Bản án 18/2026/DS-STTranh chấp hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất

:

[1] Về quan hệ tranh chấp và thẩm quyền giải quyết: Theo đơn khởi kiện, trong quá trình tố tụng cũng như tại phiên tòa nguyên đơn ông Lưu Văn T yêu cầu Tòa án giải quyết tuyên bố hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất vô hiệu. Do đó Tòa án xác định quan hệ pháp luật tranh châp là "Tranh châp hợp đôn chuyển nhượng quyền sử dụng đất" được quy định tại khoản 3 Điều 26 Bộ luật tố tụng dân sự; Đối tượng tranh chấp là bất động sản tọa lạc tại: thôn T, xã T, thị xã L, tỉnh Bình Thuận (cũ), nay là khu phố T, phường P, tỉnh Lâm Đồng nên vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân khu vực 15 - Lâm Đồng, tỉnh Lâm Đồng theo quy định tại điểm a khoản 1 Điều 35, điểm c khoản 1 Điều 39 Bộ luật tố tụng dân sự.

[2] Về thủ tục tố tụng: Trong quá trình chuẩn bị xét xử, Tòa án đã tống đạt đầy đủ, hợp lệ các văn bản tố tụng của Tòa án cho các đương sự theo đúng quy định của Bộ luật tố tụng dân sự. - Về việc vắng mặt của nguyên đơn và người đại diện: Nguyên đơn ông Lưu Văn T văng mặt tại phiên toà nhưng có người đại diện; Người đại diện ông Lê Quang Đ văng mặt nhưng có đơn xin xét xử vằng mặt; Bị đơn đã được triệu tập hợp lệ nhưng vắng mặt. Do đó căn cứ vào các Điều 227, 228 và Điều 238 Hội đồng xét xử vẫn tiến hành xét xử vắng mặt tất cả các đương sự.

[3] Vê việc áp dụng pháp luật: Hội đông xét xử xác định thời điêm giao kết hợp đông chuyên nhượng quyên sử dụng đât giữa ông Lưu Văn T và bà Nguyên Thị Kim H vào ngày 01/01/1990; Thời điểm xét xử xét vụ án là năm 2026 do đó sẽ áp dụng Luật đất đai năm 1987 để giải quyết vụ án; Tại thời điểm ngày 01/01/1990 chưa có Bộ luật dân sự nào được ban hành do đó Hội đồng xét xử áp dụng Bộ luật dân sự năm 2015; Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015 để giải quyết vụ án.

[4] Xét yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn: Hội đông xét xử nhận thây: "Hợp đông chuyên nhượng quyên sử dụng đât" được xác lập ngày 01/01/1990 giữa ông Lưu Văn T và bà Nguyễn Thị Kim H tại "Giấy mua bán đất" đề ngày 01/01/1990 (dạng viết tay) là một giao dịch dân sự 4 làm phát sinh, thay đổi, chấm dứt quyền và nghĩa vụ của các bên kể từ thời điểm tham gia xác lập giao dịch theo quy định tại Điều 116 Bộ luật dân sự năm 2015. - Về chủ thế giao kết hợp đồng: Tại thời điểm xác lập hợp đồng các chủ thế tham gia xác lập giao dịch là ông Lưu Văn T và bà Nguyễn Thị Kim H đều có đầy đủ năng lực hành vi dân sự theo quy định của pháp luật. - Về hình thức của hợp đồng: "Hợp đồng chuyến nhượng quyền sử dụng đất" được xác lập ngày 01/01/1990 giữa ông Lưu Văn T và bà Nguyễn Thị Kim H tại "Giấy mua bán đất" đề ngày 01/01/1990 (dạng viết tay) không được lập thành văn bản, không được công chứng, chức thực là không đúng theo quy định của pháp luật về đất đai và Bộ luật dân sự năm 2015. - Về nội dung của hợp đồng: "Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất" được xác lập ngày 01/01/1990 giữa ông Lưu Văn T và bà Nguyễn Thị Kim H tại "Giấy mua bán đất" đề ngày 01/01/1990 (dạng viết tay) không thể hiện rõ diện tích, vị trí, tứ cận của thứa đất. Thực tế sau khi nhận chuyển nhượng đất thì bà H không sử dụng đất, không canh tác, không tác động gì trên đất do đó bà H không có quá trình sử dụng đất thực tế và đối tượng của hợp đồng cũng chưa được thực hiện. Hơn nữa căn cứ vào Quyết định số 89/QĐ-UBND ngày 10/3/2021 của UBND xã T, thị xã L, tỉnh Bình Thuận (cũ), nay là khu phô T, phường P, tỉnh Lâm Đồng về việc giải quyết đơn khiếu nại của bà Nguyễn Thị Kim H với lý do: Diện tích đất bà H hiện nay đang khiếu nại là đất do Nhà nước quản lý thể hiện tại số mục kê, số thửa 118, tên chủ sử dụng đất nghĩa địa Bảo A diện tích 46.656,7m' và thể hiện trong bản đồ số 13 (764887-2) tỷ lệ 1/2000 do Bộ Q đo đạc vào năm 1999. Mặt khác, tại thời điểm xác lập hợp đồng thì pháp luật về đất đai nghiêm cấm việc mua, bán đất dưới mọi hình thức. Cụ thế: Tại Điều 5 Luật số 3-LCT/HĐNN8 ngày 29/12/1987 của Quốc Hội (Luật đất đai năm 1987) quy định: "Nghiêm cấm việc mua, bán, lấn, chiếm đất đai, phát canh thu tô dưới mọi hình thức, nhận đất được giao mà không sử dụng, sử dụng không đúng mục đích, tự tiện sử dụng đất nông nghiệp, đất có rừng vào mục đích khác, làm huỷ hoại đất đai

Căn cứ vào điểm a, tiểu mục 2.2, mục 2, phần II, Nghị quyết 02/2004/NQ- HĐTP ngày 10/8/2004 của Hội đồng thẩm phán - Tòa án nhân dân tối cao hướng dẫn áp dụng pháp luật trong việc giải quyết các vụ án dân sự, hôn nhân và gia đình, quy định: "2.2. Việc giải quyết tranh chấp hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất được xác lập từ ngày 01/7/1980 (ngày Chính phủ ban hành Quyết định số 201/CP) đến trước ngày 15/10/1993 (ngày Luật Đất đai năm 1993 có hiệu lực) Pháp luật thời kỳ này nghiêm câm việc mua, bán phát canh thu tô chuyên nhượng đât đai dưới mọi hình thức; do đó, khi có tranh chấp hợp đồng chuyên nhượng quyền sử dụng đất, Tòà án giải quyết như sau: a. Về nguyên tắc chung hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất đai được xác lập trong thời điểm từ ngày 01/7/1980 đến trước ngày 15/10/1993 là hợp 5 đông trái pháp luật; do đó, nêu có tranh chấp mà hợp đông chuyên nhượng quyền sử dụng đất chưa được thực hiện thì Tòà án huỷ hợp đồng vì hợp đồng bị vô hiệu. Việc giải quyêt hậu quả của hợp đông vô hiệu được thực hiện theo hướng dân tại tiêu mục 2.3 mục 2 này". Như vậy căn cứ vào các quy định nêu trên thì "Hợp đồng chuyên nhượng quyền sử dụng đất" được xác lập ngày 01/01/1990 giữa ông Lưu Văn T và bà Nguyễn Thị Kim H tại "Giấy mua bán đất" đề ngày 01/01/1990 (dạng viết tay) là trái pháp luật, không đủ điêu kiện có hiệu lực pháp luật theo quy định tại điêm c khoản 1, khoản 2 Điều 117 Bộ luật dân sự năm 2015 do đó bị vô hiệu nên yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn là có căn cứ chấp nhận.

[5] Về giải quyết hậu quả của giao dịch dân sự vô hiệu: Nguyên đơn không yêu cầu nên không xem xét.

[6] Vê chi phí tô tụng: Chi phí xem xét, thâm định tại chô; chi phí đo đạc vẽ bản đồ và chi phí đăng tin thông báo tìm kiếm người vắng mặt tại nơi cư trú nguyên đơn tự nguyện chịu, không yêu cầu gì thêm nên đề nghị Hội đồng xét xử không xem xét.

[7] Về án phí: Do yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn được chấp nhận nên bị đơn phải chịu tiên án phí dân sự sơ thâm không có giá ngạch. Nguyên đơn được trả lại tiên tạm ứng án phí đã nộp. Vì các lẽ trên: