Bản án 207/2026/DS-PTTranh chấp quyền sử dụng đất

Sau khi nghiên cứu tài liệu chứng cứ có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa; căn cứ vào kết quả tranh tụng tại phiên toà; Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Về tố tụng: Ngày 20/9/2025 Tòa án nhân dân khu vực 8 - Vĩnh Long tuyên án sơ thẩm, ngày 03/10/2025 ông Đặng Trường C có đơn kháng cáo là còn trong hạn theo quy định tại Điều 273 Bộ luật Tố tụng dân sự và thực hiện các thủ tục kháng cáo hợp L nên được xem xét giải quyết theo trình tự phúc thẩm.

[2] Về nguồn gốc đất và quá trình giải quyết tranh chấp trước đây. Tại biên bản làm việc số 21 ngày 16/7/1992 giữa Đoàn cán bộ Thanh tra tỉnh Bến Tre với Hội đồng xét khiếu tố huyện B và đại diện UBND xã ANT về việc giải quyết tranh chấp đất giồng giữa cụ Đặng Thanh N (ông nội của bị đơn Đặng Dương N) với cụ Đặng Văn M (ông nội của nguyên đơn Đặng Trường C) thể hiện: - Nội dung tranh chấp: trước đây ông N có một miếng đất giồng ngang 31,5m, ông N cho ông M ở và sử dụng một khoảng ngang 16m (trong đó có nhà ở, sân phơi lúa và một khoảng đất trống). Ngoài ra, ông N còn có một miếng đất kế bên gồm 02 phần: phần ngoài là đất thổ mộ, phần trong thì ông N vẫn cho ông M sử dụng trồng cây ngắn ngày để thu huê lợi nhưng do ông M muốn cất nhà cho cháu nội (là ông C) trên phần đất này nên ông N đề nghị ông M không được cất nhà mà để làm đất thổ mộ. - Ý kiến của ông M: phần đất tranh chấp từ mí lộ trở lên thì ông đã mua của ông N từ năm 1958 và quản lý sử dụng từ đó đến nay, còn phần khu mộ là của chung cả hai bên đều có trách nhiệm chăm sóc. - Ý kiến của ông N: ông cho ông M ở nhờ trên phần đất hiện nay (phần đất có nhà, sân phơi của ông M) còn phần đất đang tranh chấp ông cho ông M quản lý, sử dụng trồng trọt trên 30 năm chứ không có bán cho ông M nên ông đề nghị ông M và con cháu không được cất nhà mà để làm đất thổ mộ. - Cuộc họp đi đến thống nhất kết luận:

1. Công nhận quyền sử dụng phần đất tranh chấp 220m2 thuộc về ông M, ông M được trồng cây ngắn ngày hưởng hoa lợi, không được cất nhà cho cháu nội. 5

2. Đề nghị ông M dời nhà cháu nội ông về phần đất mà ông N đã cho ông M sử dụng vì còn rất nhiều chỗ trống có thể cất nhà được.

3. Chấp thuận đề nghị của ông N…ông M phải để cho ông N phần đất tranh chấp 220m2 làm đất thổ mộ chôn cất ông bà.

4. Hội đồng giao trách nhiệm cho UBND xã ANT xem xét, kiểm tra 2 đương sự thực hiện theo biên bản này. Sau cuộc họp ngày 16/7/1992, Thanh tra tỉnh Bến Tre phát hiện trong Biên bản cuộc họp tại mục 3 ghi “Chấp thuận đề nghị của ông N…ông M phải để cho ông N phần đất tranh chấp 220m2 làm đất thổ mộ chôn cất ông bà” là bất hợp lý vì tại mục 1 đã giải quyết 220m2 đất này thuộc quyền sử dụng của ông M, nên ngày 04/8/1992, Thanh tra tỉnh Bến Tre ra Công văn số 02/TT-CV/92 đề nghị UBND huyện B chấn chỉnh lại mục 3 trong biên bản để tránh trường hợp tranh chấp sau này. Ngày 20/10/1992 UBND huyện B ban hành Quyết định số 247/UB-QĐ giải quyết tranh chấp giữa ông M với ông N có nội dung:

1. Phần đất mộ và 220m2 còn lại từ mộ ra lộ chính được dành làm đất thổ mộ do ông N quản lý, không được cất nhà hoặc trồng cây lâu năm trên phần đất này.

2. Ông M di dời tất cả vật chướng ngại mà ông đã đưa đến phần đất 220m2 để làm vật cản chiếm giữ phần đất, giao phần đất trên lại cho ông N quản lý. Ông M không đồng ý Quyết định số 247 nêu trên nên tiếp tục khiếu nại. Tại Quyết định giải quyết khiếu nại số 34/TT-QĐ ngày 04/8/1993 của Chánh thanh tra tỉnh Bến Tre đã quyết định: Điều

1. Yêu cầu Chủ tịch UBND huyện B ra quyết định giải quyết: - Thu hồi quyết định số 247/UB-QĐ ngày 20/10/1992. Lý do: quyết định số 247 chưa đúng với Quyết định số 11/HĐBT của Hội đồng bộ trưởng và Hướng dẫn số 195/HD-UB của UBND tỉnh Bến Tre về đường lối giải quyết tranh chấp đất đai. - Yêu cầu Chủ tịch UBND huyện B thực hiện giải quyết khiếu nại đúng theo Biên bản cuộc họp ngày 16/7/1992 và Công văn số 02/TT-CV ngày 04/8/1992 của Thanh tra tỉnh. Điều

2. Thời gian tiến hành giải quyết kể từ ngày ký quyết định, sau 15 ngày UBND huyện B thông báo kết qủa thực hiện để Thanh tra tỉnh biết. Như vậy, theo tinh thần Quyết định giải quyết khiếu nại của Thanh tra tỉnh thì Quyết định giải quyết khiếu nại số 247/UB-QĐ ngày 20/10/1992 của UBND huyện B không đúng với chủ trương, đường lối giải quyết tranh chấp đất đai của Nhà nước nên phải bị thu hồi và buộc UBND huyện ra quyết định giải quyết theo hướng công nhận cho cụ M quyền sử dụng 220m2 đất.

Tuy nhiên, từ đó đến nay UBND huyện B không thực hiện Quyết định số 34/TT-QĐ ngày 04/8/1993 của Chánh thanh tra tỉnh Bến Tre. Tòa án cấp sơ thẩm nhận định “Từ năm 1992 đến nay không có quyết định giải quyết khiếu nại của cơ quan cấp trên có thẩm quyền hủy hoặc thay thế quyết định số 247 của UBND huyện B như vậy quyết định số 247 có hiệu lực pháp luật, căn cứ quyết định số 247 thì phần đất tranh chấp là của ông N” nhận định này không đúng với tình tiết khách quan của vụ án, bởi lẽ: tại Quyết định giải quyết khiếu nại số 34/TT-QĐ ngày 6 04/8/1993 của Chánh thanh tra tỉnh Bến Tre đã yêu cầu UBND huyện B thu hồi Quyết định số 247/UB-QĐ ngày 20/10/1992 để giải quyết lại theo hướng công nhận cho cụ M quyền sử dụng 220m2 đất. Do Chủ tịch UBND huyện B không thực hiện Quyết định giải quyết khiếu nại số 34/TT-QĐ ngày 04/8/1993 của Chánh thanh tra tỉnh Bến Tre nên cụ M và cụ N tiếp tục tranh chấp phần đất này, sau khi cụ M và cụ N chết thì cháu nội cụ M (ông C) và cháu nội cụ N (ông N) tiếp tục tranh chấp phần đất này cho đến nay.

