Bản án 17/2026/HS-STBản án 17/2026/HS-ST

Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu, chứng cứ trong hồ sơ vụ án đã được tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định như sau:

[1] Về hành vi, quyết định tố tụng của Cơ quan điều tra Công an tỉnh Đ, Điều tra viên, Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Đắk Lắk, Kiểm sát viên trong quá trình điều tra, truy tố đã thực hiện đúng về thẩm quyền, trình tự, thủ tục quy định của Bộ luật tố tụng hình sự. Quá trình điều tra và tại phiên tòa, bị cáo, bị hại, không có ai có ý kiến hoặc khiếu nại về hành vi, quyết định của Cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng.

Do đó, các hành vi, quyết định tố tụng của Cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng đã thực hiện đều hợp pháp.

[2] Lời khai của bị cáo Phạm Ngọc N tại phiên tòa là phù hợp với lời khai của bị cáo tại Cơ quan điều tra, cơ bản phù hợp với lời khai của các bị hại, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan và phù hợp với các chứng cứ, tài liệu khác đã được thu thập có trong hồ sơ vụ án. Xét quan điểm của đại diện Viện kiểm sát về tội danh truy tố đối với bị cáo là có căn cứ, phù hợp với pháp luật, nên cần chấp nhận.

[3] Như vậy đã có đủ cơ sở kết luận: Mặc dù không có khả năng làm, không biết được thửa đất nào đủ điều kiện được cấp Giấy CNQSDĐ và thửa đất nào có đủ điều kiện để được cơ quan có thẩm quyền xem xét cho chuyển mục đích sử dụng đất, nhưng bị cáo Phạm Ngọc N đã đưa ra thông tin gian dối là mình có khả năng làm được để mọi người tin là thật và đưa tiền cho bị cáo để nhờ làm. Bằng thủ đoạn gian dối như trên, trong thời gian từ năm 2019 đến năm 2023, Phạm Ngọc N đã trực tiếp và thông qua ông Võ Thanh H2, đã chiếm đoạt tài sản của 06 bị hại, tổng số tiền chiếm đoạt là 481.000.000 đồng, trong đó: Bà Bùi Thị N1 số tiền 250.000.000 đồng, ông Lê Xuân S số tiền 30.000.000 đồng, ông Võ Thanh L số tiền 70.000.000 đồng, ông Trần Văn T1 số tiền 25.000.000 đồng, ông Lê Ngọc B số tiền 26.000.000 đồng và bà Nguyễn Thị Bích H1 số tiền 80.000.000 đồng. Như vậy, hành vi của bị cáo Phạm Ngọc N đã phạm tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” theo quy định tại điểm a khoản 3 Điều 174 của Bộ luật Hình sự. Điều 174 của Bộ luật Hình sự quy đinh: “1. Người nào bằng thủ đoạn gian dối chiếm đoạt tài sản của người khác trị giá từ 2.000.000 đồng đến dưới 50.000.000 đồng hoặc dưới 2.000.000 đồng nhưng thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm: 6 a)……; 2.……;

3. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 07 năm đến 15 năm: a) Chiếm đoạt tài sản trị giá từ 200.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng;”

[5] Bị cáo là người có đầy đủ khả năng nhận thức và điều khiển được hành vi của bản thân trong cuộc sống, bị cáo biết được rằng tài sản của công dân được pháp luật bảo vệ, mọi hành vi trái pháp luật xâm phạm đến tài sản thuộc quyền sở hữu của người khác đều sẽ bị pháp luật trừng trị, song do tham lam tư lợi, muốn có tiền bằng con đường bất chính nên bị cáo đã bất chấp pháp luật và cố ý phạm tội. Tính chất của vụ án là rất nghiêm trọng, hành vi phạm tội của bị cáo là nguy hiểm cho xã hội, đã trực tiếp xâm phạm đến tài sản của bị hại, đồng thời còn gây ảnh hưởng xấu đến tình hình trật tự trị an chung của xã hội. Do đó bị cáo phải chịu tránh nhiệm hình sự về hành vi phạm tội đã gây ra. Xét tính chất, mức độ hành vi phạm tội và hậu quả mà bị cáo đã gây ra, Hội đồng xét xử cần áp dụng hình phạt nghiêm khắc và cách ly bị cáo với xã hội một thời gian nhất định, tương xứng, để nhằm cải tạo, giáo dục bị cáo và để đảm bảo tác dụng răn đe phòng ngừa chung trong xã hội.

