Bản án 131/2025/HC-STBản án 131/2025/HC-ST

Sau khi nghiên cứu tài liệu, chứng cứ trong hồ sơ vụ kiện được thẩm tra tại phiên tòa; căn cứ kết quả tranh tụng tại phiên tòa, ý kiến Kiểm sát viên, Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Về thủ tục tố tụng: [1.1] Việc vắng mặt đương sự tại phiên tòa: Người bị kiện, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có đơn đề nghị vắng mặt. Căn cứ Điều 158 Luật Tố tụng hành chính, Tòa án xét xử vắng mặt đương sự. [1.2] Thẩm quyền thụ lý giải quyết, thời hiệu khởi kiện: Ông Ngô Văn Ẩ yêu cầu hủy một phần Giấy chứng nhận QSD đất là khiếu kiện quyết định hành chính, thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân tỉnh An Giang và còn trong thời hiệu khởi kiện 01 năm, quy định tại Điều 30, Điều 32, điểm a khoản 2 Điều 116 của Luật Tố tụng hành chính; khoản 1 Điều 4 Nghị quyết số 01/2025/NQ-HĐTP ngày 27/6/2025 của Hội đồng thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao về việc hướng dẫn áp dụng một số quy định về tiếp nhận nhiệm vụ, thực hiện thẩm quyền của các Tòa án nhân dân; khoản 2 Điều 3 Nghị quyết số 225/2025/QH15 ngày 27/6/2025 của Quốc Hội về việc thi hành Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tổ chức Tòa án nhân dân, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tổ chức Viện kiểm sát nhân dân, các Luật Tố tụng và Luật khác có liên quan.

[2] Xét nguồn gốc đất, giấy tờ pháp lý liên quan đến thửa đất: [2.1] Qua các tài liệu, chứng cứ do người khởi kiện cung cấp gồm Giấy nhượng nhà cho cháu lập ngày 14/7/1988 thể hiện bà Nguyễn Thị C chuyển nhượng cho ông Đỗ Trọng L (được UBND xã D xác nhận ngày 06/4/1989); Giấy nhượng nhà và cây cổ thụ lập ngày 11/12/1993 thể hiện ông Đỗ Trọng L chuyển nhượng cho ông Phạm Công M (được UBND xã D xác nhận ngày 03/01/1994); Giấy cho QSD đất lập ngày 09/02/2003 thể hiện ông Phạm Công M cho ông Ngô Văn Ẩ phần đất (giấy không có xác nhận của chính quyền). Đồng thời tài liệu của các cơ quan, tổ chức có thẩm quyền gồm: Công văn số 270/UBND ngày 10/12/2019 của UBND xã D v/v xác định nguồn gốc và quá trình sử dụng đất của 03 hộ xin điều chỉnh ranh rừng; Biên bản làm việc của Thanh tra Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh N1 ngày 24/10/2019; Báo cáo số 06/BC-TTS ngày 17/01/2020 của Thanh tra Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh N1; Báo cáo số 27/BC-SNNPTNT ngày 22/01/2020 của Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh N1. Nội dung các văn bản đều thể hiện: Diện tích đất 7 ông Ẩ yêu cầu tọa lạc tại ấp S, xã D, thành phố P, tỉnh Kiên Giang, đất này có nguồn gốc do bà Nguyễn Thị C khai khẩn sử dụng từ năm 1976; năm 1988 bà C chuyển nhượng lại cho ông Đỗ Trọng L (kèm theo Giấy chuyển nhượng có xác nhận của UBND xã D ngày 06/4/1989); Năm 1993 ông Đỗ Trọng L chuyển nhượng cho ông Phạm Công M (kèm theo giấy chuyển nhượng có xác nhận của UBND xã D ngày 03/01/1994); Năm 2003 ông M tặng cho ông Ngô Văn Ẩ canh tác và sử dụng đến nay (kèm theo giấy cho tặng ngày 09/02/2003). Trên đất có trồng các loại như Dừa, T3 bông vàng, X, M1, Cao su... do ông Ẩ trồng xen lẫn cây tự nhiên. Tổng diện tích đo đạc thực tế 20.852,9m² nằm ngoài ranh rừng phòng hộ theo quyết định 2163/QĐ-UBND ngày 18/6/1998 và hiện nay nằm trong ranh rừng theo Quyết định số 633/QĐ- TTg ngày 11/5/2010 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt điều chỉnh Quy hoạch chung xây dựng đảo P, tỉnh Kiên Giang đến năm 2030. Đồng thời cơ quan chức năng cũng đã kiến nghị khoanh lại diện tích đất nằm trong ranh rừng phòng hộ cho người dân được quản lý, sử dụng, canh tác sản xuất, phục vụ mục đích trồng trọt, chăn nuôi, phát triển kinh tế phục vụ cuộc sống cho gia đình. [2.2] Như vậy, tài liệu, chứng cứ đã chứng minh và chính cơ quan chức năng đã kiểm tra và xác định phần đất của ông Ẩ quản lý sử dụng có nguồn gốc từ trước năm 1976, trên đất có thành quả lao động, trồng nhiều cây lâu năm; quá trình quản lý, sử dụng liên tục. Phần đất này chỉ thuộc phạm vi ranh rừng phòng hộ kể từ khi có Quyết định 633/QĐ-TTg ngày 11/5/2010 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt điều chỉnh Quy hoạch chung xây dựng đảo P, tỉnh Kiên Giang đến năm 2030.

