Bản án 409/2025/DS-STTranh chấp quyền sử dụng đất

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có tại hồ sơ vụ án, kết quả tranh luận công khai tại phiên tòa; trên cơ sở xem xét toàn diện tài liệu, chứng cứ, Hội đồng xét xử thấy rằng: 3

[1] Về tố tụng: Về quan hệ pháp luật tranh chấp và thẩm quyền giải quyết: Về quan hệ pháp luật tranh chấp được xác định là "Tranh chấp quyền sử dụng đất". Bị đơn có nơi cư trú tại ấp T, xã T, tỉnh Cà Mau nên Tòa án có thẩm quyền giải quyết vụ án là Tòa án nhân dân khu vực 3 - Cà Mau, tỉnh Cà Mau theo quy định tại khoản 9 Điều 26; điểm a khoản 1 Điều 35; điểm a khoản 1 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự. Về sự vắng mặt của đương sự: Bị đơn bà Nguyễn Thị H1, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là bà Nguyễn Thị V1, chị Lê Nguyễn Khánh V2 đã được triệu tập hợp lệ nhưng vẫn vắng mặt; đại diện Ngân hàng N1 - Chi nhánh T4, đại diện Ngân hàng TMCP S1 - Chi nhánh C1 có yêu cầu xét xử vắng mặt. Căn cứ khoản 2 Điều 227, khoản 1 Điều 228 xét xử vắng mặt các đương sự theo quy định.

[2] Về nội dung: Phần đất của các đương sự tranh chấp là phần ranh giới, tọa lạc tại ấp T, xã T, tỉnh Cà Mau, theo Bản vẽ trích đo hiện trạng ngày 21/4/2025 của Chi nhánh Công ty TNHH T5 tại Cà Mau thế hiện tổng diện tích 1.024,4m2 (tại các thửa 6, 7, 8, 16, 17, 18). Xét về nguồn gốc sử dụng đất và diện tích đất của các bên như sau: - Đối với đất của ông T: Phần đất tranh chấp nguyên đơn yêu cầu có nguồn gốc là của ông Lê Văn S được Ủy ban nhân dân huyện T cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số B 482874 vào ngày 21/3/1994, thửa đất số 168, 169, 171, tờ bản đồ số 01, tổng diện tích 46.960m?. Ngày 08/6/2020 ông Sáu T3 cho toàn bộ phần diện tích đất cho ông Lê Thanh T theo Hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất được Ủy ban nhân dân xã P (nay là xã T) chứng thực số 39 quyển số 01/2019 TP/CC-SCT/HĐGD. Tại bản vẽ trích đo hiện trạng đất ngày thể hiện diện tích phần đất do ông T xác định tại các thửa 2, 3, 4, 5, 14, 15 diện tích 46.460,7m? - Đối với đất của ông H, bà H1: Phần đất bị đơn có nguồn gốc là của ông Lê Văn H được Ủy ban nhân dân huyện T cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số B 482855 vào ngày 21/3/1994, thửa đất số 167, 170, tờ bản đồ số 01, tổng diện tích 21.620m2. Tại bản vẽ trích đo hiện trạng đất ngày thể hiện diện tích phần đất do ông H xác định tại các thửa 10, 11, 12, 13 diện tích 20.926,8m?.

[3] Đối chiếu diện tích được cấp theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất với diện tích đo đạc theo hiện trạng sử dụng đất của ông T thể hiện: Thửa 171 theo GCNQSDĐ được cấp có diện tích 5.180m' nhưng đo đạc thực tế tại thửa số 14 trên bản vẽ có diện tích 2.401,4m}, diện tích này có sự chênh lệch là do khi kê khai cấp GCNQSDĐ theo bản đồ 299 đã xác định diện tích không đúng với thực tế, cụ thể so sánh với thửa 172 của ông Lê Văn H diện tích 2.500m2 nhưng hình thể tương đồng với thửa 171, điều này cũng được ông L thừa nhận và xác định diện tích đo đạc thực tế là phù hợp, không có ý kiến gì đối với diện tích này. Do đó 4 xác định đất của ông T theo giấy chứng nhận quyền sử dụng đất là 46.960m2- (5.180m2 - 2.401,4m2) = 44.181,4m?; theo hiện trạng là 43.984,7m' (sau khi đã điều chỉnh diện tích theo thửa số 14 trên bản vẽ và trừ đi diện tích tại thửa số 1 là 156,8m2 do sạt lở tự nhiên). Như vậy, hiện trạng diện tích đất của ông T thiếu so với diện tích GCNQSDĐ được cấp là 196,7m?.

[4] Đối chiếu diện tích được cấp theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất với diện tích đo đạc theo hiện trạng sử dụng đất của ông H, bà H1 thể hiện: Đất của ông H, bà H1 theo giấy chứng nhận quyền sử dụng đất là 21.620m?; theo hiện trạng là 21.098,2m?. Như vậy, hiện trạng diện tích đất của ông H, bà H1 thiếu so với diện tích GCNQSDĐ được cấp là 521,8m?. Như vậy, diện tích đất các bên xác định đều chênh lệch thiếu so với Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất được cấp, chưa tính phần đất tranh chấp 1.024,4m?.

