Bản án 21/2026/HS-STBản án 21/2026/HS-ST

Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu trong hồ sơ vụ án đã được tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định như sau:

[1] Về hành vi, quyết định tố tụng của Cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng: Trong quá trình điều tra, truy tố, cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng đã thực hiện đúng quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự về thẩm quyền, trình tự, thủ tục tố tụng. Quá trình điều tra, truy tố và tại phiên tòa, các bị cáo, bị hại, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đến vụ án không có khiếu nại gì đối với quyết định, hành vi của người tiến hành tố tụng, cơ quan tiến hành tố tụng. Do vậy, các quyết định, hành vi tố tụng đã thực hiện là hợp pháp.

[2] Về thủ tục tố tụng: Tại phiên tòa, một số bị hại và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đến vụ án vắng mặt, không có lý do mặc dù đã được Tòa án triệu tập hợp lệ đến lần thứ hai.

Tuy nhiên, trước đó đã có lời khai tại cơ quan điều tra.

Xét thấy, việc vắng mặt của những người này không gây trở ngại cho việc xét xử, căn cứ Điều 292 Bộ luật Tố tụng hình sự, Hội đồng xét xử tiếp tục xét xử vụ án.

[3] Lời khai của các bị cáo tại phiên toà hoàn toàn phù hợp với lời khai tại cơ quan điều tra, phù hợp với lời khai của các bị hại, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan, vật chứng thu giữ, đồng thời hoàn toàn phù hợp với các tài liệu, chứng cứ khác có trong hồ sơ vụ án đã được thẩm tra tại phiên tòa, Hội đồng xét xử có đủ cơ sở kết luận: Từ ngày 01/11/2024 đến ngày 16/01/2025 tại xã C, tỉnh Lạng Sơn, các bị cáo Hoàng Thị V và Xa Văn Đ đã có hành vi dùng các cục đá phấn để giả là các ổ đá có đá quý bên trong rồi tiến hành Livestream trên mạng xã hội Facebook rao bán, đưa ra thông tin gian dối bên trong các ổ đá có đá quý đạt chất lượng và sẽ mua lại với giá cao hơn gấp nhiều lần, để người xem tin tưởng, chuyển tiền và chiếm đoạt của 35 bị hại, với tổng số tiền 450.550.000 đồng.

[4] Hành vi phạm tội của các bị cáo là rất nguy hiểm cho xã hội, đã xâm phạm đến quyền sở hữu tài sản của người khác được pháp luật bảo vệ, gây ảnh hưởng xấu đến tình hình an ninh, trật tự, an toàn xã hội tại địa phương, gây hoang mang trong quần chúng nhân dân, đặc biệt trước tình hình các loại tội phạm trên không gian mạng hiện nay có xu hướng gia tăng và ngày càng phức tạp khó lường. Lỗi của các bị cáo là lỗi cố ý trực tiếp. Các bị cáo là người có đủ năng lực hành vi, năng lực trách nhiệm hình sự, nhận thức được việc dùng thủ đoạn gian dối nhằm chiếm đoạt tài sản của người khác là vi phạm pháp luật, nhưng vì mục đích tư lợi cá nhân, muốn có tiền tiêu sài một cách nhanh chóng, các bị cáo đã lợi dụng lòng tham, tâm lý cầu may, sự thiếu hiểu biết của các bị hại, dùng thủ đoạn gian dối bằng hình thức mua lại trang Facebook có lượng lớn người theo dõi, chạy quảng cáo tăng lượt tương tác, tổ chức livestream (phát trực tiếp), quảng bá các cục đất, đá thông thường có chứa đá quý bên trong, tạo tình huống giả có người mua trúng đá quý giá trị cao và sẽ được mua lại với giá 10 hấp dẫn, nhằm thực hiện hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản của nhiều bị hại, với tổng số tiền chiếm đoạt là 450.550.000 đồng.