[6] Về tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự: Trong thời gian từ năm 2019 đến năm 2023, bị cáo Phạm Ngọc N đã nhiều lần thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản của các bị hại là bà Bùi Thị N1, ông Lê Xuân S, ông Võ Thanh L, ông Trần Văn T1, ông Lê Ngọc B và bà Nguyễn Thị Bích H1, nên bị cáo phải chịu tình tiết tăng nặng “Phạm tội 02 lần trở lên” theo quy định tại điểm g khoản 1 Điều 52 của Bộ luật Hình sự.

[7] Về tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự:

Xét thấy, quá trình điều tra và tại phiên tòa bị cáo đã thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải; bị cáo đã tự nguyện bồi thường một phần thiệt hại cho các bị hại (đã bồi thường toàn bộ số tiền đã chiếm đoạt cho bà Bùi Thị N1 và ông Lê Xuân S) và được bị hại có đơn xin giảm nhẹ hình phạt; bị cáo đã ra đầu thú; ngoài ra bị cáo có thời gian phục vụ trong Quân ngũ (đã hoàn thành nghĩa vụ quân sự). Đây là các tình tiết giảm nhẹ được quy định tại các điểm b, s khoản 1 và khoản 2 Điều 51 của Bộ luật Hình sự, nên Hội đồng xét xử cần xem xét giảm nhẹ một phần hình phạt cho bị cáo, là phù hợp với quy định của pháp luật.

[8] Về bồi thường thiệt hại: - Số tiền ông Võ Thanh H2 nhận từ bà Bùi Thị N1 là 1.085.000.000 đồng, thì bị cáo N và ông H2 đã bồi thường, hoàn trả cho bà N1 số tiền là 1.200.000.000 đồng (trong đó số tiền đã nhận là 1.085.000.000 đồng và bị cáo hỗ trợ bà N1 trả tiền lãi là 115.000.000 đồng). Số tiền ông Võ Thanh H2 nhận từ ông Lê Xuân S là 300.000.000 đồng, bị cáo và ông H2 bồi thường, hoàn trả toàn bộ số tiền này cho ông S (trong đó bị cáo bồi thường 30.000.000 đồng và trả thay cho ông H2 7 250.000.000 đồng). Bà N1 và ông S không có yêu cầu gì thêm về phần dân sự, nên không đặt ra giải quyết. - Đối với Công ty Đ1 đã thay bị cáo Phạm Ngọc N trả cho ông Trần Ngọc T3 số tiền 25.000.000 đồng, nhưng Công ty Đ1 không có yêu cầu bị cáo trả lại nên không đặt ra để xem xét, giải quyết. - Đối với bị hại Trần Văn T1 yêu cầu bị cáo bồi thường số tiền 25.000.000 đồng và số tiền 21.000.000 đồng mà ông T1 đã thay bị cáo N trả cho ông Trần Ngọc T3; ông Lê Ngọc B yêu cầu trả lại số tiền 26.000.000 đồng; bà Nguyễn Thị Bích H1 yêu cầu bồi thường số tiền 80.000.000 đồng. Xét thấy yêu cầu của các bị hại là có căn cứ và phù hợp với pháp luật, nên cần buộc bị cáo phải bồi thường cho các bị hại số tiền như sau: Ông Trần Văn T1 là 46.000.000 đồng, ông Lê Ngọc B 26.000.000 đồng và bà Nguyễn Thị Bích H1 80.000.000 đồng. - Đối với yêu cầu của ông Võ Thanh L, quá trình điều tra xác định bị cáo chỉ nhận 70.000.000 đồng do ông Võ Thanh H2 đưa để làm giấy chứng nhận quyền sử dụng đất mà L nhờ. Sau đó bị cáo đã chuyển cho ông H2 số tiền 70.000.000 đồng để trả lại cho ông L, tuy nhiên ông H2 không trả lại cho ông L. Sau khi biết việc ông H2 không trả tiền, thì bị cáo N đã bồi thường cho ông L số tiền 40.000.000 đồng, ông L yêu cầu bị cáo phải bồi thường số tiền chiếm đoạt còn lại là 30.000.000 đồng và tiền lãi suất phát sinh với mức 10%/năm, bắt đầu từ thời gian bị chiếm đoạt (tháng 01/2022). Tại phiên tòa, bị cáo đồng ý bồi thường số tiền chiếm đoạt 30.000.000 đồng và tiền lãi suất theo yêu cầu của ông L. Do đó cần chấp nhận sự tự nguyên của bị cáo và buộc bị cáo phải bồi thường cho ông Võ Thanh L số tiền 30.000.000 đồng và tiền lãi suất mức 10%/năm, thời gian tính lãi từ tháng 01/2022 đến thời điểm xét xử sơ thẩm (tháng 01/2026) là 04 năm, cụ thể tiền lãi là: (30.000.000 đồng x 10%/năm) x 04 năm = 12.000.000 đồng. Tổng số tiền bị cáo phải bồi thường cho ông Võ Thanh L là 42.000.000 đồng. Như vậy, tổng cộng số tiền bị cáo phải bồi thường cho ông Trần Văn T1, ông Lê Ngọc B, bà Nguyễn Thị Bích H1 và ông Võ Thanh L là 194.000.000 đồng. - Đối với việc ông Võ Thanh L yêu cầu ông Võ Thanh H2 hoàn trả số tiền 640.000.000 đồng và lãi suất phát sinh, xét thấy: Quá trình điều tra xác định ông H2 là người trực tiếp nhận tiền của ông L để nhờ bị cáo N làm Giấy CNQSDĐ và không biết việc bị cáo có hành vi chiếm đoạt tài sản. Việc ông H2 nhận tiền của ông L là giao dịch dân sự, đồng thời hiện nay ông H2 đang bị bệnh, bị méo miệng, co giật, chưa nói được nên Cơ quan điều tra chưa làm việc được. Do đó không xem xét giải quyết yêu cầu của ông L trong vụ án này và ông L được quyền khởi kiện yêu cầu ông H2 hoàn trả tiền bằng vụ án dân sự khác. - Đối với việc bị cáo N yêu cầu ông Võ Thanh H2 hoàn trả lại số tiền là 1.170.000.000 đồng, gồm: 735.000.000 đồng mà N thay ông H2 hoàn trả cho bà Bùi Thị N1; 250.000.000 đồng, N thay H2 hoàn trả cho ông Lê Xuân S; 115.000.000 đồng, N hỗ trợ tiền lãi phát sinh cho bà N1 và 70.000.000 đồng, mà N đưa cho H2 để khắc phục hậu quả cho ông Võ Thanh L.

