Bản án 133/2026/DS-PTTranh chấp quyền sử dụng đất

, tại Văn bản ủy quyền ngày 03/5/2024 có ghi nhận “Bằng văn bản này chúng tôi ủy quyền cho bà Nguyễn Thị X thay mặt tôi tham gia giải quyết vụ kiện tranh chấp tài sản của cha chúng tôi là ông Nguyễn Văn H2 để lại tại Tòa án nhân dân các 6 cấp cho đến khi bản án có hiệu lực pháp luật của Tòa án”. Như vậy, nguồn gốc đất đang tranh chấp trong vụ án này có quyền sử dụng đất của ông Nguyễn Văn H2, ông H2 đã chết nên 6 người có quyền và nghĩa vụ liên quan là con của ông H2 có văn bản ủy quyền cho nguyên đơn và tại văn bản ủy quyền này đã xác định rõ việc bà X tham gia tố tụng với tư cách đại diện cho 6 người có quyền và nghĩa vụ liên quan trong vụ án là phù hợp. Ngoài ra, bị đơn cho rằng cấp sơ thẩm giải quyết vụ án tranh chấp quyền sử dụng đất nhưng có một phần đất chưa qua hòa giải ở cơ sở là vi phạm tố tụng.

Xét thấy, quá trình giải quyết vụ án, sau khi tiến hành xem xét thẩm định tại chỗ, phía nguyên đơn có đơn khởi kiện bổ sung từ khởi kiện ban đầu là yêu cầu bị đơn trả 68m2 nay bổ sung yêu cầu khởi kiện là 613,9m2 và phía bị đơn cũng có đơn phản tố yêu cầu công nhận diện tích tranh chấp là 613,9m2 cho bị đơn. Như vậy, các đương sự có đơn yêu cầu giải quyết nên theo Điều 5 của Bộ luật Tố tụng dân sự Tòa án chỉ thụ lý giải quyết trong phạm vi đơn khởi kiện, đơn yêu cầu của đương sự, việc các bên đương sự xác định phần đất đang tranh chấp đúng vị trí phía bị đơn đang sử dụng, nhưng quá trình giải quyết vụ án, phần đất tranh chấp có giảm hay tăng diện tích nhưng xác định đúng vị trí đất tranh chấp hiện do chính bị đơn đang quản lý sử dụng thì cũng không cần phải thực hiện lại thủ tục tiền tố tụng là hòa giải tại cơ sở. Đồng thời, nguyên đơn cho rằng việc cấp sơ thẩm không ban hành thông báo thụ lý bổ sung đơn khởi kiện bổ sung của nguyên đơn là không phù hợp nhưng chính bị đơn cũng biết có việc thay đổi yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn và bị đơn cũng có đơn phản tố đối với yêu cầu thay đổi khởi kiện đó nên không cần thiết phải hủy bản án dân sự sơ thẩm theo yêu cầu kháng cáo của bị đơn.

Từ những phân tích trên, bị đơn ông V kháng cáo yêu cầu hủy bản án sơ thẩm do cấp sơ thẩm vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng là không có cơ sở chấp nhận. Thứ hai: Tại phiên tòa phúc thẩm, các đương sự thống nhất với kết quả đo đạc, thẩm định, định giá tài sản đã được xem xét, thẩm định ở cấp sơ thẩm.