[5] Tại phiên tòa, ông L xác định rút lại yêu cầu đối với thửa đất tranh chấp trên bản vẽ tại thửa 6, 7, 8, 17, 18, yêu cầu chia đôi phần diện tích tranh chấp tại thửa đất 16, diện tích 730,9m từ điểm giữa đoạn M28M29 ra đến điểm giữa đoạn M8M12 giáp mí lộ. Như vậy, nếu ông L xin rút lại yêu cầu thửa số 17, 18, thống nhất theo vị trí ranh mà ông H xác định thì phần diện tích của ông H, bà H1 được tăng lên 258,1m' (189,7m2 + 68,4m2), đối trừ với diện tích ông H thiếu 521,8m? thì hiện tại ông H, bà H1 chỉ còn thiếu 263,7m2. Thấy rằng, tổng diện tích của ông T, ông H còn thiếu so với GCNQSDĐ được cấp là 263,7m? + 196,7m' = 460,4m2 trong khi phần diện tích tranh chấp thửa 16 diện tích 730,9m2. Như vậy, việc ông T cho rằng đất của ông thiếu là do ông H, bà H1 lấn chiếm và yêu cầu trả lại là chưa có cơ sở chấp nhận. Nếu lấy diện tích 196,7m' giao cho ông T thì không đảm bảo quyền lợi cho ông T vì không phù hợp với thực tế sử dụng cũng như diện tích còn lại sẽ nhiều hơn diện tích đất ông H đang thiếu. Nhưng nếu không chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của ông T thì cũng không phù hợp (ông T cũng đang bị thiếu đất). Bởi lẽ, Nhà nước cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng lần đầu năm 1994 là do người dân tự kê khai và Nhà nước cấp quyền sử dụng đất trên cơ sở kê khai mà không có đo đạc cụ thể nên diện tích đất trên Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và trong thực tế sử dụng có sự chênh lệch nhiều hoặc ít hơn diện tích đất được cấp, cho nên phần tranh chấp là ranh giới sử dụng chung của hai bên, mỗi bên sử dụng một nữa (1/2) ranh là phù hợp với phong tục tập quán ở địa phương. Mỗi bên sử dụng một nữa (1/2) phần tranh chấp, cụ thể là chia đôi giữa hai điểm M28 và M29 (gọi là điểm B) kéo thẳng về điểm giữa đoạn M8 và M12 (gọi là điểm A) trên bản vẽ và thống nhất đó là ranh đất của hai bên, phù hợp với hiện trạng sử dụng đất của các đương sự. Thực tế, nếu chia đôi diện tích tranh chấp thì mỗi bên được sử dụng phần diện tích 730,9m2 : 2 = 365,45m nhưng căn cứ theo 5 bản vẽ bổ sung ngày 19/12/2025 của Công ty T5 thì Hội đồng xét xử chấp nhận diện tích tranh chấp phân chia như sau: Ông T được chấp nhận phần đất diện tích 365,2m' tại các điêm M8ABM28, ông H, bà H1 được quản lý, sử dụng phần đất diện tích 365,7m2 tại các điểm AM12M29B là phù hợp. Hội đồng xét xử thấy rằng, việc nguyên đơn rút lại một phần yêu cầu khởi kiện, chia đôi phần diện tích tranh chấp thì sẽ nhiều hơn phần diện tích nguyên đơn bị thiếu, việc chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn với diện tích 365,2m?, chia đôi đối với chi phí tố tụng là hài hòa và phù hợp.

[6] Tại phiên tòa, nguyên đơn xin rút lại yêu cầu đối với thửa đất tranh chấp 6, 7, 8, 17, 18 trên bản vẽ. Xét đây là sự tự định đoạt của đương sự nên Hội đồng xét xử căn cứ Điều 217, Điều 244 Bộ luật Tố tụng dân sự đình chỉ xét xử đối với yêu cầu phần đất tranh chấp có diện tích 293,5m?.

[7]

Từ những phân tích, đánh giá trên, Hội đồng xét xử chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn về việc yêu cầu bị đơn trả lại phần đất có diện tích theo đo đạc thực tế là 365,2m2.

[8] Xét lời đề nghị của vị đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 3 - Cà Mau chưa hoàn toàn phù hợp với nhận định của Hội đồng xét xử nên được chấp nhận một phần.

[9] Đối với chi phí tố tụng gồm: Chi phí bản vẽ 13.508.000 đồng. Do chấp nhận một phần yêu cầu của nguyên đơn nên nguyên đơn, bị đơn cùng có nghĩa vụ phải chịu chi phí này theo quy định tại Điều 157 Bộ luật Tố tụng dân sự. Chi phí trên, nguyên đơn phải chịu 6.754.000 đồng, bị đơn phải chịu 6.754.000 đồng. Nguyên đơn đã thanh toán toàn bộ số tiền 13.508.000 đồng nên bị đơn có nghĩa vụ trả lại cho nguyên đơn số tiền 6.754.000 đồng.

[10] Do chấp nhận một phần yêu câu của nguyên đơn nên nguyên đơn, bị đơn mỗi người phải chịu án phí dân sự sơ thẩm số tiền 300.000 đồng là phù hợp theo quy định tại Điều 27 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.