Xét thấy, việc bị cáo đưa các khoản tiền trên là để bồi thường và sự tự nguyện của bị cáo thay ông H2 8 trả tiền cho các bị hại để khắc phục hậu quả. Đây là quan hệ dân sự riêng giữa bị cáo và ông Võ Thanh H2, nên không đặt xem xét giải quyết trong vụ án này. Bị cáo có quyền khởi kiện yêu cầu ông Võ Thanh H2 thực hiện nghĩa vụ hoàn trả tiền bằng vụ án dân sự khác. - Đối với việc ông Võ Thanh L nhận số tiền 650.000.000 đồng của vợ chồng bà Phạm Thị L1 và vợ chồng ông Trần Văn Đ: Sau khi biết bị Phạm Ngọc N lừa đảo chiếm đoạt tiền, thì ông L đã trả lại cho vợ chồng bà L1 và vợ chồng ông Đ số tiền 40.000.000 đồng, còn lại số tiền 610.000.000 đồng, ông L đã thừa nhận nợ, cam kết trả lại số tiền đã nhận và được vợ chồng bà L1, vợ chồng ông Đ đồng ý.

Xét thấy, việc ông L nhận tiền của vợ chồng bà L1 và vợ chồng ông Đ, là giao dịch dân sự và các bên đã thỏa thuận xong về dân sự, nên không đề cập trong vụ án này, nếu có phát sinh tranh chấp các bên có quyền khởi kiện bằng vụ án dân sự khác.

