Bản án 164/2026/DS-PTTranh chấp quyền sử dụng đất

Căn cứ vào các chứng cứ, tài liệu được thu thập có trong hồ sơ vụ án, kết quả tranh luận tại phiên tòa, lời trình bày của các đương sự, ý kiến của Kiểm sát viên, Hội đồng xét xử phúc thẩm nhận định:

[1]. Đơn kháng cáo của ông Nguyễn Phục S bà bà Bùi Thị H trong hạn luật định, đã nộp tiền tạm ứng án phí trong thời hạn được quy định tại khoản 1 Điều 273 của Bộ luật Tố tụng dân sự nên là kháng cáo hợp lệ được xem xét theo thủ tục phúc thẩm. Tại phiên toà phúc thẩm người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đã được triệu tập hợp lệ đến lần thứ hai nhưng vắng mặt.

[2]. Xét yêu cầu khởi kiện và nội dung đơn kháng cáo của ông Nguyễn Phục S và bà Bùi Thị H thì thấy: [2.1]. Ông Nguyễn Phục S và bà Bùi Thị H là chủ sở hữu thửa đất số 2220 tờ bản đồ số 9, địa chỉ thửa đất tại: Buôn E, xã E, huyện C, tỉnh Đắk Lắk, theo Giấy CNQSDĐ số BA 338567 do UBND huyện C cấp ngày 22/4/2010 cho bà Lê Thị M, đã đăng ký biến động sang tên cho ông S ngày 15/5/2018. Căn cứ lời khai của các bên đương sự, chứng cứ tài liệu trong hồ sơ vụ án thể hiện để đi vào thửa đất này ông S bà H phải đi bằng một con đường ngang qua đất nhà ông Hồ Viết A và bà Nguyễn Thị P, đối với lối đi này quá trình hỏa giải tranh chấp tại Ủy ban nhân dân xã E, bản khai của các đương sự, người liên quan, người sinh sống lâu năm tại địa phương (Bút lục số 9 đến 11) đều thừa nhận là đã có từ lâu năm 1994 và được gia đình ông Nguyễn Đ sử dụng rồi đến ông S bà H sử dụng ổn định không có tranh chấp đến năm 2024. Nguyên đơn cho rằng để có con đường đi này bố mẹ ông là ông Nguyễn Đ và bà Lê Thị M đã nhận chuyển nhượng lại của ông Nguyễn Đức T và bà Nguyễn Thị T1 vào ngày 10/4/1994 bằng giấy chuyển nhượng đất làm đường đi viết tay, có xác nhận của Trưởng T8 (Bút lục số 08). Tuy nhiên ông Nguyễn Đức T và bà Nguyễn Thị T1 là người chuyển nhượng thửa đất số 2133, tờ bản đồ số 09, diện tích 8.735 m² (đất thuộc khu dân cư) đã được UBND huyện K (nay là xã E), tỉnh Đắk Lắk cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số B 946156 ký ngày 14/7/1993 cho ông A, bà P thừa nhận là có giấy này nhưng không thừa nhận và cho rằng chỉ cho mượn để đi và cung cấp một giấy chuyển nhượng đất làm đường đi (Bút lục số 181). Tại các bản khai ông T bà T1 cho rằng “Về Giấy chuyển nhượng đất làm đường đi vào ngày 10/4/1994 (bản gốc) thì vợ chồng ông T, bà T1 sau khi lập xong thì đưa cho vợ chồng ông Đ, bà M giữ nên ông bà không có bản gốc để nộp cho Toà án. Nay ông Đ, bà M đã chết nên ông, B không biết ai giữ giấy này và giấy này còn hay đã mất” nhưng ngày 10 tháng 4 năm 2025 Tòa án nhân dân Khu vực 5 – Đắk Lắk lại nhận từ ông T bà T1 một bản phô tô của giấy chuyển nhượng này, điều này là mâu thuẫn với lời khai của ông bà, nếu ông bà không có bản gốc thì bản phô tô này ông bà có từ đâu và ai đang giữ, Tòa án sơ thẩm chưa làm rõ. Đối với hai giấy chuyển nhượng đất làm đường đi do hai bên cung cấp có nội dung và hình thức giống nhau.

Tuy nhiên, giấy chuyển nhượng đất làm đường đi do ông T, bà T1 cung cấp thì trong nội dung có thêm chữ “đất cho mượn”. 8 [2.2]. Tòa án cấp sơ thẩm xác định 02 giấy chuyển nhượng đất làm đường đi do các đương sự cung cấp là bản phô tô nên không có căn cứ làm nguồn chứng cứ. Nhưng có thể thấy cùng một tài liệu chứng cứ nhưng nội dung có sự mâu thuẫn, Tòa án cấp sơ thẩm không tiến hành đối chất làm rõ, không yêu cầu cung cấp bản gốc để thẩm tra nguồn chứng cứ, ông S bà H và ông T, bà T1 lấy bản photo này từ đâu, ai là người giữ bản gốc để Tòa án yêu cầu các đương sự cung cấp. Những người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan trong vụ án là ông Nguyễn Quang P1, bà Nguyễn Thị L1, bà Nguyễn Thị T1, bà Nguyễn Thị T3, ông Nguyễn T4, ông Nguyễn Thành T5 là con của ông Nguyễn Đ và bà Nguyễn Thị M2 đều xác định có việc chuyển nhượng đất làm đường đi (Bút lục từ 163 đến 169) là mâu thuẫn với lời khai của ông Nguyễn Đức T và bà Nguyễn Thị T1 nhưng Tòa án không cho ba bên đối chất, quá trình giải quyết về hòa giải và công khai chứng cứ những người này đều không có mặt. [2.3]. Theo Văn bản số 348/KTHTĐT ngày 09/6/2025 của Phòng kinh tế, hạ tầng và đô thị huyện C xác định tại cạnh phía Tây Nam thửa đất 2220, tờ bản đồ số 9, xã E có quy hoạch 01 tuyến đường giao thông và chiều rộng là 12m. Căn cứ trích đo hiện trạng thửa đất số 2133 và thửa đất số 2220 (Bút lục 75) thì thấy hiện trạng thửa đất 2133 (của ông Hồ Viết A) có phần tiếp giáp với thửa đất số 2237 của ông Phạm Đức T2 (phía T). Mặt khác, theo giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thửa đất 2237, tờ bản đồ số 9 của ông Phạm Đức T2 thì cạnh giáp thửa 2133 của ông Hồ Viết A thể hiện có một con đường đi là phù hợp với lời khai của nguyên đơn và một số người có quyền quyền lợi và nghĩa vụ liên quan. Đồng thời, nguyên đơn khai năm 2014, khi xây tường rào của thửa đất số 2135, ông T2 xây thụt vào bên trong phần đất của ông có chiều ngang là 0,5m, chiều dài khoảng 45m để mở rộng con đường cho những người có đất phía sau đi lại. Như vậy, phần diện tích đất đang tranh chấp có bao nhiêu m2 nằm trong thửa đất số 2135 và bao nhiêu m2 nằm trong thửa số 2133. Tòa án cấp sơ thẩm chưa tiến hành thu thập bản đồ dải thửa liên quan đến diện tích đất đang tranh chấp qua các thời kỳ, chưa đưa các cơ quan có thẩm quyền vào tham gia tố tụng để việc giải quyết vụ án được triệt để, khách quan. Diện tích đất các bên tranh chấp hiện nay là lối đi duy nhất và thuận tiện nhất để ông Nguyễn Phục S và bà Bùi Thị H đi vào thửa đất 2220 ngoài ra không còn lối đi nào khác, giấy chuyển nhượng đất làm đường đi là chứng cứ quan trọng nhưng Tòa án cấp sơ thẩm thu thập, đánh giá chưa đầy đủ, chưa toàn diện, chưa khách quan, chưa đối chất làm rõ nhiều nội dung còn mâu thuẫn trong lời khai của các đương sự làm ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của các đương sự.

Từ những phân tích nhận định nêu trên, HĐXX xét thấy cần hủy toàn bộ bản án sơ thẩm, trả hồ sơ cho Tòa án Khu vực 5 – Đắk Lắk giải quyết, xét xử lại theo đúng quy định của pháp luật.

[3]. Về án phí và chi phí tố tụng: [3.1]. Về án phí dân sự sơ thẩm và chi phí tố tụng: do hủy toàn bộ bản án sơ thẩm nên chỉ phí tố tụng và án phí DSST sẽ được quyết định khi vụ án được giải quyết lại theo quy định của pháp luật. 9 [3.2]. Về án phí dân sự phúc thẩm: do đơn kháng cáo được chấp nhận nên nguyên đơn không phải chịu án phí dân sự phúc thẩm.