Do đó, phần đất tranh chấp có diện tích 613,9m2 thuộc một phần thửa 308, 309 theo Mảnh trích đo địa chính số: 23/CHK ngày 06/3/2025 của Công ty cổ phần Đ1; đất tọa lạc tại ấp F, xã L, thành phố Cần Thơ (địa chỉ cũ: Ấp F, xã L, huyện L, tỉnh Hậu Giang và kết quả thẩm định giá tài sản theo chứng thư thẩm định giá số 480/2025/92/CT-TW ngày 03/4/2025 của Công ty cổ phần T4, được sử dụng làm căn cứ để Hội đồng xét xử xem xét trong quá trình giải quyết vụ án. Thứ ba: Bị đơn cho rằng phần đất tranh chấp bị đơn đang sử dụng có nguồn gốc của ông Nguyễn Văn G (chết năm 1990 là cha chồng bà S) để lại cho vợ chồng bà S sử dụng từ năm 1973 cho đến nay. Năm 1993, bà S cho con là Nguyễn Thanh V đi kê khai đăng ký nhưng chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Tại phiên tòa phúc thẩm, ông V cho rằng từ khi gia đình sử 7 dụng đất cho đến nay, ông V không thực hiện thủ tục nộp thuế đất và ông V kháng cáo nhưng không cung cấp được chứng cứ chứng minh bị đơn là chủ sử dụng đất hợp pháp. Trong khi đó, cấp sơ thẩm đã tiến hành xác minh thu thập chứng cứ đã xác định được nguồn gốc phần đất này trước đây là của ông Nguyễn Văn T2 (C) canh tác một thời gian thì để lại cho ông Nguyễn Văn H2 canh tác (ông T2 là anh ruột của ông H2). Sau đó ông H2 là người trực tiếp quản lý và canh tác đất, đến ngày 26/11/1998 được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số 00109 do hộ Nguyễn Văn H2 đứng tên, trong đó có thửa 308, 309 (Biên bản xác minh ngày 18/7/2025 (bút lục 95). Như vậy, cấp sơ thẩm xác định đất tranh chấp là của gia đình nguyên đơn là phù hợp. Thứ tư: Bị đơn ông V cho rằng ngoài phần đất tranh chấp này, bị đơn ông V có phần đất đối diện với đất đang tranh chấp và đất đó ông V đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Tuy nhiên, cấp sơ thẩm đã tuyên công nhận cho bị đơn được quyền sử dụng đất diện tích 187,5m2, loại đất LNK, thuộc một phần thửa 309, tờ bản đồ số 6; tọa lạc tại ấp F, xã L, thành phố Cần Thơ và buộc bị đơn trả giá trị quyền sử dụng đất này cho nguyên đơn là không phù hợp. Bởi lẽ, tại Quyết định số 33/2024/QĐ-UBND ngày 03/10/2024 của UBND tỉnh H và Quyết định số 44/2025/QĐ-UBND ngày 11/12/2025 của UBND thành phố C thì diện tích tối thiểu để tách thửa đối với đất trồng cây lâu năm tại địa bàn xã L phải có diện tích từ 300 m2 trở lên.

Do đó, cần phải sửa bản án theo hướng không công nhận quyền sử dụng phần đất tranh chấp cho bị đơn. Đối với căn nhà của bị đơn đang xây dựng trên đất tranh chấp, do thời điểm bị đơn xây dựng nguyên đơn không ngăn cản nên cần buộc nguyên đơn trả giá trị căn nhà cho bị đơn theo Chứng thư thẩm định giá là 145.931.160 đồng (Một trăm bốn mươi lăm triệu chín trăm ba mươi mốt ngàn một trăm sáu mươi đồng). Đồng thời, trên đất bị đơn có trồng cây nên nguyên đơn có nghĩa vụ trả lại giá trị cây trồng cho bị đơn là 28.160.000 đồng (Hai mươi tám triệu một trăm sáu mươi ngàn đồng). Tại phiên tòa phúc thẩm, đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn đồng ý dành thời gian lưu cư cho bị đơn 01 năm để bị đơn di dời đến nơi ở mới là tự nguyện nên ghi nhận.

[5] Từ nhưng phân tích trên, có căn cứ chấp nhận yêu cầu kháng cáo của nguyên đơn và không có căn cứ chấp nhận yêu cầu kháng cáo của bị đơn.

[6] Xét quan điểm của đại diện Viện kiểm sát là phù hợp nên Hội đồng xét xử chấp nhận.

[7] Về án phí: Do kháng cáo của nguyên đơn được chấp nhận nên nguyên đơn không phải chịu án phí. Đối với kháng cáo của bị đơn ông V không được chấp nhận nên ông V phải chịu án phí phúc thẩm.

Vì các lẽ trên; 8