Bản án 107/2026/DS-PTTranh chấp quyền sử dụng đất

[1] Vê tô tụng: Xét đơn kháng cáo của nguyên đơn bà Nguyên Thị Thạch H vê nội dung, quyên kháng cáo, thủ tục kháng cáo và thời hạn kháng cáo đã đúng quy định tại Điều 271, 272, 273 của Bộ luật tố tụng dân sự.

Do đó, Hội đồng xét xử chấp nhận xem xét giải quyết kháng cáo theo trình tự phúc thẩm. Tại phiên toà phúc thẩm: bà Nguyễn Thị Thạch H vắng mặt, nhưng có người đại diện theo ủy quyền là ông Mai Thành C; bà Lê Thị Thu V vắng mặt có đơn xin xét xử vắng mặt; Luật sư Mai Hồng H1, bà Lê Ngôc Â1 có mặt; anh Lê Chí T, chị Lê Thị Thanh V1 vắng mặt có đơn xin xét xử vắng mặt. Nên áp dụng khoản 3 Điều 296 Bộ luật tố tụng dân sự, Tòa án tiến hành xét xử vắng mặt theo 3 quy định.

[2] Về nội dung kháng cáo của bản án sơ thẩm: bà Nguyễn Thị Thạch H kháng cáo yêu cầu Tòà án cấp phúc thẩm xem xét và chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà: Hủy toàn bộ bản án dân sự sơ thấm số: 206/2025/DS-ST, ngày 30 tháng 10 năm 2025 của Tòa án nhân dân Khu vực 8-An Giang. Tại phiên tòa phúc thẩm, phía nguyên đơn bà Nguyễn Thị Thạch H do ông Mai Thành C là người đại diện theo ủy quyền của bà H có yêu cầu thay đổi nội dung đơn kháng cáo, đề nghị Hội đồng xét xử sửa bản án sơ thâm số 206/2025/DS-ST, ngày 30 tháng 10 năm 2025 của Tòa án nhân dân Khu vực 8-An Giang, theo hướng chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn. [2.1] Hội đông xét xử xét thây: Phân đât tranh châp có chiêu ngang 01m, chiêu dài từ mé quôc lộ 80 đên mé sông H - Rạch G trong đó có bức tường ngang 0,3m x dài 11m. Toàn bộ phần đất đang tranh chấp và cả phần đất không tranh chấp mà hai bên đang được tạm sử dụng đều thuộc hành lang an toàn giao thông thuộc quyền quản lý của nhà nước. [2.2] Quá trình tố tụng bà H cho rằng toàn bộ phần đất trống giữa hai nhà tính từ chân tường nhà bà V sang chân tường nhà bà H là thuộc quyền sở hữu của bà nhà H nên việc bà V xây dựng bức tường ngang 0,3m x dài 11m và gắn các máy lạnh sang phía nhà bà H là lân đât nhà bà. Tuy nhiên bị đơn bà V phản tố cho rằng phân đât trông giữa hai nhà là lôi đi công cộng trước đây phía gia đình bị đơn vẫn thường sử dụng lối đi này và nay bà H đã rào lại không cho bị đơn sử dụng nên bị đơn yêu cầu Tòa án công nhận diện tích đất trống giữa 02 nhà ngang 1m chiều dài từ mé quốc lộ 80 đến mé sông H - Rạch G là lối đi chung và để bị đơn có đường thoát nước. Hội đồng xét xử cấp sơ thẩm đã xem xét thấy bức tường xây dựng phía trước nhà cách nhà bà H khoảng 0,8m và các máy lạnh của nhà bà V gắn trên tường nhà bà V phía trên cao phần khoảng trống không gian phía trên gần nóc nhà, việc tồn tại bức tường và các máy lạnh đều không ảnh hưởng đến việc sinh hoạt hàng ngày của gia đình bà H nên việc bà yêu cầu bà V phải phá bỏ bức tường và gỡ bỏ các máy lạnh là không có cơ sở chấp nhận là phù hợp với pháp luật.

