Bản án 11/2026/HSSTBản án 11/2026/HSST

Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu trong hồ sơ vụ án đã được tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định như sau:

[1]. Về hành vi, quyết định tố tụng của Cơ quan cảnh sát điều tra - Công an thành phố Hà Nội, Điều tra viên, Viện kiểm sát nhân dân khu vực 2, Kiểm sát viên trong quá trình điều tra, truy tố đã được thực hiện đúng về thẩm quyền, trình tự, thủ tục được quy định trong Bộ luật tố tụng hình sự; Quá trình điều tra các bị cáo Trần Bảo A và Dương Tuấn T không có ý kiến khiếu nại về hành vi, quyết định của cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng; Do đó các hành vi, quyết định tố tụng của các cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng đã thực hiện đều hợp pháp.

[2]. Về hành vi phạm tội của các bị cáo: Tại phiên tòa các bị cáo thừa nhận hành vi phạm tội phù hợp với lời khai của các bị cáo tại cơ quan điều tra, phù hợp với lời khai của bị hại và người liên quan; cùng các tài liệu điều tra khác có trong hồ sơ vụ án có đủ cơ sở kết luận: Trong khoảng thời gian từ 17 giờ đến 20 giờ ngày 20/7/2025, tại quán bi-a A số x T, phường P, Hà Nội và tại quán nước ở khu vực đường vành đai 2.5, phường P, Hà Nội, Trần Bảo A và Dương Tuấn T đã có hành vi chửi bới, dùng tay chân không đánh cháu Vũ Minh H (sinh ngày 12/7/2009; trú tại số x1 ngõ x2 T, phường B, Hà Nội) để đòi số tiền 15.000.000 đồng mà cháu H đã vay của Bảo A trước đó. Viện kiểm sát truy tố các bị cáo Trần Bảo A và Dương Tuấn T về tội “Cướp tài sản” theo khoản 1, Điều 168 Bộ luật Hình sự là có căn cứ và đúng quy định của pháp luật. Hành vi của các bị cáo là nguy hiểm cho xã hội, đã xâm phạm đến trật tự quản lý kinh tế, tài chính của Nhà nước, gây bức xúc trong xã hội. Do vậy, hành vi của các bị 6 cáo cần phải bị xử lý theo quy định của pháp luật, từ đó mới có tác dụng răn đe, giáo dục bị cáo và góp phần đấu tranh phòng, chống tội phạm trong giai đoạn hiện nay.

Do đó, cần có hình phạt tương xứng với bị cáo nhằm bảo đảm tác dụng cải tạo giáo dục, đồng thời giáo dục người khác biết tôn trọng pháp luật.

Tuy nhiên, khi quyết định hình phạt cần đánh giá toàn diện bối cảnh phát sinh hành vi, động cơ, mục đích phạm tội, mức độ sử dụng vũ lực và hậu quả thực tế do hành vi gây ra. [2.1]. Về động cơ, mục đích phạm tội theo các tài liệu trong hồ sơ và lời khai tại phiên tòa thể hiện: Nguyên nhân dẫn đến hành vi phạm tội xuất phát từ quan hệ vay mượn tiền giữa bị cáo Trần Bảo A và người bị hại, trong đó người bị hại đã vay số tiền 15.000.000 đồng và nhiều lần hẹn nhưng không thực hiện nghĩa vụ trả nợ, đồng thời cắt liên lạc, gây bức xúc cho bị cáo.