[3] Quá trình sử dụng và đăng ký kê khai đối với phần đất tranh chấp. Trong quá trình cụ M và cụ N còn đang tranh chấp, thì năm 2013 ông C đăng ký, kê khai đến ngày 06/3/2014 ông C được UBND huyện B ký cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thửa 79, tờ bản đồ 12 diện tích 2.316m2 loại đất ở và trồng cây lâu năm trong đó có bao gồm phần đất tranh chấp (220m2 + khu mộ). Sau đó ông C tách thửa 79 ra làm nhiều thửa để tặng cho anh, em của ông, diện tích thửa 79 còn lại ông C đăng ký theo chương trình VLAP là thửa 545 diện tích 597,1m2 loại đất CLN (chính là phần đất đang tranh chấp) và thửa 546 diện tích 597,1m2. Nay theo đo đạc thực tế phần đất tranh chấp thửa 545 diện tích bằng 597,2m2. Như vậy, việc UBND huyện B cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho ông C trong khi đất đang tranh chấp là không đúng quy định tại Điều 50 Luật đất đai 2003.

[4] Thể hiện tại Biên bản định giá tài sản ngày 11/10/2024 thì trên phần đất tranh chấp thửa 545 hiện có khu mộ khoảng 15 ngôi mộ, ngoài ra còn có: một bức tường gạch do ông N xây; các tài sản khác của ông C gồm: 01 trụ xi măng, mái che gắn vào tường nhà của ông C, 01 cây xanh, 01 cây mận, 01 cây đu đủ, 02 cây mai, gạch vỉa hè, vỏ dừa; giá đất tranh chấp là 1.700.000đ/m2.

[5] Như đã phân tích trên, nguồn gốc phần đất tranh chấp thửa 545 bao gồm: khu mộ và 220m2 đất trống từ giáp khu mộ ra tới giáp lộ là của cụ N (ông nội ông N), trước đây giữa cụ M và cụ N không có tranh chấp phần đất khu mộ mà chỉ tranh chấp phần đất trống 220m2. Theo Quyết định giải quyết khiếu nại số 34/TT-QĐ ngày 04/8/1993 của Chánh thanh tra tỉnh Bến Tre thì công nhận cho cụ M quyền sử dụng 220m2 đất này. Sau khi cụ M chết thì cháu nội của cụ M là ông C được những người thừa kế của cụ M đồng ý cho đăng ký, kê khai và được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất vào năm 2013. Như vậy, có căn cứ công nhận cho ông C được quyền sử dụng 220m2 đất từ giáp khu mộ ra tới lộ, đối với phần đất khu mộ thì có nguồn gốc của cụ N nên công nhận cho những người thừa kế của cụ N được quyền sử dụng.

Tuy nhiên, xét thấy thửa đất 545 là đất CLN, nếu công nhận cho ông C quyền sử dụng diện tích 220m2 thì không đủ điều kiện để tách thửa (do dưới hạn mức tối thiểu để dược phép tách thửa). Mặt khác, ngoài phần đất này thì ông C còn có phần đất khác để ở (thực tế ông C không sinh sống trên phần đất tranh chấp).

Do đó, công nhận cho những người thừa kế của cụ N quyền sử dụng toàn bộ thửa đất 545 nhưng buộc những người này phải hoàn trả giá trị 220m2 đất cho ông C theo định giá là 1.700.000đ/m2 bằng số tiền 374.000.000đ, cho nên cấp phúc thẩm cần sửa án phần này. 7

Từ những phân tích trên, xét kháng cáo của ông C và quan điểm người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của ông C có căn cứ chấp nhận một phần. Quan điểm người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của ông N có căn cứ chấp nhận một phần.

[6] Án phí sơ thẩm: do sửa án sơ thẩm nên sửa lại án phí sơ thẩm cho phù hợp, ông C phải chịu án phí đối với yêu cầu không được chấp nhận (5% giá trị diện tích 377,2m2 đất tính cụ thể bằng 29.649.600 đồng), ông N phải chịu án phí đối với yêu cầu không được chấp nhận (5% giá trị diện tích 220m2đất) cụ thể bằng 18.700.000 đồng.

[7] Án phí dân sự phúc thẩm: Do được chấp nhận một phần yêu cầu kháng cáo nên ông C không phải chịu án phí phúc thẩm. Quan điểm của Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Vĩnh Long có căn cứ chấp nhận.