[3] Đối với yêu cầu phản tố của bị đơn, xét thấy theo các chứng cứ mà bị đơn cung cấp không thể hiện lối đi chung giữa hai nhà, cũng không có thỏa thuận nào giữa hai bên về việc sử dụng khoảng đất trống giữa hai nhà làm lối đi chung mặt khác qua xem xét thực tế nhà bị đơn đã có đường thoát nước bên phía nhà ông Đặng Minh T3 và bản thân nhà bị đơn cũng có lối đi riêng của gia đình mà không phụ thuộc vào việc phải có lối đi chung giữa hai nhà nên việc yêu cầu mở đường thoát nước và công nhận lôi đi chung giữa hai nhà là không cân thiêt. Căn cứ theo biên bản xem xét, thẩm định tại chỗ ngày 10/11/2022, Tờ trích đo địa chính số TĐ 239-2023 ngày 04/8/2023 của Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai huyện K và Công văn số 930/UBND-TNMT ngày 25/10/2024 của Phòng Tài nguyên và môi trường huyện K thấy rằng phần đất trống giữa hai nhà đang tranh chấp và cả phần đất không tranh chấp đều thuộc hành lang an toàn giao thông thuộc quyền quản lý của nhà nước. Theo quy định tại khoản 3 Điều 157 Luật đất đai năm 2013 có quy định: "Người đang sử dụng đất được pháp luật 4 thừa nhận mà đất đó nằm trong hành lang bảo vệ an toàn công trình thì được tiếp tục sử dụng đất theo đúng mục đích đã được xác định... ". Theo quy định tại khoản 3 Điều 210 Luật đất đai năm 2024 quy định: "Đất thuộc hành lang bảo vệ an toàn công trình, khu vực bảo vệ, vành đai an toàn thì người sử dụng đất được tiếp tục sử dụng đất theo đúng mục đích đã được xác định và theo quy định của pháp luật; không được gây cản trở cho việc bảo vệ an toàn công trình, khu vực có hành lang bảo vệ an toàn, trừ trường hợp phải di dời theo quy định của pháp luật có liên quan..." Do vậy toàn bộ phần đất tranh chấp và không tranh chấp các bên được tiếp tục sử dụng khi nào nhà nước có chủ trương thu hồi thì các bên đương sự phải có nghĩa vụ thực hiện theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền quản lý đất đai của địa phương. Là phù hợp với quy định của pháp luật.

[4] Từ những nhận định trên Hội đồng xét xử cấp sơ thẩm đã không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn và không chấp nhận yêu cầu phản tố của bị đơn mà giữ nguyên hiện trạng tạm sử dụng đất, là phù hợp với pháp luật. [S] Tử những phân tích va nhận định nêu trên, trong thao luận va nghị an, Hội đông xét xử thông nhât châp nhận đê nghị của vị đại diện Viện kiêm sát, không chấp nhận nội dung kháng cáo của bà Nguyễn Thị Thạch H, giữ nguyên bản án sơ thấm số 206/2025/DS-ST, ngày 30 tháng 10 năm 2025 của Tòa án nhân dân Khu vực 8-An Giang.

[6] Về chi phí tố tụng:

Căn cứ vào Điều 157, Điều 165 của Bộ luật tố tụng dân sự. - Chi phí xem xét, thẩm định tại chỗ: Số tiền 1.530.000đ (Một triệu năm trăm ba mươi nghìn đồng), nguyên đơn bà Nguyễn Thị Thạch H và bị đơn bà Lê Thị Thu V mỗi bên phải chịu ½ số tiền chi phí tố tụng, cụ thể bị đơn bà Lê Thị Thu V phải chịu 765.000đ (Bảy trăm sáu mươi lăm nghìn đồng), nguyên đơn bà Nguyễn Thị Thạch H phải chịu 765.000đ (Bảy trăm sáu mươi lăm nghìn đồng), bà H đã nộp xong. Do bà Nguyễn Thị Thạch H đã nộp tạm ứng trước số tiền này nên bà Lê Thị Thu V phải trả lại cho nguyên đơn số tiền 765.000đ (Bảy trăm sáu mươi lăm nghìn đồng). Nguyên đơn bà Nguyễn Thị Thạch H được liên hệ với Tòa án nhân dân Khu vực 8 - An Giang để nhận lại số tiền tạm ứng chi phí tố tụng còn thừa là 8.470.000đ (Tám triệu bốn trăm bảy mươi nghìn đồng) sau khi bản án có hiệu lực.

[7] Về án phí dân sự: [7.1] Về án phí dân sự sơ thẩm: Nguyên đơn bà Nguyễn Thị Thạch H và bị đơn bà Lê Thị Thu V phải chịu án phí dân sự sơ thẩm tuy nhiên các bên có đơn xin miễn án phí và thuộc trường hợp được miễn án phí. Theo quy định tại Điêu 2 Luật người cao tuôi năm 2009 thuộc trường hợp được miên án phí thec quy định tại điêm đ khoản 1 Điêu 12 Nghị quyêt sô: 326/2016/UBTVQH1- ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí, lệ phí Tòa án nên không phải chịu án phí. - Hoàn trả lại cho nguyên đơn bà Nguyễn Thị Thạch H số tiền tạm ứng án 5 phí 300.000 đồng theo lai thu số 0009132 ngày 19/8/2022 của Chi cục Thi hành án dân sự huyện Kiên Lương (nay là Phòng Thi hành án dân sự Khu vực 8 -An Giang). [7.2] Án phí dân sự phúc thẩm: Do yêu cầu kháng cáo không được chấp nhận. Nhưng do bà Nguyên Thị Thạch H là người cao tuôi, có đơn xin miên án phí nên được xét miễn theo quy định.