[3] Xét việc cấp Giấy chứng nhận QSD đất số BL609245 ngày 06/3/2013 của UBND tỉnh K cấp cho Ban Q1 (nay là Vườn quốc gia P) liên quan đến phần đất có diện tích 20.852,9m² do ông Ngô Văn Ẩ đang sử dụng tại ấp S, xã D, thành phố P. [3.1] Tại Quyết định số 2163/QĐ-UB ngày 18/6/1998 của UBND tỉnh K V/v giao đất và cấp Giấy chứng nhận QSD đất cho Ban Q1 để bảo vệ và phát triển rừng tại huyện P thì phần đất ông Ngô Văn Ẩ quản lý, sử dụng không nằm trong diện tích đất giao cho Ban Quản lý rừng. Khi cấp Giấy chứng nhận QSD đất số BL609245 ngày 06/3/2013 thì phần đất thuộc Giấy chứng nhận. Như vậy, phần đất ông Ẩ khiếu kiện được coi là thuộc đất rừng kể từ khi UBND tỉnh K cấp Giấy chứng nhận QSD đất vào năm 2013 cho Vườn Q gia P. 8 [3.2] Giấy chứng nhận QSD đất số BL609245 ngày 06/3/2013 của UBND tỉnh K cấp cho Ban Q1 được thực hiện đúng thẩm quyền theo quy định tại Điều 52 Luật Đất đai năm 2003.

Tuy nhiên, việc cấp Giấy chưa đảm bảo về trình tự, thủ tục theo quy định của pháp luật. Cụ thể: Một là, thủ tục cấp Giấy chứng nhận QSD đất số BL609245 là cấp đổi, không phải là cấp mới; căn cứ cấp đổi là thực hiện Quyết định 633. Về nguyên tắc, diện tích đất cấp đổi giấy phải là diện tích trong giấy chứng nhận QSD đất trước đó hoặc diện tích tăng thêm (nếu có) là do có sai sót khi đo đạc cấp giấy lần trước; không phải là diện tích đất công nhận hoặc giao thêm. Trong khi diện tích đất (ông Ẩ đang sử dụng) không thuộc phần đất mà UBND tỉnh K giao cho Ban Quản lý rừng theo Quyết định số 2163/QĐ-UB ngày 18/6/1998 và không thuộc Giấy chứng nhận QSD đất số K 475649 ngày 18/6/1998 của Ban Quản lý rừng; đồng thời Ban quản lý rừng cũng không quản lý, sử dụng đất tại thời điểm xin cấp đổi Giấy.

Thứ hai, tại thời điểm cấp Giấy chứng nhận QSD đất số BL 609245 (năm 2013), cơ quan chức năng không thực hiện kiểm tra thực địa, không xác định hiện trạng có người dân đang cư trú và canh tác. Trong khi phần đất ông Ẩ đã sử dụng ổn định từ trước năm 1976 và tại thời điểm cấp Giấy ông Ẩ đang trực tiếp quản lý, canh tác. Việc UBND tỉnh cấp giấy cho Vườn quốc G khi chưa thực hiện trình tự thu hồi đất, bồi thường hỗ trợ đối với ông Ẩ là vi phạm Điều 51 và Điều 122 Luật Đất đai năm 2003 và hướng dẫn tại Điều 49 Nghị định 181/2004/NĐ-CP ngày 29/10/2004 của Chính phủ về thi hành Luật Đất đai.

Thứ ba, căn cứ để cấp Giấy chứng nhận QSD đất số BL 609245 cho Vườn Q gia (vào năm 2013) là Quyết định số 633/QĐ-TTg ngày 11/5/2010 của Thủ tướng Chính phủ. Trong khi quyết định này chỉ mang tính tổng thể và tại Điều 2 Quyết định đã giao cho UBND tỉnh K thực hiện các công việc để cụ thể hóa. Đối chiếu với trường hợp cấp Giấy chứng nhận cho Vườn Quốc G, các cơ quan chức năng phải thực hiện các trình tự, thủ tục cụ thể, trong đó có việc thu hồi đất (nếu có) để giao cấp cho Vườn Quốc G. [3.3] Qua các phân tích cho thấy, Giấy chứng nhận QSD đất số BL 609245 do UBND tỉnh K cấp cho Vườn Q gia Phú Quốc ngày 06/3/2013 là cấp theo trình tự, thủ tục cấp đổi từ Giấy chứng nhận QSD đất số K 475649. Trong khi phần đất này không nằm trong diện tích đất được giao trước đó; tại thời điểm cấp đổi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (năm 2013) thì Vườn Quốc G cũng không 9 phải là người đang sử dụng đất (thửa đất này đang do ông Ngô Văn Ẩ quản lý, sử dụng ổn định, không tranh chấp); cũng không thực hiện thủ tục thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ theo quy định của pháp luật đất đai.

Do đó, ý kiến trình bày của người bị kiện cho rằng việc cấp Giấy chứng nhận QSD đất số BL 609245 cho Vườn Q gia P đã thực hiện đúng quy định tại Điều 3, Điều 23 Nghị định 88/2009/NĐ-CP ngày 19/10/2009 của Chính phủ về cấp giấy chứng nhận QSD đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản gắn liền với đất là không có cơ sở chấp nhận. [3.4] Từ những nội dung trên cho thấy, việc UBND tỉnh K cấp giấy chứng nhận QSD đất số BL 609245 cho Vườn Q gia P tuy đúng thẩm quyền nhưng đã sai sót về trình tự, thủ tục; cấp chồng lên phần đất của người khác đang sử dụng mà chưa lập thủ tục thu hồi, giải tỏa. Từ đó làm ảnh hưởng đến quyền lợi hợp pháp của người đang trực tiếp sử dụng đất.

Do đó, ông Ngô Văn Ẩ khởi kiện yêu cầu hủy một phần giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số BL609245 ngày 06/3/2013 của UBND tỉnh K cấp cho Ban Q1 (nay là Vườn quốc gia P) đối với phần diện tích đất ông Ẩ đang quản lý, sử dụng là có cơ sở xem xét, chấp nhận.

[4] Từ những nhận định trên, sau khi thảo luận nghị án, Hội đồng xét xử chấp nhận đề nghị của đại diện Viện kiểm sát, chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông Ngô Văn Ẩ, hủy một phần Giấy CNQSD đất số BL 609245 do UBND tỉnh K cấp ngày 06/3/2013 cho Vườn Quốc Gia Phú Q, nội dung bị hủy liên quan đến diện tích đất 20.852,9m2 ông Ngô Văn Ẩ khởi kiện.

[5] Án phí hành chính sơ thẩm: Ông Ẩ khởi kiện được chấp nhận toàn bộ yêu cầu nên người bị kiện phải chịu 300.000 đồng tiền án phí theo quy định tại khoản 2 Điều 32 Nghị quyết 326/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội