Bản án 388/2025/DS-PTTranh chấp hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất
Tóm tắt nhanh
Trích nguyên văn đoạn đầu phần Quyết định
1. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông Lại Văn H, bà Lê Thị Thanh P. Tuyên bố hợp đồng cầm cố quyền sử dụng đất ngày 25/01/2022 giữa bà Lê Thị Thanh P, ông Lại Văn H với ông Nguyễn Công T, bà Lê Thị Thanh L là vô hiệu. Buộc ông T, bà L phải trả lại cho ông H, bà P số tiền 700.000.000đ. Buộc bà P, ông H phải trả lại cho ông T, bà L diện tích đất Theo biên bản xem xét thẩm định tại chỗ của Tòa án và tờ trích đo địa…
Nhận định của Tòa án
7
[1] Về thủ tục tố tụng: Những người vắng mặt tại phiên tòa đã được tòa án triệu tập hợp lệ, có đơn yêu cầu giải quyết xét xử vắng mặt nên Hội đồng xét xử phúc thẩm tiến hành xét xử theo quy định tại Điều 296 Bộ luật Tố tụng dân sự.
[2] Về nội dung vụ án như sau: [2.1.] Do vợ chồng ông Nguyễn Công T, bà Lê Thị Thanh L nợ của anh Lại Hiệp H3 là con của bà Lê Thị Thanh P và ông Lại Văn H, nên vợ chồng bà P, ông H đã trả thay cho ông T, bà L số tiền nợ anh H3 là 700.000.000đ. Đến ngày 25/01/2022 ông T, bà L cố 10 công đất cho bà P và ông H với giá là 700.000.000đ. Tại cấp sơ thẩm, phía bà P và phía ông T đã thống nhất hủy hợp đồng cầm cố. Theo đó, phía bà P trả cho phía ông T 10 công đất và phía ông T trả lại cho phía bà P số tiền là 700.000.000đ; Ngày 15/5/2022 bà Lại Thị Thu H1 nhận chuyển nhượng của ông T, bà L phần đất thửa số 682, 683, tờ bản đồ số 2, khi đó hai bên làm giấy đặt cọc với hình thức là chuyển nhượng với giá là 3.500.000.000đ, bà H1 đã giao cho phía ông T số tiền là 2.488.000.000đ (trong đó, số tiền là 488.000.000đ phía ông T vay và nợ mẹ của bà H1 là bà Phạm Thị H2, hai bên thống nhất cấn trừ vào tiền chuyển nhượng đất). Cấp sơ thẩm tuyên hủy hợp đồng và buộc vợ chồng ông T trả lại số tiền đã nhận và bồi thường cho bà H1 với tổng số tiền là 3.164.766.888đ. Các nội dung này sau khi xét xử sơ thẩm thì không có kháng cáo, nên HĐXX phúc thẩm không giải quyết lại. [2.2.] Ông Nguyễn Khắc T1 và vợ chồng ông T thỏa thuận chuyển nhượng đất vào ngày 28/3/2019 với diện tích là 15.000m2 (ngang là 15m, dài 1.000m), thửa số 682, 683, tờ bản đồ số 2, nằm trong tổng diện tích 29.730m2 giấy CNQSD đất số AN 280250 và AN 280251 cùng ngày 21/10/2009 cấp cho Hộ bà Lê Thị Thanh L, ông Nguyễn Công T (UBND huyện xác định là cấp cho cá nhân – BL 147). Giá chuyển nhượng là 850.000.000đ. Các bên không có làm hợp đồng, bên ông T chỉ giao cho ông T1 biên bản họp gia đình đồng ý bán đất cho ông T1, sau khi chuyển nhượng thì các bên đã giao đất và nhận tiền xong. Ông T1 yêu cầu tiếp tục thực hiện hợp đồng chuyển nhượng với vợ chồng ông T. Ngoài ra, ông T bà L còn nợ ông Nguyễn Quốc D số tiền là 1.230.000.000đ theo Quyết định công nhận sự thỏa thuận của các đương sự số 40/2022/QĐST-DS ngày 22/11/2022; nợ vợ chồng ông Vũ Ngọc M và bà Mai Thị K số tiền là 808.010.000đ theo Bản án dân sự số 35/2022/DS-ST ngày 01/7/2022, các quyết định và bản án đều đã có hiệu lực pháp luật. Cơ quan Thi hành án dân sự huyện T tiến hành kê biên đất của vợ chồng ông T là 14.000m2 (tuy nhiên không kê biên đối với phần đất vợ chồng ông T đã chuyển nhượng cho ông T1).
[3] Xét kháng cáo của ông Nguyễn Khắc T1, Hội đồng xét xử (HĐXX) phúc thẩm nhận thấy: Ông Nguyễn Khắc T1 là em ruột của ông Nguyễn Công T. Vào ngày 28/3/2019 vợ chồng ông T và các con lập “Biên bản họp gia đình (BL 354)”, thống nhất bán cho ông T1 ½ lô đất ngang 15m dài 1.000m, giá theo thỏa thuận. Đồng thời trong văn bản này vợ chồng ông T có ghi biên nhận có nhận số tiền là 850.000.000đ, nhưng không nêu rõ là tiền của ai giao. Ngoài ra, các bên không 8 cung cấp được chứng cứ nào khác chứng minh có hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất. Xét yêu cầu của ông T1 về việc yêu cầu cấp phúc thẩm công nhận hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất giữa ông T1 với vợ chồng ông T là không có cơ sở chấp nhận. Bởi lẽ, văn bản “Biên bản họp gia đình ngày 28/3/2019” không phải là hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất. Căn cứ theo quy định tại Điều 502 Bộ luật Dân sự quy định về hình thức hợp đồng phải được lập thành văn bản; hợp đồng còn phải được công chứng, chứng thực theo quy định tại khoản 3 Điều 167 Luật Đất đai 2013. Mặc dù, ông T1 cho rằng đã nhận đất sử dụng nhưng không có biên bản đo đạc bàn giao đất. Sau khi nhận đất sử dụng ông T1 và vợ chồng ông T không lập hợp đồng chuyển nhượng theo quy định và đến thời điểm tranh chấp việc giao dịch chuyển nhượng quyền sử dụng đất cũng chưa được đăng ký tại cơ quan có thẩm quyền.
