Bản án 138/2025/HS-STBản án 138/2025/HS-ST

Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu trong hồ sơ vụ án đã được tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định như sau:

[1] Về các quyết định và hành vi tố tụng: quá trình điều tra, truy tố, Cơ quan Điều tra Công an tỉnh Nghệ An, Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Nghệ An, Điều tra viên, Kiểm sát viên đã thực hiện đúng thẩm quyền, trình tự, thủ tục quy định của Bộ luật tố tụng hình sự; không có người nào có ý kiến hoặc khiếu nại về hành vi, quyết định của cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng.

Do đó, các hành vi, quyết định tố tụng của Cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng đã thực hiện đều hợp pháp.

[2] Tại phiên tòa, các bị cáo hoàn toàn thừa nhận hành vi phạm tội của mình như cáo trạng đã truy tố. Lời khai của các bị cáo tại phiên tòa phù hợp với nhau, phù hợp với lời khai trong quá trình điều tra, phù hợp với biên bản bắt người phạm tội quả tang, phù hợp với lời khai của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan, người làm chứng, kết luận giám định và các tài liệu, chứng cứ thu thập trong quá trình điều tra đã được thẩm tra, tranh tụng tại phiên tòa. Như vậy có đủ cơ sở khẳng định: Do hám lợi, nên vào ngày 03/12/2025 và ngày 05/12/2025, Hoàng Văn N liên lạc qua Telegram với một người phụ nữ (không rõ nhân thân, lai lịch) ở thành phố Hồ Chí Minh để mua 150kg vảy Tê T với giá 85.000.000 đồng. Sau khi N chuyển tiền, người phụ nữ bỏ 150kg vảy Tê T vào 04 bì xác rắn rồi gửi xe khách cho N 02 đợt và người phụ nữ này gửi cho N 01 con Tê T đông lạnh đã được cạo vảy. N cùng với Đặng Hữu G nhận toàn bộ số hàng trên tại Cầu Lồi, xã Diễn Hồng, huyện Diễn Châu, đưa về cất dấu tại Trang trại nuôi cá của N tại xóm Ngọc Sơn, xã Đô Thành, huyện Yên Thành. Sau đó N thuê Đặng Hữu G và Võ Sương T2 là người làm thuê cho N tại trang trại, làm sạch 150kg vảy Tê T rồi đóng vào 06 bì xác rắn màu trắng, còn 01 cá thể Tê T đông lạnh đã bị cạo vảy N đưa về cất trong tủ lạnh ở trại gà của N ở xóm Đông Thị, xã Đô Thành, huyện Yên Thành. Trong quá trình làm sạch vảy 9 Tê T, N lấy một ít vảy Tê T bỏ vào túi ni lông có khối lượng 0,28kg cho Hoàng Văn K (em trai N) đưa về nhà cất dấu để sử dụng. Sau khi đóng số vảy Tê T đã làm sạch vào 06 bì xác rắn, N nói G và Thế vận chuyển ra tỉnh Lạnh Sơn liên hệ với người phụ nữ tên Trang (không rõ nhân thân, lai lịch) qua Telegram để bán với giá 950.000đồng/kg, đồng thời N đưa cho G 15.000.000 đồng để chi phí tiền đi đường. Đến chiều ngày 16/12/2025, G, Thế xếp 06 bì xác rắn vảy Tê T vào khoang bí mật vào thùng xe bán tải BKS: 29H-627.70 rồi vận chuyển ra tỉnh Lạng Sơn. Khi G và Thế vận chuyển số hàng trên ra đến thị trấn Cao Lộc, huyện Cao Lộc, tỉnh Lạng Sơn thì bị Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Nghệ An phối hợp với Công an tỉnh Lạng Sơn phát hiện bắt quả tang, thu giữ 06 bì xác rắn vảy Tê T có khối lượng 149,6kg. Quá trình khám xét thu giữ của Hoàng Văn N 6,1 kg vụn vảy của loài Tê T và 6,1 kg xác cá thể của loài Tê T đã cạo vảy. Ngày 07/12/2025, sau khi biết N bị bắt, Hoàng Văn K đã đến Cơ quan Cảnh sát điều tra xin đầu thú về hành vi tàng trữ 0,28kg vảy Tê T và mua bán 1,28 kg xương của loài Báo Gấm của mình. Tổng số 155,98kg vảy Tê T, 6,1kg cá thể Tê T đã cạo vảy, thuộc loại Tê Tê Java, có tên khoa học Manis javanica và 1,28 kg xương của loài Báo Gấm có tên khoa học là Neofelis nebulosa là loại động vật nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ có tên trong Phụ lục I, Danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ, ban hành kèm theo Nghị định 64/2019/NĐ-CP ngày 16/07/2019 của Chính phủ; có tên trong Nhóm IB, Danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm, ban hành kèm theo Nghị định 84/2021/NĐ-CP ngày 22/09/2021 của Chính phủ; có tên trong Phụ lục I, Danh mục các loài động vật, thực vật hoang dã thuộc Phụ lục Công ước về buôn bán quốc tế các loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp (CITES) ban hành kèm theo Thông báo số 25/TB-CTVN ngày 17/02/2023 của Cơ quan thẩm quyền quản lý CITES Việt Nam.

Do đó, Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Nghệ An truy tố các bị cáo Hoàng Văn N, Đặng Hữu G, Võ Sương T2 và Hoàng Văn K về tội “Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm” theo quy định tại điểm b khoản 1 Điều 244 của Bộ luật Hình sự là có căn cứ đúng người, đúng tội, đúng pháp luật.

[3] Xét tính chất vụ án và hành vi phạm tội của các bị cáo: Vụ án thuộc loại nghiêm trọng, hành vi phạm tội của các bị cáo là nguy hiểm cho xã hội, làm mất trật tự trị an pháp luật, xâm phạm đến môi trường sinh thái, ảnh hưởng đến việc bảo tồn, duy trì và phát triển động vật hoang dã, quý hiếm; ảnh hưởng đến môi trường chung của xã hội và xâm phạm chế độ quản lý của Nhà nước về môi trường. Do đó cần có mức án nghiêm minh đối với các bị cáo nhằm trừng trị, răn đe, G dục các bị cáo và phòng ngừa chung cho xã hội. Bị cáo Hoàng Văn N là người mua vảy tê tê để bán kiếm lời nên bị cáo phải chịu trách nhiệm chính trong vụ án, tuy nhiên bị cáo không trực tiếp bắt 10 giết động vật nguy cấp, quý hiếm, mà chỉ là người đi mua về bán, các bị cáo phạm tội với vai trò đồng phạm giản đơn, không phải phạm tội có tổ chức, chủ mưu cầm đầu, không có kế hoạch từ trước. Bị cáo G, Thế giúp sức cho bị cáo N nên hai bị cáo có vai trò ngang nhau và sau bị cáo N; bị cáo Khởi phạm tội với số lượng ít nhất nên bị cáo có vai trò thứ yếu trong vụ án. Vì vậy khi xét xử cần xem xét tính chất mức độ hành vi phạm tội để có mức án phù hợp với các bị cáo.

Tuy nhiên, Hội đồng xét xử cũng xem xét, các bị cáo phạm tội không có tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự; quá trình điều tra và tại phiên tòa, các bị cáo khai báo thành khẩn, ăn năn hối cải; các bị cáo Hoàng Văn N, Đặng Hữu G, Võ Sương T2 có nhân thân tốt, phạm tội lần đầu; bị cáo Hoàng Văn K đã bị kết án nhưng đã được xóa án tích và có vai trò đồng phạm không đáng kể trong vụ án; gia đình các bị cáo có công với cách mạng, bị cáo Khởi sau khi phạm tội ra đầu thú. Các bị cáo có nhiều tình tiết giảm nhẹ quy định tại điểm s khoản 1, khoản 2 Điều 51 Bộ luật hình sự, có nơi cư trú rõ ràng, có khả năng tự cải tạo nên căn cứ vào Nghị quyết 03/VBHN-TANDTC ngày 10/7/2025 của Tòa án nhân dân tối cao hướng dẫn áp dụng Điều 65 của Bộ luật hình sự về án treo, xét thấy các bị cáo đủ điều kiện để được hưởng án treo. Vì vậy chấp nhận đề nghị của đại diện Viện kiểm sát cho các bị cáo hưởng án treo để thể hiện chính sách khoan hồng của pháp luật đối với người phạm tội và tạo điều kiện cho các bị cáo cải tạo trở thành công dân có ích cho xã hội.