Do đó, cáo trạng của Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Lạng Sơn truy tố các bị cáo về tội Lừa đảo chiếm đoạt tài sản, theo điểm a khoản 3 Điều 174 Bộ luật Hình sự là có căn cứ, đúng người, đúng tội.

[5] Để quyết định hình phạt, ngoài việc xem xét, đánh giá tính chất, mức độ nguy hiểm của hành vi phạm tội, cần phải xem xét đến vai trò, nhân thân, các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự của các bị cáo.

[6] Trong vụ án này, các bị cáo phạm tội thuộc trường hợp đồng phạm nhưng mang tính chất giản đơn, với vai trò đều là người thực hành, thực hiện hành vi chuẩn bị công cụ, phương tiện, thuê địa điểm, cùng thực hiện hành vi gian dối. Hoàng Thị V là người khởi xướng, rủ Xa Văn Đ và trực tiếp thực hiện livestream bán hàng, Xa Văn Đ là người hỗ trợ sử dụng mạng xã hội, tương tác tạo lòng tin để mua hàng không đúng giá trị thực.

[7] Về nhân thân: Các bị cáo đều không có tiền án, tiền sự; chưa từng bị xử lý hình sự, xử phạt vi phạm hành chính.

[8] Tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự: Các bị cáo thực hiện hành vi phạm tội nhiều lần nên phải chịu tình tiết tăng nặng theo quy định tại điểm g khoản 1 Điều 52 Bộ luật Hình sự.

[9] Tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự: Quá trình điều tra, truy tố và tại phiên tòa, các bị cáo thành khẩn khai báo, thể hiện thái độ ăn năn hối cải nên được hưởng tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự quy định tại điểm s khoản 1 Điều 51 Bộ luật Hình sự. Quá trình điều tra và tại phiên toà, bị cáo Hoàng Thị V đề nghị được sử dụng số tiền bị phong tỏa và số tiền 210.000.000 đồng bị cáo Hoàng Thị V nhờ em gái là Hoàng Thị P4 giữ hộ để bồi thường cho các bị hại; trong giai đoạn chuẩn bị xét xử, bị cáo Hoàng Thị V đã tác động gia đình nộp thêm số tiền 20.000.000 đồng để khắc phục hậu quả nên bị cáo Hoàng Thị V được áp dụng thêm tình tiết giảm nhẹ quy định tại điểm b khoản 1 Điều 51 Bộ luật Hình sự. Bị cáo Xa Văn Đ là người dân tộc thiểu số cư trú ở vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, bị cáo đề nghị được sử dụng số tiền bị phong tỏa để bồi thường cho các bị hại. Tại phiên tòa, bị cáo Xa Văn Đ đã nhờ bị cáo Hoàng Thị V bồi thường thiệt hại cho các bị hại thay cho cả phần nghĩa vụ liên đới của bị cáo; bị cáo sẽ có nghĩa vụ hoàn trả lại số tiền bồi thường (mà bị cáo Hoàng Thị V đã bồi thường thay) cho bị cáo Hoàng Thị V, do vậy Hội đồng xét xử xem xét cho bị cáo Xa Văn Đ được hưởng tình tiết giảm nhẹ quy định tại điểm b khoản 1, khoản 2 Điều 51 Bộ luật Hình sự.

[10] Hình phạt chính: Trên cơ sở xem xét tính chất, mức độ hành vi phạm tội, nhân thân, các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự của các bị cáo, Hội đồng xét xử xét thấy cần thiết phải cách ly các bị cáo ra khỏi đời sống xã hội trong một thời gian nhất định, để các bị cáo có thời gian cải tạo, học tập, sửa chữa lỗi lầm, trở thành công dân có ích cho xã hội, vừa đảm bảo tính răn đe, giáo dục, phòng ngừa chung. 11

[11] Hình phạt bổ sung: Theo kết quả xác minh, có xác nhận của Ủy ban nhân dân xã M, huyện L, tỉnh Yên Bái (nay là xã M, tỉnh Lào Cai); xã M, huyện Đ, tỉnh Hòa Bình (nay là xã Đ, tỉnh Phú Thọ), xác định các bị cáo không có công việc thu nhập ổn định, không có tài sản riêng nên Hội đồng xét xử không áp dụng hình phạt bổ sung đối với các bị cáo.