Vì vậy, cấp sơ thẩm không chấp nhận yêu cầu độc lập của ông T1 là có căn cứ. Ngoài nội dung nêu trên thì các đương sự khác trong vụ án không có kháng cáo nội dung nào khác của bản án sơ thẩm.
[4] Từ những cơ sở nhận định nêu trên, Hội đồng xét xử phúc thẩm thống nhất với đề nghị của Đại diện Viện Kiểm sát về việc: Không chấp nhận kháng cáo của ông T1. Giữ nguyên Bản án dân sự sơ thẩm số 17/2025/DS-ST, ngày 08/5/2025 của Tòa án nhân dân huyện Tân Hiệp, tỉnh Kiên Giang.
[5] Về chi phí tố tụng và án phí dân sự sơ thẩm: Giữ nguyên như bản án sơ thẩm. - Án phí dân sự phúc thẩm: Là 300.000đ. Ông Nguyễn Khắc T1 phải nộp do kháng cáo không được chấp nhận. Theo đó, được trừ vào tạm ứng án phí và xem như đã thực hiện xong.
Quyết định
Căn cứ: khoản 1 Điều 308 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015; Áp dụng:
Căn cứ vào Điều 117, khoản 1 Điều 500, 501, 502, 503 Bộ luật dân sự 2015 và điểm a, khoản 3 Điều 167, 188 Luật đất đai năm 2013. Khoản 2 Điều 26 của Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm thu, nộp quản lý và sử dụng án phí, lệ phí Tòa án. Không chấp nhận kháng cáo của ông Nguyễn Khắc T1. Giữ nguyên Bản án dân sự sơ thẩm số 17/2025/DS-ST ngày 08/5/2025 của Tòa án nhân dân huyện Tân Hiệp, tỉnh Kiên Giang. Tuyên xử: 9
1. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông Lại Văn H, bà Lê Thị Thanh P. Tuyên bố hợp đồng cầm cố quyền sử dụng đất ngày 25/01/2022 giữa bà Lê Thị Thanh P, ông Lại Văn H với ông Nguyễn Công T, bà Lê Thị Thanh L là vô hiệu. Buộc ông T, bà L phải trả lại cho ông H, bà P số tiền 700.000.000đ. Buộc bà P, ông H phải trả lại cho ông T, bà L diện tích đất Theo biên bản xem xét thẩm định tại chỗ của Tòa án và tờ trích đo địa chính ngày 19/4/2023 của Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai huyện T, là ½ diện tích của hình vẽ được giới hạn bởi các điểm 1,2,3,4 với diện tích 13.140m2 trong đó cạnh 3-2 giáp với ông Mai Hùng C.
2. Không chấp nhận yêu cầu độc lập ông Nguyễn Khắc T1. Tuyên bố hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất ngày 28/3/2019 giữa ông Nguyễn Khắc T1 với Nguyễn Công T, bà Lê Thị Thanh L là vô hiệu. Buộc ông T, bà L phải trả cho ông T1 số tiền 850.000.000đ. Buộc ông T1 phải trả lại cho ông T, bà L diện tích đất thuộc thửa 682, 683 và toàn bộ tài sản gắn liền với đất Theo biên bản xem xét thẩm định tại chỗ của Tòa án và tờ trích đo địa chính ngày 19/4/2023 của Chi nhánh văn phòng đăng ký đất đai huyện T, là ½ diện tích của hình vẽ được giới hạn bởi các điểm 1,2,3,4,5,6,7,8,9,10 với diện tích 14.657m2 trong đó cạnh 1-4 giáp với ông Nguyễn Trọng T6.
3. Chấp nhận yêu cầu độc lập của bà Lại Thị Thu H1. Hủy hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất ngày 15/05/2022 giữa bà Lại Thị Thu H1 với ông Nguyễn Công T, bà Lê Thị Thanh L. Buộc ông T, bà L phải trả lại cho bà H1 số tiền 2.488.000.000đ và bồi thường thiệt hại với số tiền là 676.766.888đ. Tổng cộng số tiền là 3.164.766.888đ. Buộc bà H1 trả lại cho ông T, bà L 02 (bản gốc) giấy CNQSD đất số AN 280250 và AN 280251, được UBND huyện T, tỉnh Kiên Giang cấp cùng ngày 21/10/2009 do hộ ông Nguyễn Công T, bà Lê Thị Thanh L đứng tên. Trường hợp bà Lại Thị Thu H1 không phối hợp thì ông T, bà L có quyền liên hệ các cơ quan chức năng để thực hiện việc làm lại giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với diện tích đất nói trên.
4. Chấp nhận yêu cầu độc lập của bà Mai Thị K, ông Võ Ngọc M2 và ông Nguyễn Quốc D về việc hủy hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất giữa Nguyễn Công T, bà Lê Thị Thanh L với ông Nguyễn Khắc T1. Kể từ ngày bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật (đối với các trường hợp cơ quan thi hành án có quyền chủ động ra quyết định thi hành án) hoặc kể từ ngày có đơn yêu cầu thi hành án của người được thi hành án (đối với các khoản tiền phải trả cho người được