[8] Về án phí: [8.1] Án phí hình sự sơ thẩm: Bị cáo Phạm Ngọc N bị tuyên phạm tội nên phải chịu 200.000 đồng án phí hình sự sơ thẩm. [8.2] Án phí dân sự sơ thẩm: Bị cáo phải chịu án phí dân sự sơ thẩm có giá ngạch đối với số tiền phải bồi thường cho các bị hại, cụ thể án phí dân sự sơ thẩm phải chịu là: 194.000.0000 đồng x 5% = 9.700.000 đồng.

[9] Về hành vi bị cáo Phạm Ngọc N sử dụng các phôi Giấy CNQSDĐ được Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện S cấp cho Công ty Đ1, để in thông tin các thửa đất của bà Bùi Thị N1 và ông Lê Xuân S, thì không có hình dấu, chữ ký của cơ quan và người có thẩm quyền, đây chỉ là thủ đoạn để bị cáo thực hiện hành vi phạm tội, nên hành vi này của N không cấu thành tội làm giả, sử dụng tài liệu giả của cơ quan, tổ chức. Đối với việc N dùng Giấy CNQSDĐ của ông Trần Văn T1 vay tiền của ông Trần Ngọc T3 100.000.000 đồng, khi vay N không nói cho ông T3 biết Giấy CNQSDĐ là của ông T1 và thỏa thuận khi nào trả xong tiền vay thì ông T3 đưa lại Giấy CNQSDĐ và N đã trả cho ông T3 54.000.000 đồng, ông T1 và Công ty Đ1 trả cho ông T3 46.000.000 đồng, nên đây là quan hệ dân sự.

[10] Trong vụ án đối với Võ Thanh H2, là người nhận tiền của các bị hại là bà Bùi Thị N1, ông Lê Xuân S và ông Võ Ngọc L2 để đưa cho Phạm Ngọc N. Việc H2 thỏa thuận nhận tiền của những người trên xuất phát từ nguyên nhân do tin tưởng là N có thể làm được Giấy CNQSDĐ và không biết là bị cáo N có ý định lừa đảo chiếm đoạt tài sản, nên không đủ căn cứ xác định Võ Thanh H2 cố ý cùng thực hiện hành vi chiếm đoạt cùng với N. Cơ quan điều tra xác định Võ Thanh H2 không đồng phạm với Phạm Ngọc N về hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản do N thực hiện. Đồng thời, tại Biên bản giám định y khoa số 02/GĐYK-TYC ngày 25/01/2024 của Hội đồng giám định Y khoa tỉnh Phú Yên, đã kết luận ông Võ Thanh H2 hiện tại có mắc bệnh “Động kinh cục bộ toàn thể hóa thứ phát, cơn còn nhiều; Di chứng nhồi máu não liệt nhẹ ½ người bên (T); thoát vị đĩa đệm cột sống cổ tầng C4 - C5, C5 - C6, C7 - C8…”. Hiện nay Võ Thanh H2 đang bị bệnh gai thoái hóa cột sống cổ, kèm triệu chứng méo miệng, co giật tay chân, chưa thể giao tiếp, chưa nói được, Cơ quan điều tra chưa làm việc được với H2, nên khi nào sức 9 khỏe của H2 phục hồi thì Cơ quan điều tra sẽ tiến hành điều tra làm rõ, xử lý sau. Đối với ông Võ Thanh L, do tin tưởng Võ Thanh H2, không biết H2 nhận tiền để đưa cho Phạm Ngọc N và không biết việc N có hành vi gian dối để chiếm đoạt tài sản nên đã nhận 650.000.000 đồng của vợ chồng bà Phạm Thị L1 và vợ chồng ông Trần Văn Đ đưa cho H2 để nhờ làm Giấy CNQSDĐ, nên hành vi của Võ Thanh L không đồng phạm với Phạm Ngọc N.

[11] Đối với bà Bùi Thị N1, ông Lê Xuân S, ông Võ Thanh L, ông Lê Ngọc B, đưa tiền cho Phạm Ngọc N và Võ Thanh H2; ông Trần Văn T1 đưa tiền cho Phạm Ngọc N; vợ chồng bà Phạm Thị L1 và vợ chồng ông Trần Văn Đ đưa tiền cho ông Võ Thanh L, thì việc đưa tiền là để thuê làm thay việc lập hồ sơ, thủ tục và nộp hồ sơ để được cấp Giấy CNQSDĐ và chuyển mục đích sử dụng đất, nên hành vi của những người này không cấu thành tội phạm.