơn anh Hoàng Văn C. Anh Hoàng Văn C đi làm ăn xa nhưng không thông báo tạm trú, tạm vắng với chính quyền địa phương. Mặc dù thường xuyên liên lạc với gia đình nhưng không thông báo địa chỉ mới nên gia đình và chính quyền địa phương không rõ anh Hoàng Văn C hiện đang làm gì, ở địa chỉ cụ thể nào. Tòa án đã tiến hành tống đạt hợp lệ các tài liệu tố tụng (Thông báo về việc thụ lý vụ án; các Giấy triệu tập; Thông báo về việc mở phiên họp, tiếp cận, công khai chứng cứ và hòa giải) theo quy định của pháp luật, mặc dù anh Hoàng Văn C đã biết được việc chị Hoàng Thị X khởi kiện yêu cầu Tòa án tuyên không công nhận quan hệ vợ chồng với mình, nhưng anh Hoàng Văn C không có mặt tại Tòa án để tham gia tố tụng. Sau khi có Quyết định đưa vụ án ra xét xử, Tòa án tiến hành triệu tập hợp lệ anh Hoàng Văn C đến tham gia phiên tòa (niêm yết công khai) 02 lần nhưng bị đơn vẫn cố tình vắng mặt không có lý do chính đáng. Như vậy đây được xem là trường hợp bị đơn cố tình che dấu địa chỉ, cố tình vắng mặt nhằm trốn tránh nghĩa vụ của mình. Quá trình xét xử vụ án, nguyên đơn chị Hoàng Thị X có Đơn đề nghị giải quyết, xét xử vắng mặt, do vậy Tòa án tiến hành niêm yết các văn bản tố tụng đối với bị đơn và xét xử vụ án vắng mặt cả nguyên đơn và bị đơn là phù hợp với quy định tại Điều 179, khoản 2 Điều 227 và các Điều 228, 238 Bộ luật Tố tụng dân sự.

[2] Về việc thực hiện quyền và nghĩa vụ của đương sự: 4 Quá trình giải quyết vụ án, nguyên đơn chị Hoàng Thị X thực hiện đúng các quyền, nghĩa vụ theo quy định tại các Điều 70, 71 Bộ luật Tố tụng dân sự; bị đơn anh Hoàng Văn C chưa thực hiện đúng các quyền, nghĩa vụ của mình theo quy định tại các Điều 70, 72 của Bộ luật Tố tụng dân sự.

[3] Về nội dung vụ án: Về quan hệ hôn nhân: Chị Hoàng Thị X và anh Hoàng Văn C tự do tìm hiểu, tự nguyện chung sống với nhau từ năm 2008 nhưng không thực hiện việc đăng ký kết hôn. Quá trình chung sống tình cảm giữa chị Hoàng Thị X và anh Hoàng Văn C ban đầu bình thường, sau đó dần phát sinh mâu thuẫn do bất đồng về quan điểm sống, tính tình không hợp nhau nên thường xuyên cãi vã, mắng chửi nhau. Chị Hoàng Thị X xác định không còn tình cảm với anh Hoàng Văn C nên khởi kiện yêu cầu Tòa án tuyên bố không công nhận quan hệ vợ chồng giữa hai người. Hội đồng xét xử thấy rằng mặc dù chị Hoàng Thị X và anh Hoàng Văn C chung sống với nhau như vợ chồng từ năm 2008 nhưng không làm thủ tục đăng ký kết hôn tại cơ quan nhà nước có thẩm quyền nên không làm phát sinh quyền và nghĩa vụ vợ chồng, do đó chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, tuyên bố không công nhận quan hệ vợ chồng giữa chị Hoàng Thị X và anh Hoàng Văn C là phù hợp với quy định tại Điều 14 Luật Hôn nhân và gia đình và Nghị quyết số 35/2000/NQ – QH10, ngày 09/6/2000 của Quốc hội về thi hành Luật hôn nhân và gia đình. Về con chung: Quá trình chung sống, chị Hoàng Thị X và anh Hoàng Văn C có 01 con chung là cháu Hoàng Minh K, sinh ngày 19/5/2009. Quá trình giải quyết vụ án, nguyên đơn chị Hoàng Thị X đề nghị được trực tiếp nuôi dưỡng cháu Hoàng Minh K đến khi trưởng thành, đồng thời không yêu cầu anh Hoàng Văn C phải cấp dưỡng đối với cháu Hoàng Minh K. Trong Biên bản lấy lời khai, cháu Hoàng Minh K có nguyện vọng ở với mẹ là chị Hoàng Thị X.

Do đó, để đảm bảo việc chăm sóc, nuôi dưỡng con chưa thành niên và theo nguyện vọng của con, Hội đồng xét xử thấy rằng cần giao cháu Hoàng Minh K cho chị Hoàng Thị X trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục. Anh Hoàng Văn C không phải thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng nuôi con chung và có quyền, nghĩa vụ đi lại thăm nom con chung mà không ai được cản trở. Các bên có quyền yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con chung theo quy định tại Điều 81, 82, 83, 84 Luật Hôn nhân và gia đình. Về tài sản, đất đai, vay nợ chung: Qua kết quả xác minh tại địa phương và lời khai của nguyên đơn thể hiện trong quá trình chung sống chị Hoàng Thị X và anh Hoàng Văn C không có tài sản, đất đai, vay nợ chung. Quá trình giải quyết vụ án nguyên đơn chị Hoàng Thị X cũng không yêu cầu Tòa án giải quyết nên Hội đồng xét xử không xem xét.

[4] Về án phí và quyền kháng cáo bản án: Nguyên đơn chị Hoàng Thị X phải nộp án phí dân sự sơ thẩm theo quy định của pháp luật nhưng được miễn do là người dân tộc thiểu số, sinh sống tại vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn. Bị đơn anh Hoàng Văn C không phải nộp án phí dân sự sơ thẩm. Các đương sự được quyền kháng cáo bản án theo quy định của pháp luật. 5