[4] Về hình phạt bổ sung: các bị cáo thu nhập không ổn định nên không áp dụng hình phạt bổ sung là hình phạt tiền đối với các bị cáo.

[5] Về vật chứng: - Đối với số tiền 14.900.000 đồng thu tại bị cáo Đặng Hữu G là tiền liên quan đến hành vi phạm tội của các bị cáo nên tịch thu nộp Ngân sách Nhà nước.. - 01 xe ôtô nhãn hiệu Ford, loại xe Ranger, màu trắng mang biển kiểm soát 29H-627.70, thu giữ của bị cáo Đặng Hữu G là tài sản chung của vợ chồng bị cáo G và chị Lê Thị S2. Khi bị cáo dùng xe vận chuyển bộ phận của động vật hoang dã, nguy cấp, quý hiếm, chị Lê Thị S2 không biết nên cần tịch thu hóa giá nộp ngân sách Nhà nước ½ giá trị chiếc xe ô tô và trả lại cho chị Lê Thị S2 ½ giá trị chiếc xe ô tô trên. - Các bì xác rắn, vảy Tê Tê Java, 01 xác cá thể Tê Tê Java, 01 cân điện tử, thùng xốp, 44 vật hình dạng nanh, vuốt động vật; túi ni lông, 01 khung sàng bằng kim loại, 01 máy sàng bằng kim loại được thiết kế bằng một khung thép là vật chứng vụ án không có giá trị sử dụng cần tịch thu tiêu hủy. - 02 điện thoại di động thu giữ của các bị cáo Đặng Hữu G và Võ Sương T2 là công cụ phương tiện phạm tội cần tịch thu nộp ngân sách Nhà nước. 11 - 01 điện thoại di động thu giữ của bị cáo Hoàng Văn K không liên quan đến hành vi phạm tội của các bị cáo nên trả lại cho bị cáo Khởi.

[6] Trong vụ án này, Hoàng Văn K còn có hành vi mua bán các bộ phận cơ thể, sản phẩm của động vật hoang dã gồm: 49 mẫu vật hình nanh, vuốt qua giám định không xác định được loài; 05 nanh lợn rừng (sản phẩm của động vật rừng thông thường); 33 móng, vuốt của loài sư tử (sản phẩm của động vật thuộc phụ lục II Công ước quốc tế); 01 túi xương của loài sư tử có khối lượng 1,7 kg (sản phẩm của động vật thuộc phụ lục II Công ước quốc tế). Do trị giá các sản phẩm trên chưa đến mức truy cứu hình sự về tội "Vi phạm quy định về bảo vệ động vật hoang dã". Cơ quan Cảnh sát điều tra đã chuyển hồ sơ, tài liệu liên quan đề nghị Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An ra Quyết định xử phạt hành chính về hành vi “Mua bán lâm sản” theo quy định tại Điều 23 Nghị định 35/2019/NĐ-CP ngày 24/05/2019.

[7] Đối với người phụ nữ ở thành phố Hồ Chí Minh là người bán vảy Tê T cho N, người phụ nữ tên Trang đặt mua vảy Tê T của N và người đàn ông tên Nam bán các sản phẩm động vật hoang dã cho Khởi do không xác định được nhân thân, lai lịch nên không có căn cứ để xử lý.

[8] Về án phí: Buộc các bị cáo phải chịu án phí hình sự sơ thẩm theo quy định pháp luật.