[12] Về xử lý vật chứng: [12.1] Đối với vật chứng dùng vào việc phạm tội và còn giá trị sử dụng, cần tịch thu nộp ngân sách nhà nước gồm: 01 điện thoại di động nhãn hiệu IPHONE 12 PROMAX, vỏ màu xanh; 01 điện thoại di động nhãn hiệu IPHONE XSMAX, vỏ màu đen; 01 điện thoại di động nhãn hiệu IPHONE 16 PROMAX, vỏ màu trắng; 01 điện thoại di động nhãn hiệu IPHONE 11 PROMAX, vỏ màu vàng; 01 điện thoại di động nhãn hiệu SAMSUNG, màu đen; 01 xe mô tô nhãn hiệu YAMAHA EXCITER màu đen, biển kiểm soát 28D1 - 150.88. [12.2] Đối với vật chứng dùng vào việc phạm tội, không còn giá trị sử dụng, cần tịch thu tiêu huỷ gồm: 01 giá đỡ điện thoại màu đen; 01 búa bằng kim loại; 01 kìm bằng kim loại; 01 xúc rác màu xanh dương; 01 bút bi màu trắng đen; 01 cuộn băng dính trong suốt; 01 rổ nhựa màu xanh xám; 01 rổ nhựa màu xanh; 01 bóng đèn màu trắng có nối dây điện màu trắng xanh, chiều dài 5m có phích cắm màu trắng; 01 ổ cắm điện màu đen, có dây và phích cắm màu đen; 01 ổ cắm điện màu trắng, có dây màu vàng phích cắm màu trắng; 01 ổ cắm điện màu đen, có dây và phích cắm màu trắng; 01 quạt tản nhiệt điện thoại màu đen; 01 củ sạc điện thoại màu trắng; 01 đèn pin bằng kim loại màu đỏ trắng; 01 đèn pin bằng kim loại màu đen bạc; 01 cân điện tử (cân tiểu ly) màu đen, nhãn hiệu POCKET SCALE; 01 sổ tay màu vàng kẻ ngang, bên trong có ghi chữ và số; 01 đôi ủng bằng nhựa màu xanh dương có đế màu vàng; 01 miếng xốp màu trắng; 01 xúc rác màu đỏ; 01 ống nhựa màu nâu; 01 gáo nước có tay cầm màu đỏ; 01 chậu nhựa màu xanh lá; 01 chậu nhựa màu xanh dương; 02 ghế nhựa màu đỏ; 02 bao dứa màu cam có chữ “URE”, bên trong có chứa nhiều đất đá; 01 phiến đá màu trắng đen; 03 bao tải dứa màu cam bên ngoài có chữ “URE”, bên trong có bao nilon màu trong suốt chứa đất, đá vụn; 01 thùng cát - tông bên trong đựng 01 túi ni - lông màu xanh có chứa 05 cục đất, đá; 01 túi niêm phong bên trong chứa 15 viên đá. [12.3] Trả lại cho bị cáo Hoàng Thị V: Xe mô tô nhãn hiệu HONDA AIRBLADE màu đen - vàng, biển kiểm soát 21CA - 030.70, do không liên quan đến hành vi phạm tội.

