Bản án 105/2025/DS-STTranh chấp quyền sử dụng đất

Căn cứ vào các chứng cứ, tài liệu có trong hồ sơ vụ án đã được thẩm tra tại phiên tòa.

Căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên tòa trên cơ sở xem xét toàn diện các chứng cứ, ý kiến của các đương sự, Hội đồng xét xử nhận định:

[1]

Căn cứ vào đơn khởi kiện và các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án, Hội đồng xét xử xác định đây là tranh chấp "Chia thừa kế theo di chúc là quyền sử dụng đất". Phần đất tranh chấp tọa lạc tại ấp T, xã B, tỉnh Đồng Tháp. Căn cứ điểm a khoản 1 Điều 35, điểm c khoản 1 Điều 39 của Bộ luật tố tụng dần sự thì vụ án thuộc thấm quyền của Tòa án nhân dân khu vực 1 - Đồng Tháp.

[2] Về tố tụng: Bị đơn ông Đỗ Văn T và ông Đỗ Văn N1 mặc dù được tống đạt hợp lệ các văn bản tố tụng nhưng vắng mặt không lý do. Người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan bà Đỗ Thị T2, Đỗ Thị V, Đỗ Thị T3, Đỗ Thị D1, Đỗ Thị H, Đỗ Thị T1 và anh Lê Hoàng S có đơn xin xét xử vắng mặt. Hội đồng xét xử căn cứ vào điểm b khoản 2 Điều 227 và khoản 1 Điều 228 Bộ luật dân sự tiến hành xét xử vắng mặt các đương sự nêu trên.

[3] Tại phiên tòa, đại diện ủy quyền của nguyên đơn xin thay đổi yêu cầu khởi kiện là yêu cầu ông Đỗ Văn T và ông Đỗ Văn N1 chia thừa kế theo di chúc của cụ Đ và cụ S1 phần đất qua đo đạc thực tế là thửa số 59, tờ bản đồ 13, có diện tích 1.382,4m? và thửa 26, tờ bản đồ số 13, diện tích 1.145,3m?. Đất tại ấp T, xã X, huyện C, tỉnh Tiền Giang, nay là âp T, xã B, tỉnh Đồng Tháp. Xét thây việc thay đôi yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn là tự nguyện, không vượt quá phạm vi ban đầu nên Hội đồng xét xử chấp nhận theo quy định tại khoản 1 Điều 244 Bộ luật tố tụng dân sự.

[4] Về thời hiệu khởi kiện: Căn cứ theo trích lục khai tử số 028/2017/TLKT ngày 26/09/2017, cụ Nguyên Thị S1 chêt ngày 23/9/2017. Căn cứ theo trích lục khai tử số 51/TLKT-Bản sao ngày 09/01/2019, cụ Đỗ Văn Đ chết ngày 08/1/2019. Trước khi chết, cụ S1 và cụ Đ có đê lại di chúc nên thời điếm mở thừa kế là ngày 08/1/2019. Ngày 23/3/2023, bà M có đơn khởi kiện Tòa án yêu cầu chia thừa kế theo di chúc của cụ S1 và cụ Đ vào ngày 15/11/2005 là còn thời hiệu theo quy định tại khoản 1 Điêu 623 của Bộ luật dân sự năm 2015.

[5] Xét nội dung khởi kiện của nguyên đơn bà Đỗ Thị M: phân đất bà M yêu cầu chia thừa kế gồm thửa đất số 79, 158 và 271 tờ bản đồ số TTHC, tổng diện tích 4 3.445,7 m' tọa lạc tại ấp T, xã X, huyện C, tỉnh Tiền Giang (nay là ấp T, xã B, tỉnh Đồng Tháp). Nguồn gốc đất phần đất trên do Ủy ban nhân dân huyện C cấp hộ ông Đỗ Văn Đ theo Giấy chứng nhận quyền đất số 010A4/Q1.QDSĐ/1379/QĐUB ngày 30/7/1997. Xem xét tờ di chúc ngày 15/11/2005 của cụ Đỗ Văn Đ và cụ Nguyễn Thị S1, thấy rằng: - Về hình thức của di chúc: Di chúc của cụ Đ và cụ S1 lập ngày 15/11/2005 có chữ ký của cụ Đỗ Văn Đ và cụ Nguyễn Thị S1, được Uy ban nhân dân xã X chứng thực. Như vậy, hình thức di chúc của cụ Đ và cụ S1 lập bằng văn bản đảm bảo đúng quy định tại Điều 650 và Điều 658 Bộ luật dân sự năm 2005. - Về nội dung của di chúc: Ngày 15/11/2005, cụ Đ và cụ S1 đến Ủy ban nhân dân xã X lập di chúc chung của vợ chồng với nội dung chia cho các con từng diện tích đất, trong đó bà Đỗ Thị M được hưởng diện tích đất vườn 4.330m' gồm các thửa 79,158, 271 và một ngôi nhà 03 căn mái lợp vách cây và 01 số đồ trong nhà gồm bàn, tủ, ghế, .... Bà Đỗ Thị M có nghĩa vụ phụng dưỡng cha đến khi qua đời và thờ cúng ông bà sau này.