Do đó, mục đích chính của các bị cáo là đòi lại số tiền đã cho vay, không phải nhằm chiếm đoạt tài sản của người bị hại để sử dụng cho mục đích khác. [2.2]. Việc sử dụng vũ lực xảy ra trong quá trình đòi nợ trái pháp luật, mang tính bột phát, thiếu kiềm chế, không có sự chuẩn bị trước về hung khí, kế hoạch chiếm đoạt tài sản. Về mức độ sử dụng vũ lực: Hành vi dùng vũ lực của các bị cáo được thể hiện ở việc xô đẩy, đánh bằng tay chân, không sử dụng hung khí nguy hiểm, không gây thương tích nghiêm trọng. Người bị hại không yêu cầu giám định thương tích, không có tài liệu nào thể hiện hậu quả về sức khỏe ở mức đáng kể. Việc sử dụng vũ lực diễn ra trong thời gian ngắn, mang tính uy hiếp tinh thần nhằm ép buộc người bị hại trả nợ, chưa đạt đến mức độ tấn công quyết liệt, liên tục hoặc gây nguy hiểm đặc biệt cho tính mạng, sức khỏe của người bị hại. [2.3]. Về hậu quả và thiệt hại: Hành vi phạm tội chưa gây thiệt hại về tài sản do chưa chiếm đoạt được tiền của người bị hại. Người bị hại và đại diện hợp pháp không yêu cầu bồi thường dân sự, không có yêu cầu xử lý về thương tích. Điều này cho thấy hậu quả thực tế của hành vi phạm tội là hạn chế, cần được xem xét khi lượng hình. [2.4] Về vai trò của từng bị cáo: Bị cáo Trần Bảo A là người có quan hệ vay mượn trực tiếp với người bị hại, là người khởi xướng việc đi tìm H để đòi nợ. Bị cáo Dương Tuấn T tham gia với vai trò giúp sức, chở Bảo A đi tìm người bị hại và có hành vi dùng vũ lực nhưng không phải là người khởi xướng mối quan hệ vay mượn.

Do đó, vai trò của các bị cáo là đồng phạm giản đơn, không có sự phân công vai trò chặt chẽ.

[3]. Về nhân thân, các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự và hình thức xử lý đối với bị cáo: 7 - Về tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự: Các bị cáo không có tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự. - Về tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự: Các bị cáo có thái độ thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải, về hành vi phạm tội của mình, hành vi phạm tội chưa gây thiệt hại thực tế; người bị hại và đại diện hợp pháp không có yêu cầu bồi thường và có đơn xin giảm nhẹ hình phạt, các bị cáo thực hiện hành vi phạm tội khi chưa đủ 18 tuổi, tính tình còn nông nổi, bồng bột nhận thức pháp luật còn hạn chế chưa đầy đủ, các bị cáo sau khi phạm tội đã tự nguyện ra đầu thú. Bị cáo Bảo A có nhân thân tốt, không có tiền án, tiền sự, ông ngoại của bị cáo có công với cách mạng; bị cáo không trực tiếp thực hiện hành vi đánh người bị hại gây hậu quả đáng kể. Bị cáo T có hoàn cảnh gia đình khó khăn, éo le, bị cáo T bố mẹ đã mất, nguyên nhân phạm tội của bị cáo một phần là do sự thiếu quan tâm giáo dục của gia đình. Do vậy, các bị cáo được áp dụng tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự quy định tại điểm h,s khoản 1, khoản 2 Điều 51 Bộ luật hình sự.

[4]. Việc áp dụng hình phạt đối với từng bị cáo: Hội đồng xét xử xét thấy, tại thời điểm thực hiện hành vi phạm tội (ngày 20/7/2025), các bị cáo Trần Bảo A và Dương Tuấn T đều chưa đủ 18 tuổi, thuộc trường hợp người chưa thành niên phạm tội, nên khi quyết định hình phạt phải áp dụng các nguyên tắc xử lý riêng theo quy định tại chương XII Bộ luật hình sự năm 2015 và Luật tư pháp người chưa thành niên có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2025 (áp dụng từ 01/01/2026 trừ chương VI được áp dụng từ ngày công bố Luật 30/11/2024). Theo quy định tại Luật tư pháp người chưa thành niên, việc xử lý người chưa thành niên phạm tội phải bảo đảm mục đích giáo dục, giúp đỡ họ sửa chữa sai lầm, phát triển lành mạnh, hạn chế áp dụng hình phạt tù giam, chỉ áp dụng khi thật sự cần thiết.

