Bản án 05/2025/DS-PTTranh chấp quyền sử dụng đất

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án; ý kiến trình bày của các đương sự; căn cứ vào kết quả tranh tụng tại phiên tòa; quan điểm giải quyết vụ án của Kiểm sát viên. Hội đồng xét xử phúc thẩm nhận định:

[1] Về tố tụng: [1.1] Về quan hệ pháp luật và thẩm quyền giải quyết: Nguyên đơn ông Vũ Thế A yêu cầu bà Đào Thị M trả lại diện tích đất lấn chiếm là 0,33m đất chiều rộng giáp mặt đường QL6, bị đơn có địa chỉ tại Tiểu khu B, xã M, tỉnh Sơn La. Tòa án cấp sơ thẩm xác định quan hệ pháp luật là “Tranh chấp quyền sử dụng đất” và thụ lý giải quyết là có căn cứ, đúng quy định, đúng thẩm quyền theo quy định tại khoản 9 Điều 26; Điều 35; Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự. [1.2] Sau khi xét xử sơ thẩm, nguyên đơn ông Vũ Thế A không nhất trí với nội dung của bản án sơ thẩm, có đơn kháng cáo. Xét đơn kháng cáo của nguyên đơn đảm bảo quy định tại Điều 271, Điều 272, Điều 273, Điều 276 Bộ luật Tố tụng dân sự nên được xem xét theo trình tự, thủ tục phúc thẩm.

[2] Xét các nội dung kháng cáo của nguyên đơn. Hội đồng xét xử xét thấy: Về nguồn gốc và quá trình sử dụng diện tích đất tranh chấp: Diện đất tranh chấp giữa các bên đương sự có nguồn gốc năm 1991, ông Lại Thế H1 (chồng bà M) nhận chuyển nhượng từ ông Nguyễn Khắc T1, theo giấy tờ mua bán thì diện tích nhận chuyển nhượng là 08m mặt đường QL6 x sâu 40m. Đến năm 1995, ông H1, bà M xây dựng nhà cấp 4 sử dụng 04m chiều rộng mặt đường QL6. Năm 2002, ông H1 chuyển nhượng 04m mặt đường QL6 còn lại cho ông Vũ Thế A với giá 20.000.000 đồng, các bên đã giao nhận tiền và đất. Sau khi mua đất ông Thế A cũng chưa tiến hành xây dựng gì trên đất, giữa các bên không xảy ra tranh chấp. Tháng 11/2024 bà M sửa lại ngôi nhà cấp 4 xây dựng năm 1995 bằng cách cạo bỏ lớp tường cũ trát lại vữa mới thì hai bên bắt đầu xảy ra tranh chấp. Nguyên đơn cho rằng Tòa án sơ thẩm “chưa thu thập lời khai nhân chứng là người dân xung quanh, đội thợ xây dựng, Ban Q1” để kiểm chứng lời khai của bị đơn về việc chỉ sửa chữa, trát lại tường nhà cấp 4, xét thấy: các tài liệu trong hồ sơ vụ án thể hiện Tòa án cấp sơ thẩm đã tiến hành xem xét thẩm định tại chỗ đối với diện tích đất tranh chấp và tài sản trên đất. Tại biên bản ngoài các bên đương sự còn có sự tham gia của các cơ quan chuyên môn, chính quyền địa phương xác định nhà bà M được xây dựng từ năm 1995, sửa trát lại tường bao tháng 10/2024. Nguyên đơn cũng nhất trí với nội dung biên bản xem xét thẩm định tại chỗ và kí vào biên bản. 5 Nguyên đơn cho rằng khi xây nhà 2 tầng năm 2005, bà M lấn sang đường bê tông 0,3m nên khi sửa nhà cấp 4 phải xây lệch về phía đất nhà ông. Tuy nhiên tại biên bản xem xét thẩm định tại chỗ ngày 19/8/2025 thể hiện diện tích đất bà M đang sử dụng là 53,5m2. Trong đó phía Tây Nam giáp QL 6 (là phần đang có tranh chấp) rộng là 3,99m, đất ông Thế A đang sử dụng là 111,4m2, phía Tây Nam giáp QL6 (là phần đang có tranh chấp) rộng là 3,67m nếu đối chiếu theo kết quả đo đạc hiện trạng thửa đất năm 2014 của Xí nghiệp T3 - Chi nhánh Tổng công ty T4 – Công ty TNHH một thành viên thì phía Tây nam giáp QL6 của nhà bà M, ông Thế A đều là 04m, như vậy hiện trạng đất bà M, ông Thế A đều đang thiếu. Hơn nữa thực tế khi các bên mua bán chuyển nhượng trên giấy viết tay từ ông Khắc T1 chuyển cho ông H1 ghi chiều rộng 8m, ông H1 chuyển cho ông Thế A ghi 4m nhưng khi bàn giao đất các bên đều không có sử dụng biện pháp đo đạc chính xác diện tích đất chuyển nhượng, không có mốc giới phân định cụ thể diện tích đất chuyển nhượng, sau khi mua bán chuyển nhượng các bên cũng chưa đến cơ quan có thẩm quyền làm thủ tục cấp đổi đăng kí biến động Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Ngôi nhà cấp 4 bà M được xây dựng trước thời điểm chuyển nhượng đất cho anh Thế A và quá trình sử dụng ổn định không có tranh chấp cho đến thời điểm sửa nhà vào tháng 10/2024. Ông Thế A từ sau khi mua đất từ năm 2002 cho đến này chưa sử dụng đối với diện tích đất chuyển nhượng. Tại phiên tòa phúc thẩm nguyên đơn cũng thừa nhận sau khi nhận chuyển nhượng từ ông H1 thì nhà nước cũng có cải tạo làm đường phần mặt đường Quốc lộ 6 nên hiện trạng không còn giữ nguyên như ban đầu. Do đó Toà án cấp sơ thẩm không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn là có căn cứ. Đối với nội dung kháng cáo cho rằng Tòa án sơ thẩm sai khi nhận định nguyên đơn “bỏ hoang đất”, và cho rằng Tòa án “không xem xét hành vi xây dựng trái phép của bị đơn”. Quá trình giải quyết vụ án Toà án cấp sơ thẩm chỉ xem xét căn cứ xác định có hành vi lấn chiếm đất còn không xem xét đối với việc hành vi xây dựng trái phép của bị đơn là căn cứ theo yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn. Quá trình xem xét thẩm định tại chỗ có mặt đầy đủ các bên đương sự và sau khi lập biên bản các đương sự đã kí tên vào biên bản, tại biên bản không thể hiện có tài sản trên diện tích đất của ông Thế A.

Từ những phân tích, nhận định nêu trên, không chấp nhận kháng cáo của nguyên đơn ông Vũ Thế A. Giữ nguyên Bản án dân sự sơ thẩm số: 14/2025/DS- ST ngày 24 tháng 9 năm 2025 của Toà án nhân dân khu vực 4, Sơn La.

[3] Về án phí dân sự phúc thẩm: Do kháng cáo không được chấp nhận nên ông Vũ Thế A phải chịu án phí dân sự phúc thẩm.