Căn cứ vào lời văn trong di chúc, lời chứng thực của Phó chủ tịch Uy ban nhân dân xã X thì thời điểm lập di chúc cụ Đỗ Văn Đ và cụ Nguyễn Thị S1 đều minh mẫn, tỉnh táo, không bị ép buộc hay áp lực nào khi làm tờ di chúc, không bị đe dọa hay cưỡng ép. Như vậy, nội dung di chúc đảm bảo đúng quy định tại Điều 653 Bộ luật dân sự năm 2005. Cụ Đ và cụ S1 lập tờ di chúc chung phân chia đất cho các con, các con của hai cụ không ai có ý kiến gì về việc phân chia tài sản theo di chúc. Khi hai cụ chết, các người con được hưởng tài sản có tên trong tờ di chúc đêu đã làm thủ tục hưởng thừa kê theo di chúc và được câp giây chứng nhận quyên sử dụng đât, trừ bà Đô Thị M. Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Đỗ Thị H, Đỗ Thị T1, Đỗ Thị V, bà Đỗ Thị T3, bà Đỗ Thị T2 và tại phiên tòa, bà Đỗ Thị Diệu C trình bày ông Đỗ Văn T, ông Đỗ Văn N1 mặc dù không có tên trong tờ di chúc nhưng các ông đã được ba mẹ cho đất canh tác từ trước. Theo lời trình bày của đại diện ủy quyên của nguyên đơn và bà Đỗ Thị D, ngoài tờ di chúc cụ Đ và cụ S1 lập ngày 15/11/2005 thì không có tờ di chúc nào khác, đây là tờ di chúc mà cụ Đ và cụ S1 lập khi còn sống. Quá trình giải quyết vụ án cũng như tại phiên tòa hôm nay, ông Đỗ Văn T và ông Đỗ Văn N1 mặc dù được tống đạt hợp lệ các văn bản tố tụng nhưng vẫn vắng mặt không lý do, không gửi văn bản trình bày ý kiến đối với yêu cầu khởi kiện của bà M là từ bỏ quyền và lợi ích của mình nên Hội đồng xét xử không có cơ sở xem xét.

Từ những phân tích trên, Hội đồng xét xử xét thấy hình thức, nội dung của di chúc do cụ Đ và cụ S1 lập ngày 15/11/2005 có chứng thực của UBND xã X là đúng trình tự và hợp pháp.

Do đó, bà Đỗ Thị M khởi kiện yêu cầu Tòa án chia di sản thừa kế của cụ Đ và cụ S1 là phần đất qua đo đạc thực tế thửa số 59, tờ bản đồ 13, có diện tích 1.382,4m- (đất cây lâu năm) và phần đất thửa 26, tờ bản đồ số 13, diện tích 5 1.145,3m' (trong đó có 300m' đất ở và 963,2m' đất cây lâu năm). Đất tại ấp T, xã X, huyện C, tỉnh Tiền Giang, nay là ấp T, xã B, tỉnh Đồng Tháp là có cơ sở chấp nhận.

[6] Theo biên bản xem xét, thẩm định tại chổ, tài sản trên đất gồm nhà ở số A, nhà ở số B, nhà sau, tiệm sửa xe, cây trồng trên đất dừa loại A, dừa loại B1, dừa loại B2, xoài loại B2, bưởi loại B2, dừa loại D, dừa loại C. Bà M trình bày các cây trồng trên đất là do bà ngôi nhà số A diện tích 173,2m?; kết cấu móng cột bê tông, vách tường, nền gạch, mái tol, đỡ mái gỗ, nhà sau diện tích 32,4m?; kết cấu trụ gỗ, đỡ mái gỗ, mái tole, vách tole + ván gỗ, nền xi măng bà M xây dựng. Hiện nay, bà M đang quản lý và sử dụng nên giao bà M tiếp tục quản lý và sử dụng các tài sản nêu trên. Nếu sau này có phát sinh tranh chấp, giải quyết trong vụ án khác.

[7] Ngôi nhà số B diện tích 93,7m2, kết cấu trụ bê tông đúc sẵn, mái tole đỡ mái gỗ, nền xi măng, không vách, bà T2 đang ở và tiệm sửa xe diện tích 19m?, kết cấu cột bê tông chôn, vách tường lửng, mái tole, nền xi măng của anh Lê Hoàng S cất trên phần đất bà M được chia thừa kế theo di chúc. Bà T2, anh S, bà M không yêu cầu giải quyết, nếu có tranh chấp, giải quyết trong vụ án khác.

[8] Về chi phí tố tụng: Bà M tự nguyện chịu chi phí tố tụng số tiền 33.100.000 đồng, không yêu cầu giải quyết nên Hội đồng xét xử không xem xét.

[9] Xét ý kiến và đề nghị của Đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 1 - Đồng Tháp phù hợp với nhận định của Hội đồng xét xử nên chấp nhận đề nghị của Viện kiểm sát.

[10] Về án phí dân sự sơ thẩm: Bà Đỗ Thị M là người cao tuổi, được miễn án phí nên bà được hoàn lại số tiền tạm ứng án phí đã nộp. Ông Đỗ Văn N1 và ông Đỗ Văn T là người cao tuổi, được miễn án phí.