Do đó, khi lượng hình đối với từng bị cáo trong vụ án này, Hội đồng xét xử phải xem xét đầy đủ độ tuổi, nhận thức, mức độ phát triển tâm sinh lý, vai trò của từng bị cáo, cũng như khả năng tự cải tạo của họ trong môi trường xã hội. Đối với bị cáo Trần Bảo A: Sau khi phân tích hành vi của bị cáo, trên cơ sở các quy định tại Điều 65 Bộ luật Hình sự; Điều 12, Điều 124 Luật tư pháp người chưa thành niên năm 2024; Nghị quyết số 02/2018/NQ-HĐTP ngày 15/5/2018 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao hướng dẫn áp dụng Điều 65 của Bộ luật Hình sự về án treo và Nghị quyết số 01/2022/ NQ-HĐTP ngày 15/4/2022 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân 8 dân tối cao sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị quyết số 02/2018/NQ-HĐTP ngày 15/5/2018 (đã được Tòa án nhân dân tối cao hợp nhất tại Văn bản số 02/VBHN-TANDTC ngày 07/9/2022). Xét động cơ, mục đích phạm tội nhân thân và những tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự đối với bị cáo Trần Bảo A, thấy không cần thiết phải cách ly bị cáo ra khỏi đời sống xã hội, mà chỉ cần áp dụng hình phạt tù có điều kiện, cho bị cáo hưởng án treo không làm ảnh hưởng xấu đến trật tự, an toàn xã hội, vẫn bảo đảm tác dụng răn đe, phòng ngừa chung, đồng thời phù hợp với chính sách hình sự nhân đạo của Nhà nước, tạo điều kiện cho bị cáo và giao bị cáo cho chính quyền địa phương nơi cư trú giám sát, giáo dục, cải tạo để bị cáo có điều kiện sửa chữa những sai lầm, tu dưỡng rèn luyện bản thân, chăm lo cho gia đình và trở thành công dân có ích. Đối với bị cáo Dương Tuấn T: So với bị cáo Trần Bảo A, bị cáo Dương Tuấn T có vai trò tích cực và trực tiếp hơn trong việc thực hiện hành vi dùng vũ lực đối với người bị hại. T là người trực tiếp đe dọa, dùng tay đánh nhiều lần vào mặt và đầu người bị hại, gây hoảng sợ, uy hiếp nghiêm trọng về tinh thần. Bị cáo T có nhân thân xấu: Bản án số 312/2024/HS-ST của Tòa án nhân dân quận H, Hà Nội xử phạt 15 tháng tù về tội Cướp giật tài sản (khi chưa đủ 16 tuổi). Tuy không là tái phạm nhưng thể hiện sự coi thường pháp luật cần có hình phạt nghiêm nhằm đảm bảo tính răn đe và phòng ngừa chung. Mặc dù bị cáo T có một số tình tiết giảm nhẹ như trên song xét vai trò, mức độ hành vi và yêu cầu đấu tranh phòng, chống tội phạm xâm phạm sở hữu, Hội đồng xét xử xét thấy không đủ căn cứ để cho bị cáo được hưởng án treo. Việc cách ly bị cáo Dương Tuấn T khỏi xã hội một thời gian là cần thiết, nhằm giáo dục riêng đối với bị cáo và răn đe, phòng ngừa chung.

Do đó, Hội đồng xét xử quyết định áp dụng hình phạt tù giam đối với bị cáo Dương Tuấn T tương xứng với tính chất, mức độ nguy hiểm của hành vi phạm tội do bị cáo gây ra.

[4]. Về các biện pháp tư pháp và các vấn đề khác: Về trách nhiệm dân sự: Bà Phạm Yến T và cháu Vũ Minh H không có yêu cầu bồi thường nên không xem xét. Về hình phạt bổ sung: Các bị cáo là người chưa thành niên nên không áp dụng hình phạt bổ sung Về án phí: Các bị cáo phải nộp án phí hình sự sơ thẩm theo quy định.

[5] Quyền kháng cáo: Các bị cáo, và đại diện hợp pháp của các bị cáo; bị hại và người đại diện hợp pháp của bị hại được quyền kháng cáo theo quy định của pháp luật. 9 Người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan có quyền kháng cáo phần liên quan đến vụ án theo quy định của pháp luật.