[13] Về việc xác định số tiền chiếm đoạt của mỗi bị cáo: Quá trình điều tra và tại phiên tòa đã làm rõ, số tiền bị phong tỏa trong các tài khoản ngân hàng của các bị cáo là tiền do các bị cáo phạm tội mà có. Đối với tổng số tiền chiếm đoạt được của các bị hại, các bị cáo thống nhất dùng một phần số tiền chiếm đoạt để trả tiền chạy quảng cáo, tiền làm hóa đơn ảo; đối với số tiền còn lại, các bị cáo sử dụng chung để chi tiêu hàng ngày, không phân chia theo tỷ lệ. Do vậy, các bị cáo phải cùng chịu trách nhiệm liên đới đối với số tiền chiếm đoạt được 12 theo tỷ lệ bằng nhau (50-50); đối với số tiền 194.337.000 đồng (đã làm tròn) bị phong tỏa, khi chia theo phần nghĩa vụ liên đới thì mỗi bị cáo phải chịu nghĩa vụ hoàn trả số tiền là 97.168.500 đồng.

[14] Về nghĩa vụ dân sự: Ghi nhận sự tự nguyện của các bị cáo về việc các bị cáo có nghĩa vụ liên đới bồi thường thiệt hại cho 29 bị hại, với tổng số tiền là 407.850.000 đồng (bốn trăm linh bẩy triệu, tám trăm năm mươi nghìn đồng) (bao gồm số tiền 194.337.000 đồng (đã làm tròn) trong các tài khoản bị phong tỏa; số tiền 20.000.000 đồng nộp tại Phòng Thi hành án dân sự khu vực 4 - Lạng Sơn theo Biên lai thu tiền số 0000222 ngày 06/02/2026 và số tiền 210.000.000 đồng bị cáo Hoàng Thị V nhờ em gái là Hoàng Thị P4 giữ hộ, bị cáo đề nghị được sử dụng để bồi thường cho các bị hại). Đối với số tiền bị cáo Hoàng Thị V nộp thừa (16.487.000 đồng), cần tiếp tục tạm giữ để đảm bảo thi hành án. Sau khi khấu trừ, nếu còn thừa thì hoàn trả lại cho bị cáo Hoàng Thị V. Bị cáo Xa Văn Đ có nghĩa vụ hoàn trả lại cho bị cáo Hoàng Thị V số tiền 106.756.500 đồng tương ứng với số tiền bị cáo Hoàng Thị V đã bồi thường trước cho các bị hại thay cho bị cáo Xa Văn Đ.

[15] Biện pháp tư pháp: [15.1] Để đảm bảo thi hành án, cần tiếp tục phong tỏa đến khi thi hành án xong đối với số tiền 70.167.000 đồng (đã làm tròn) trong tài khoản ngân hàng số 0341007076795 tại Ngân hàng V4; số tiền 90.054.000 đồng (đã làm tròn) trong tài khoản ngân hàng số 8824076275 tại Ngân hàng B1; số tiền 1.860.000 đồng (đã làm tròn) trong tài khoản ngân hàng số 102883038926 tại Ngân hàng V5 của bị cáo Hoàng Thị V; số tiền 28.842.000 (đã làm tròn) đồng trong tài khoản ngân hàng số 100883038930 tại Ngân hàng V5, số tiền 3.414.000 đồng (đã làm tròn) trong tài khoản ngân hàng số 1014868998 tại ngân hàng V4 của bị cáo Xa Văn Đ để thi hành nghĩa vụ bồi thường, hoàn trả cho các bị hại. [15.2] Đối với số tiền 42.700.000 đồng, do 06 bị hại (bao gồm: Ông Lê Đại P2, bà Nguyễn Thị T2, ông Nguyễn Việt T1, ông Nguyễn Công V1, ông Phạm Thanh L3 và ông Vũ Quang C) không yêu cầu bồi thường nên Hội đồng xét xử ghi nhận ý kiến của các bị hại.

[16] Đối với 56 người có chuyển số tiền tương ứng là 254.600.000 đồng vào tài khoản của các bị cáo nhưng Cơ quan điều tra chưa làm rõ được, cụ thể: 11 người xác minh không có mặt tại địa phương, từ chối làm việc, người khác nhờ chuyển hộ, không bị lừa, không bị chiếm đoạt, không biết ai chuyển, với tổng số tiền 21.600.000 đồng; 27 người không lấy được dữ liệu, thông tin tài khoản ngân hàng đối ứng và một số tài khoản chưa có kết quả trả lời của các ngân hàng nên không có cơ sở xác minh làm rõ với tổng số tiền 107.700.000 đồng và 18 người chưa có kết quả ủy thác điều tra, với tổng số tiền 125.300.000 đồng. Đề nghị cơ quan điều tra tiếp tục làm rõ để giải quyết theo quy định pháp luật.

[17] Đối với ông Vi Văn K là người đã cho Linh Văn Đ2 thuê nhà, sau đó Linh Văn Đ2 cho Hoàng Thị V và Xa Văn Đ thuê ở cùng, ông Vi Văn K 13 không biết các bị cáo sử dụng ngôi nhà của mình để thực hiện hành vi phạm tội, không hỗ trợ, giúp sức, hưởng lợi từ hành vi phạm tội của các bị cáo nên không xem xét, xử lý.

[18] Đối với Linh Văn Đ2 là người thuê nhà ông Vi Văn K, sau đó cho Hoàng Thị V và Xa Văn Đ thuê và cùng nhau trả tiền nhà. Do Linh Văn Đ2 không giúp sức, hưởng lợi và không biết rõ về hành vi phạm tội của V và Đ, nên không đồng phạm với V, Đ. Linh Văn Đ2 đã bị khởi tố, điều tra trong một vụ án khác.

[19] Đối với việc Hoàng Thị V khai trong quá trình làm công nhân tại các khu công nghiệp có tiết kiệm được số tiền 210.000.000 đồng và có gửi em gái là Hoàng Thị P4 giữ hộ (Phòng đang bị khởi tố trong một vụ án khác), V đề nghị được Phòng trả lại số tiền này để bồi thường cho các bị hại. Hoàng Thị P4 trình bày phù hợp với lời khai của V về nội dung này. Toàn bộ số tiền Phòng đã giao nộp cho Cơ quan điều tra, P4 đồng ý trả lại số tiền 210.000.000 đồng cho Hoàng Thị V, để Hoàng Thị V hoàn trả lại cho các bị hại.

[20] Về án phí: Các bị cáo là người bị kết án nên phải chịu án phí hình sự sơ thẩm theo quy định. Đối với số tiền bồi thường thiệt hại cho 29 bị hại, do các bị cáo tự nguyện nộp tiền bồi thường thiệt hại trước khi mở phiên tòa nên các bị cáo không phải chịu án phí dân sự sơ thẩm. Do bị cáo Xa Văn Đ phải có nghĩa vụ hoàn trả lại cho bị cáo Hoàng Thị V số tiền 106.756.500 đồng tương ứng với số tiền bị cáo Hoàng Thị V đã bồi thường trước cho các bị hại thay cho bị cáo Xa Văn Đ nên bị cáo Xa Văn Đ phải chịu án phí dân sự sơ thẩm có giá ngạch theo quy định.

Tuy nhiên, bị cáo Xa Văn Đ thuộc diện cận nghèo, là người dân tộc thiểu số cư trú ở vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn và đã có đơn xin miễn án phí, nên bị cáo Xa Văn Đ được miễn án phí theo quy định tại điểm đ khoản 1 Điều 12 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội Quy định về mức thu, miễn giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí tòa án.

[21] Xét đề nghị của đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 4 - Lạng Sơn về tội danh, mức hình phạt là phù hợp với tính chất, mức độ hành vi phạm tội, phù hợp với các nhận định nêu trên nên Hội đồng xét xử chấp nhận. Đối với ý kiến đề nghị khác mà không phù hợp với các nhận định của Hội đồng xét xử thì không được chấp nhận.

[22] Bị cáo, bị hại và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đến vụ án có quyền kháng cáo bản án theo quy định tại các Điều 331, 333 của Bộ luật Tố tụng hình sự.