Bản án 01/2026/DS-PTTranh chấp quyền sử dụng đất
Tóm tắt nhanh
Trích nguyên văn đoạn đầu phần Quyết định
1. Căn cứ: Khoản 1 Điều 308 Bộ luật Tố tụng dân sự. Điểm đ khoản 1 Điều 12; khoản 1 Điều 29 Nghị Quyết số 326/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội khóa 14 quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu nộp quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.
Nhận định của Tòa án
[1] Về thủ tục tố tụng. Nguyên đơn bà Nguyễn Thị H khởi kiện bà Lưu Thị Đ tranh C1 hợp đồng đặt cọc, bị đơn có địa chỉ tại xã N, huyện V, tỉnh Thanh Hóa (nay là, xã V, tỉnh Thanh Hóa); Tòa án nhân dân khu vực 7 - Thanh Hóa thụ lý giải quyết là đúng thẩm quyền theo quy định tại khoản 3 Điều 26; khoản 1 Điều 35; Điểm a khoản 1 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự. Đơn kháng cáo của bị đơn bà Lưu Thị Đ và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Lê Thị D làm theo đúng trình tự, thời hạn quy định tại các Điều 272, 273, 278 Bộ luật Tố tụng dân sự, nên được xem xét theo thủ tục phúc thẩm.
[2] Xét kháng cáo của bị đơn bà Lưu Thị Đ Xét tính hợp pháp của hợp đồng đặt cọc ngày 08/01/2025, giữa bà Nguyễn Thị H và bà Lưu Thị Đ (BL 02). Ngày 08/01/2025, bà Nguyễn Thị H (bên A) và bà Lưu Thị Đ (Bên B) đã ký hợp đồng đặt cọc với nội dung: Bên A đặt cọc cho bên B số tiền là 430.000.000 đồng để được nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với diện tích đất 100m2 thửa số 391, tờ bản đồ số 07, tại thôn T, xã N, huyện V (nay là xã V). Thời gian đặt cọc từ ngày 08/01/2025 đến ngày 08/6/2025, hai bên sẽ đến tổ chức công chứng để lập và công chứng hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng 9 đất và tài sản gắn liền với đất, phí chuyển nhượng do bên A chịu. Giá chuyển nhượng thửa đất là 800.000.000 đồng. Nếu quá thời hạn nêu trên nếu bên B không bán, không chuyển nhượng tài sản cho bên A thì bên B phải trả lại số tiền đặt cọc đã nhận và phạt cọc là 200.000.000 đồng. Bà Đ và bà H đều ký vào hợp đồng đặt cọc, có người là chứng là anh Trịnh Văn T2 (con bà Đ). Tại thời điểm đặt cọc, thửa đất số 391, tờ bản đồ số 07, bà Lưu Thị Đ đã được Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai huyện V cấp Giấy chứng nhận QSDĐ số DO 452253, số vào sổ cấp giấy CN00103 ngày 09/8/2024. Cả hai bên đều biết Giấy chứng nhận QSDĐ số DO 452253 bà Đ đang thế chấp tại Ngân hàng V để vay vốn, nhưng thỏa thuận thời gian giao kết hợp đồng chuyển nhượng là đến ngày 08/6/2025, mục đích để bà Đ thanh toán nợ tại ngân hàng, xóa thế chấp để thực hiện việc chuyển nhượng thửa đất 391 cho bà H. Đến ngày 11/4/2025, bà Đ đã được Ngân hàng giải chấp, nhưng bà Đ không thực hiện chuyển nhượng đất cho bà H như đã thỏa thuận trong hợp đồng đặt cọc, đã lập hợp đồng chuyển nhượng thửa đất số 391, tờ bản đồ số 07 cho bà Lê Thị D tại Văn phòng C2 ngày 11/4/2025. Tại thời điểm ký hợp đồng đặt cọc, bà Đ và bà H đều có đủ năng lực trách nhiệm dân sự, năng lực hành vi dân sự; không ai bị ép buộc hay lừa dối. Bà Đ cho rằng giữa bà Đ và bà H chỉ có giao dịch vay tiền, không có giao dịch đặt cọc, nhưng bà Đ cũng không cung cấp được tài liệu, chứng cứ để chứng minh hợp đồng đặt cọc là giả tạo để che giấu hợp đồng vay tiền. Tòa án cấp sơ thẩm chấp nhận đơn khởi kiện của bà H, buộc bà Đ trả lại cho bà H số tiền đã nhận cọc 430.000.000đ và số tiền phạt cọc 200.000.000đ là đúng quy định tại Điều 328 Bộ luật Dân sự. Từ những nhận định trên, Hội đồng xét xử không có căn cứ chấp nhận nội dung kháng cáo yêu cầu hủy bản án sơ thẩm của bà Lưu Thị Đ . [2.3] Xét kháng cáo của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan. Ngày 16/4/2025, Tòa án nhân dân khu vực 7 thụ lý vụ án theo đơn khởi kiện của nguyên đơn bà Nguyễn Thị H, nội dung yêu cầu giải quyết, buộc bà Lưu Thị Đ phải chuyển nhượng thửa đất số 391, tờ bản đồ số 07 (đo vẽ năm 2003), diện tích là 100m2 cho bà H; nếu không thì yêu cầu bà Đ phải trả lại số tiền đã nhận cọc là 430.000.000 đồng và tiền phạt cọc là 200.000.000 đồng theo hợp đồng đặt cọc mà H và bà Đ đã ký kết ngày 08/01/2025. Trong quá trình giải quyết vụ án, bà H không yêu cầu bà Đ phải tiếp tục ký hợp đồng chuyển nhượng thửa đất số 391 tờ bản đồ số 07, chỉ yêu cầu bà Đ trả lại số tiền đã nhận cọc và phạt cọc theo thỏa thuận trong hợp đồng đặt cọc ngày 08/01/2025.
Vì vậy, nội dung khởi kiện của bà H không ảnh hưởng đến Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất ngày 11/4/2025 tại Văn phòng C2 giữa bà Lê Thị D với bà Lưu Thị Đ . Tòa án cấp sơ thẩm xác định bà Lê Thị D là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trong vụ án và dành quyền khởi kiện cho bà Lê Thị D trong vụ án dân sự khác khi bà D có yêu cầu và tài liệu, chứng cứ để chứng minh 10 là đúng quy định pháp luật. Bà D kháng cáo yêu cầu hủy bản án sơ thẩm là không có căn cứ chấp nhận.
[3] Về án phí: Bà Đ được miễn án phí dân sự phúc thẩm; bà D phải chịu án phí dân sự phúc thẩm do kháng cáo không được chấp nhận.
Quyết định
1. Căn cứ: Khoản 1 Điều 308 Bộ luật Tố tụng dân sự. Điểm đ khoản 1 Điều 12; khoản 1 Điều 29 Nghị Quyết số 326/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội khóa 14 quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu nộp quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.
2. Xử: Bác toàn bộ nội dung kháng cáo của bị đơn bà Lưu Thị Đ và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Lê Thị D; giữ nguyên Bản án số 24/2025/DS-ST ngày 24/10/2025 của Tòa án nhân dân khu vực 7 - Thanh Hóa.
3. Về án phí phúc thẩm: Bà Lưu Thị Đ được miễn án phí dân sự phúc thẩm. Bà Lê Thị D phải chịu 300.000đ án phí dân sự phúc thẩm, nhưng được trừ vào số tiền tạm ứng án phí bà đã nộp tại Biên lai thu số 0002734 ngày 07/11/2025 của Thi hành án dân sự tỉnh Thanh Hóa; Bà D đã nộp đủ án phí dân sự phúc thẩm.
4. Các quyết định khác không có kháng cáo, không bị kháng cáo kháng nghị có hiệu lực pháp luật kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị.
5. Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.